چرا تورمی که احساس می‌کنیم، از تورم رسمی بیشتر است؟

ترکیب متفاوت سبد خرید خانوارها باعث می‌شود گرانی خوراکی‌های پرمصرف شدیدتر از نرخ تورم رسمی احساس شود. وقتی قیمت خوراکی‌هایی که هر هفته می‌خریم بالا می‌رود، بعید است با شنیدن نرخ تورم رسمی احساس کنیم این عدد تصویر دقیقی از گرانی‌های زندگی ماست. اما چرا ممکن است تجربه ما از تورم با آمارهای رسمی تفاوت زیادی داشته باشد. در این ویدئو، زومان به تفاوت میان تورم رسمی و تورمی می‌پردازد که مردم در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند؛ تفاوتی که بخشی از آن به ترکیب سبد خرید خانوارها برمی‌گردد. بر اساس داده‌های مطرح‌شده در این سناریو، مرکز آمار ایران تورم خوراکی‌ها را در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱۲ درصد اعلام کرده است. در مقابل، سوپرمارکت اینترنتی اکالا گزارش داده که قیمت سبدی از خوراکی‌های پرمصرف این مجموعه در همین سال ۱۶۸ درصد افزایش یافته است. فاصله این دو عدد قابل‌توجه است، اما برای مقایسه دقیق باید توجه داشت که ترکیب کالاها و شیوه محاسبه این دو شاخص لزوماً یکسان نیست. یکی از توضیحات مهم، تفاوت در وزن کالاها در سبد خرید مردم است. در سبد مورد استفاده مرکز آمار، لبنیات و تخم‌مرغ کمتر از ۳ درصد هزینه خانوار را تشکیل می‌دهند؛ درحالی‌که طبق گزارش اکالا، ۱۸ درصد خرید مشتریان این فروشگاه به لبنیات و ۱۰ درصد به تنقلات اختصاص داشته است. این تفاوت اهمیت دارد؛ چون خانوارها کالاهای مختلف را با فراوانی یکسان نمی‌خرند. ممکن است خرید لباس یا رفتن به رستوران به‌ندرت اتفاق بیفتد، اما خرید شیر، پنیر، ماست و تنقلات بخشی تکرارشونده از هزینه‌های روزمره باشد. زومان در این ویدئو بررسی می‌کند که چرا تجربه تورم برای همه یکسان نیست و چگونه ترکیب سبد خرید می‌تواند باعث شود گرانی‌ها در زندگی روزمره بیشتر از آنچه یک شاخص کلی نشان می‌دهد، احساس شوند.