حجاب در نگاه نهج‌البلاغه؛ پاسداری از کرامت زن، نه محدودسازی او

حجت الاسلام زیبنده با تأکید بر اینکه حجاب در نگاه نهج‌البلاغه نه ابزاری برای محدودسازی زن، بلکه راهی برای پاسداری از کرامت، هویت و عزت‌نفس اوست، گفت: برای ترویج فرهنگ حجاب و عفاف در میان نسل جوان باید به جای برخوردهای دستوری و سلبی، حکمت‌های این ارزش دینی را با زبان گفت‌وگو، استدلال و متناسب با دغدغه‌های دختران و نوجوانان تبیین کنیم. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-در روزگاری که دختران و زنان جوان در میان انبوهی از پیام‌های رسانه‌ای، الگوهای متنوع زیبایی و تعاریف گاه متناقض از آزادی و هویت انسانی قرار گرفته‌اند، بازخوانی آموزه‌های دینی با زبانی متناسب با نیازهای نسل امروز ضرورتی انکارناپذیر است. در این میان، نهج‌البلاغه به عنوان گنجینه‌ای از حکمت‌های تربیتی و اخلاقی امام علی(ع)، نگاهی عمیق‌تر از ظاهر به موضوع حیا و عفاف دارد و آن را نه محدودیتی برای زن، بلکه عاملی برای صیانت از شخصیت، عزت‌نفس و کرامت انسانی معرفی می‌کند. حجت‌الاسلام حسین زیبنده، کارشناس مذهبی و مسئول کانون فرهنگی هنری امام علی(ع) روستای کلاته‌نظر شهرستان درمیان، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان، با اشاره به نگاه نهج‌البلاغه به حیا، عفاف و پوشش، اظهار کرد: آموزه‌های امام علی(ع) نشان می‌دهد که حیا صرفاً به معنای پوشش ظاهری نیست، بلکه نوعی حفاظت‌گر اخلاقی و بخشی جدایی‌ناپذیر از کرامت انسانی است که با عفت، وقار و پاکیزگی درونی پیوند دارد. حیا و عفاف؛ مرزبانان کرامت و هویت زن وی با بیان اینکه نهج‌البلاغه حیا را فراتر از یک رفتار ظاهری مورد توجه قرار می‌دهد، افزود: پیام این آموزه‌ها برای زنان امروز آن است که پوشش و حیا می‌تواند ابزاری برای حفظ مرزهای هویتی و صیانت از جایگاه انسانی زن باشد.پوشش و حیا می‌تواند ابزاری برای حفظ مرزهای هویتی و صیانت از جایگاه انسانی زن باشد. این کارشناس مذهبی ادامه داد: حیا کمک می‌کند شخصیت زن بر اساس اندیشه، اخلاق، رفتار و توانمندی‌هایش شناخته شود، نه اینکه صرفاً به عنوان موضوعی برای تماشا و لذت مورد توجه قرار گیرد. حجت الاسلام زیبنده با تأکید بر اینکه زن در نگاه تعالیم دینی دارای جایگاه و کرامت انسانی است، گفت: حیا و عفاف زمینه‌ساز احترام به شخصیت زن و پاسداشت ارزش‌هایی است که هویت واقعی او را شکل می‌دهد. حجاب؛ فراتر از یک پوشش و دستور ظاهری مسئول کانون فرهنگی هنری امام علی(ع) روستای کلاته‌نظر با اشاره به تفاوت نگاه عمیق دینی با برداشت‌های سطحی از حجاب، بیان کرد: گاهی حجاب تنها به یک پوشش فیزیکی یا دستور قانونی برای پوشاندن بدن تقلیل داده می‌شود، در حالی که در منظومه معارف علوی، پاکیزگی باطن و برخورداری از اخلاق و رفتار شایسته نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. وی تصریح کرد: حجاب بدون حیا و اخلاق، ممکن است تنها به یک پوسته ظاهری تبدیل شود؛ چراکه ارزش‌های دینی زمانی در وجود انسان معنا پیدا می‌کنند که در رفتار، گفتار و منش او نیز جلوه‌گر باشند.حجاب بدون حیا و اخلاق، ممکن است تنها به یک پوسته ظاهری تبدیل شود؛ چراکه ارزش‌های دینی زمانی در وجود انسان معنا پیدا می‌کنند که در رفتار، گفتار و منش او نیز جلوه‌گر باشند. حجت الاسلام زیبنده با بیان اینکه حجاب در نگاه امام علی(ع) باید با رویکرد صیانت از کرامت انسانی تبیین شود، افزود: هدف از پوشش، محدودسازی شخصیت زن نیست، بلکه فراهم کردن زمینه‌ای است تا ارزش و جایگاه او بر اساس شخصیت، دانش، اخلاق و توانمندی‌هایش تعریف شود، نه ویژگی‌های جسمانی. عفاف؛ حلقه اتصال خودباوری دختران به سبک زندگی امروز این کارشناس مذهبی با اشاره به ضرورت پیوند دادن آموزه‌های عفاف با سبک زندگی دختران جوان اظهار کرد: برای انتقال مفاهیم دینی به نسل جدید، نباید صرفاً از ادبیات خشک و دستوری استفاده کرد، بلکه لازم است مفاهیمی همچون خودباوری، عزت‌نفس و استقلال شخصیت در مرکز توجه قرار گیرد. وی افزود: می‌توان به دختران جوان آموزش داد که حیا و عفاف، بخشی از انتخاب آگاهانه و استقلال شخصیت آنان است می‌توان به دختران جوان آموزش داد که حیا و عفاف، بخشی از انتخاب آگاهانه و استقلال شخصیت آنان است؛ به این معنا که اجازه ندهند نگاه‌های گذرا، قضاوت دیگران یا معیارهای تحمیلی زیبایی در شبکه‌های اجتماعی، هویت و ارزش وجودی آنها را تعریف کند. حجت الاسلام زیبنده با تأکید بر اهمیت زیبایی درونی خاطرنشان کرد: با تکیه بر آموزه‌های اخلاقی امام علی(ع) درباره آراستگی روح و توجه به فضایل انسانی، می‌توان عفاف و حجاب را به عنوان بخشی از سبک زندگی باوقار معرفی کرد؛ سبکی که در آن زیبایی واقعی در هماهنگی میان ظاهر و باطن شکل می‌گیرد. خانواده؛ نخستین بستر تربیت و ترویج فرهنگ عفاف مسئول کانون فرهنگی هنری امام علی(ع) روستای کلاته‌نظر با تأکید بر نقش خانواده در نهادینه‌سازی فرهنگ حجاب و عفاف گفت:اصلاح زیربنای جامعه از خانواده آغاز می‌شود و تربیت صحیح فرزندان، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال ارزش‌های اخلاقی و دینی به نسل آینده است.اصلاح زیربنای جامعه از خانواده آغاز می‌شود و تربیت صحیح فرزندان، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال ارزش‌های اخلاقی و دینی به نسل آینده است. وی ادامه داد: والدین نباید تنها نقش کنترل‌گر را در تربیت فرزندان ایفا کنند، بلکه لازم است با محبت، گفت‌وگو و ایجاد فضایی امن و صمیمی، زمینه پذیرش ارزش‌های دینی را در وجود آنان فراهم آورند. حجت الاسلام زیبنده تصریح کرد: حجاب زمانی می‌تواند به یک ارزش پایدار در زندگی فرزندان تبدیل شود که در فضای خانواده با محبت و رفتار عملی والدین معرفی شود حجاب زمانی می‌تواند به یک ارزش پایدار در زندگی فرزندان تبدیل شود که در فضای خانواده با محبت و رفتار عملی والدین معرفی شود، نه اینکه صرفاً به عنوان تکلیفی اجباری و سنگین به آنان تحمیل شود. وی با اشاره به ضرورت تقویت قدرت تفکر در فرزندان افزود: والدین باید به گونه‌ای با نوجوانان و جوانان گفت‌وگو کنند که آنان بتوانند حکمت و نتیجه رفتارهای خود را درک کنند؛ چراکه پذیرش آگاهانه ارزش‌ها، ماندگارتر از اطاعت ناشی از اجبار است. تبیین حکمت حجاب؛ راهکار مؤثرتر از برخوردهای سلبی این کارشناس مذهبی با اشاره به ضرورت تغییر شیوه‌های ترویج فرهنگ حجاب و عفاف اظهار کرد: برای تقویت این فرهنگ در جامعه باید از رویکردهای صرفاً سلبی فاصله گرفت و به جای تمرکز بر ممنوعیت‌ها، ارزش‌ها و حکمت‌های حجاب را برای نسل جوان تبیین کرد. وی افزود: به جای آنکه تنها بر بایدها و نبایدهای پوشش تأکید شود، باید درباره ارتباط حجاب با وقار، اصالت، عزت‌نفس و حفظ کرامت انسانی سخن گفت به جای آنکه تنها بر بایدها و نبایدهای پوشش تأکید شود، باید درباره ارتباط حجاب با وقار، اصالت، عزت‌نفس و حفظ کرامت انسانی سخن گفت تا جوانان بتوانند با درک عمیق‌تری نسبت به این موضوع تصمیم بگیرند. حجت الاسلام زیبنده استفاده از الگوهای موفق اجتماعی را یکی دیگر از راهکارهای مؤثر دانست و گفت: معرفی زنان موفق، تحصیل‌کرده و توانمند که حجاب را بخشی از هویت علمی، فرهنگی و اجتماعی خود می‌دانند، می‌تواند در اصلاح نگرش‌ها و تقویت الگوپذیری نسل جوان تأثیرگذار باشد. وی با تأکید بر اهمیت گفت‌وگوی عقلانی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که در نهج‌البلاغه شاهد استدلال و تبیین منطقی در مواجهه با دیدگاه‌های مختلف هستیم، در جامعه نیز باید با جوانان از مسیر گفت‌وگو، پاسخگویی به پرسش‌ها و بیان حکمت‌های دینی ارتباط برقرار کرد، نه از طریق زور و فشار. تردیدهای نسل جوان؛ فرصتی برای پرسشگری و رسیدن به حقیقت حجت الاسلام زیبنده در ادامه با اشاره به ضرورت توجه به دغدغه‌های نوجوانان و جوانانی که درباره حجاب و عفاف دچار تردید هستند، گفت:یکی از پیام‌های مهم آموزه‌های علوی، احترام به عقل و توجه به حقیقت‌جویی است یکی از پیام‌های مهم آموزه‌های علوی، احترام به عقل و توجه به حقیقت‌جویی است؛ بنابراین نباید با پرسش‌ها و تردیدهای نسل جوان برخوردی سرکوبگرانه داشت. وی افزود: تردید می‌تواند بخشی از مسیر شناخت و رسیدن به باور عمیق‌تر باشد و باید به نوجوانان و جوانان فرصت داد تا با مطالعه، پرسشگری و گفت‌وگوی منطقی، پاسخ دغدغه‌های خود را پیدا کنند. این کارشناس مذهبی تأکید کرد: هدف از حیا و عفاف، محروم کردن انسان از لذت‌های زندگی نیست، بلکه ارتقای شخصیت انسان به جایگاهی است که در آن عقلانیت، اراده و ارزش‌های اخلاقی بر تمایلات و غرایز غلبه داشته باشد.هدف از حیا و عفاف، محروم کردن انسان از لذت‌های زندگی نیست، بلکه ارتقای شخصیت انسان به جایگاهی است که در آن عقلانیت، اراده و ارزش‌های اخلاقی بر تمایلات و غرایز غلبه داشته باشد. وی در پایان خاطرنشان کرد: حجاب در چنین نگاهی، تنها یک پوشش ظاهری نیست، بلکه می‌تواند مسیری برای خودسازی، غلبه بر نفس، حفظ کرامت انسانی و دستیابی به آرامش درونی باشد؛ مفاهیمی که اگر با زبان مناسب و متناسب با نیازهای نسل امروز تبیین شوند، ظرفیت بالایی برای اثرگذاری بر سبک زندگی نوجوانان و جوانان خواهند داشت. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-در روزگاری که دختران و زنان جوان در میان انبوهی از پیام‌های رسانه‌ای، الگوهای متنوع زیبایی و تعاریف گاه متناقض از آزادی و هویت انسانی قرار گرفته‌اند، بازخوانی آموزه‌های دینی با زبانی متناسب با نیازهای نسل امروز ضرورتی انکارناپذیر است. در این میان، نهج‌البلاغه به عنوان گنجینه‌ای از حکمت‌های تربیتی و اخلاقی امام علی(ع)، نگاهی عمیق‌تر از ظاهر به موضوع حیا و عفاف دارد و آن را نه محدودیتی برای زن، بلکه عاملی برای صیانت از شخصیت، عزت‌نفس و کرامت انسانی معرفی می‌کند. حجت‌الاسلام حسین زیبنده، کارشناس مذهبی و مسئول کانون فرهنگی هنری امام علی(ع) روستای کلاته‌نظر شهرستان درمیان، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان، با اشاره به نگاه نهج‌البلاغه به حیا، عفاف و پوشش، اظهار کرد: آموزه‌های امام علی(ع) نشان می‌دهد که حیا صرفاً به معنای پوشش ظاهری نیست، بلکه نوعی حفاظت‌گر اخلاقی و بخشی جدایی‌ناپذیر از کرامت انسانی است که با عفت، وقار و پاکیزگی درونی پیوند دارد. حیا و عفاف؛ مرزبانان کرامت و هویت زن وی با بیان اینکه نهج‌البلاغه حیا را فراتر از یک رفتار ظاهری مورد توجه قرار می‌دهد، افزود: پیام این آموزه‌ها برای زنان امروز آن است که پوشش و حیا می‌تواند ابزاری برای حفظ مرزهای هویتی و صیانت از جایگاه انسانی زن باشد.پوشش و حیا می‌تواند ابزاری برای حفظ مرزهای هویتی و صیانت از جایگاه انسانی زن باشد. این کارشناس مذهبی ادامه داد: حیا کمک می‌کند شخصیت زن بر اساس اندیشه، اخلاق، رفتار و توانمندی‌هایش شناخته شود، نه اینکه صرفاً به عنوان موضوعی برای تماشا و لذت مورد توجه قرار گیرد. حجت الاسلام زیبنده با تأکید بر اینکه زن در نگاه تعالیم دینی دارای جایگاه و کرامت انسانی است، گفت: حیا و عفاف زمینه‌ساز احترام به شخصیت زن و پاسداشت ارزش‌هایی است که هویت واقعی او را شکل می‌دهد. حجاب؛ فراتر از یک پوشش و دستور ظاهری مسئول کانون فرهنگی هنری امام علی(ع) روستای کلاته‌نظر با اشاره به تفاوت نگاه عمیق دینی با برداشت‌های سطحی از حجاب، بیان کرد: گاهی حجاب تنها به یک پوشش فیزیکی یا دستور قانونی برای پوشاندن بدن تقلیل داده می‌شود، در حالی که در منظومه معارف علوی، پاکیزگی باطن و برخورداری از اخلاق و رفتار شایسته نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. وی تصریح کرد: حجاب بدون حیا و اخلاق، ممکن است تنها به یک پوسته ظاهری تبدیل شود؛ چراکه ارزش‌های دینی زمانی در وجود انسان معنا پیدا می‌کنند که در رفتار، گفتار و منش او نیز جلوه‌گر باشند.حجاب بدون حیا و اخلاق، ممکن است تنها به یک پوسته ظاهری تبدیل شود؛ چراکه ارزش‌های دینی زمانی در وجود انسان معنا پیدا می‌کنند که در رفتار، گفتار و منش او نیز جلوه‌گر باشند. حجت الاسلام زیبنده با بیان اینکه حجاب در نگاه امام علی(ع) باید با رویکرد صیانت از کرامت انسانی تبیین شود، افزود: هدف از پوشش، محدودسازی شخصیت زن نیست، بلکه فراهم کردن زمینه‌ای است تا ارزش و جایگاه او بر اساس شخصیت، دانش، اخلاق و توانمندی‌هایش تعریف شود، نه ویژگی‌های جسمانی. عفاف؛ حلقه اتصال خودباوری دختران به سبک زندگی امروز این کارشناس مذهبی با اشاره به ضرورت پیوند دادن آموزه‌های عفاف با سبک زندگی دختران جوان اظهار کرد: برای انتقال مفاهیم دینی به نسل جدید، نباید صرفاً از ادبیات خشک و دستوری استفاده کرد، بلکه لازم است مفاهیمی همچون خودباوری، عزت‌نفس و استقلال شخصیت در مرکز توجه قرار گیرد. وی افزود: می‌توان به دختران جوان آموزش داد که حیا و عفاف، بخشی از انتخاب آگاهانه و استقلال شخصیت آنان است می‌توان به دختران جوان آموزش داد که حیا و عفاف، بخشی از انتخاب آگاهانه و استقلال شخصیت آنان است؛ به این معنا که اجازه ندهند نگاه‌های گذرا، قضاوت دیگران یا معیارهای تحمیلی زیبایی در شبکه‌های اجتماعی، هویت و ارزش وجودی آنها را تعریف کند. حجت الاسلام زیبنده با تأکید بر اهمیت زیبایی درونی خاطرنشان کرد: با تکیه بر آموزه‌های اخلاقی امام علی(ع) درباره آراستگی روح و توجه به فضایل انسانی، می‌توان عفاف و حجاب را به عنوان بخشی از سبک زندگی باوقار معرفی کرد؛ سبکی که در آن زیبایی واقعی در هماهنگی میان ظاهر و باطن شکل می‌گیرد. خانواده؛ نخستین بستر تربیت و ترویج فرهنگ عفاف مسئول کانون فرهنگی هنری امام علی(ع) روستای کلاته‌نظر با تأکید بر نقش خانواده در نهادینه‌سازی فرهنگ حجاب و عفاف گفت:اصلاح زیربنای جامعه از خانواده آغاز می‌شود و تربیت صحیح فرزندان، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال ارزش‌های اخلاقی و دینی به نسل آینده است.اصلاح زیربنای جامعه از خانواده آغاز می‌شود و تربیت صحیح فرزندان، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال ارزش‌های اخلاقی و دینی به نسل آینده است. وی ادامه داد: والدین نباید تنها نقش کنترل‌گر را در تربیت فرزندان ایفا کنند، بلکه لازم است با محبت، گفت‌وگو و ایجاد فضایی امن و صمیمی، زمینه پذیرش ارزش‌های دینی را در وجود آنان فراهم آورند. حجت الاسلام زیبنده تصریح کرد: حجاب زمانی می‌تواند به یک ارزش پایدار در زندگی فرزندان تبدیل شود که در فضای خانواده با محبت و رفتار عملی والدین معرفی شود حجاب زمانی می‌تواند به یک ارزش پایدار در زندگی فرزندان تبدیل شود که در فضای خانواده با محبت و رفتار عملی والدین معرفی شود، نه اینکه صرفاً به عنوان تکلیفی اجباری و سنگین به آنان تحمیل شود. وی با اشاره به ضرورت تقویت قدرت تفکر در فرزندان افزود: والدین باید به گونه‌ای با نوجوانان و جوانان گفت‌وگو کنند که آنان بتوانند حکمت و نتیجه رفتارهای خود را درک کنند؛ چراکه پذیرش آگاهانه ارزش‌ها، ماندگارتر از اطاعت ناشی از اجبار است. تبیین حکمت حجاب؛ راهکار مؤثرتر از برخوردهای سلبی این کارشناس مذهبی با اشاره به ضرورت تغییر شیوه‌های ترویج فرهنگ حجاب و عفاف اظهار کرد: برای تقویت این فرهنگ در جامعه باید از رویکردهای صرفاً سلبی فاصله گرفت و به جای تمرکز بر ممنوعیت‌ها، ارزش‌ها و حکمت‌های حجاب را برای نسل جوان تبیین کرد. وی افزود: به جای آنکه تنها بر بایدها و نبایدهای پوشش تأکید شود، باید درباره ارتباط حجاب با وقار، اصالت، عزت‌نفس و حفظ کرامت انسانی سخن گفت به جای آنکه تنها بر بایدها و نبایدهای پوشش تأکید شود، باید درباره ارتباط حجاب با وقار، اصالت، عزت‌نفس و حفظ کرامت انسانی سخن گفت تا جوانان بتوانند با درک عمیق‌تری نسبت به این موضوع تصمیم بگیرند. حجت الاسلام زیبنده استفاده از الگوهای موفق اجتماعی را یکی دیگر از راهکارهای مؤثر دانست و گفت: معرفی زنان موفق، تحصیل‌کرده و توانمند که حجاب را بخشی از هویت علمی، فرهنگی و اجتماعی خود می‌دانند، می‌تواند در اصلاح نگرش‌ها و تقویت الگوپذیری نسل جوان تأثیرگذار باشد. وی با تأکید بر اهمیت گفت‌وگوی عقلانی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که در نهج‌البلاغه شاهد استدلال و تبیین منطقی در مواجهه با دیدگاه‌های مختلف هستیم، در جامعه نیز باید با جوانان از مسیر گفت‌وگو، پاسخگویی به پرسش‌ها و بیان حکمت‌های دینی ارتباط برقرار کرد، نه از طریق زور و فشار. تردیدهای نسل جوان؛ فرصتی برای پرسشگری و رسیدن به حقیقت حجت الاسلام زیبنده در ادامه با اشاره به ضرورت توجه به دغدغه‌های نوجوانان و جوانانی که درباره حجاب و عفاف دچار تردید هستند، گفت:یکی از پیام‌های مهم آموزه‌های علوی، احترام به عقل و توجه به حقیقت‌جویی است یکی از پیام‌های مهم آموزه‌های علوی، احترام به عقل و توجه به حقیقت‌جویی است؛ بنابراین نباید با پرسش‌ها و تردیدهای نسل جوان برخوردی سرکوبگرانه داشت. وی افزود: تردید می‌تواند بخشی از مسیر شناخت و رسیدن به باور عمیق‌تر باشد و باید به نوجوانان و جوانان فرصت داد تا با مطالعه، پرسشگری و گفت‌وگوی منطقی، پاسخ دغدغه‌های خود را پیدا کنند. این کارشناس مذهبی تأکید کرد: هدف از حیا و عفاف، محروم کردن انسان از لذت‌های زندگی نیست، بلکه ارتقای شخصیت انسان به جایگاهی است که در آن عقلانیت، اراده و ارزش‌های اخلاقی بر تمایلات و غرایز غلبه داشته باشد.هدف از حیا و عفاف، محروم کردن انسان از لذت‌های زندگی نیست، بلکه ارتقای شخصیت انسان به جایگاهی است که در آن عقلانیت، اراده و ارزش‌های اخلاقی بر تمایلات و غرایز غلبه داشته باشد. وی در پایان خاطرنشان کرد: حجاب در چنین نگاهی، تنها یک پوشش ظاهری نیست، بلکه می‌تواند مسیری برای خودسازی، غلبه بر نفس، حفظ کرامت انسانی و دستیابی به آرامش درونی باشد؛ مفاهیمی که اگر با زبان مناسب و متناسب با نیازهای نسل امروز تبیین شوند، ظرفیت بالایی برای اثرگذاری بر سبک زندگی نوجوانان و جوانان خواهند داشت.