تغییر مسیر صعود به جام جهانی 2030 در آسیا!

کنفدراسیون فوتبال آسیا طرح نهایی پیشنهادی «لیگ ملت‌های آسیا» را به فدراسیون‌های عضو ارائه کرده است. بر اساس طرح پیشنهادی، لیگ ملت‌های آسیا برخلاف برخی رقابت‌های فعلی، با تفکیک تیم‌های شرق و غرب برگزار نخواهد شد و تمامی تیم‌های آسیایی در یک ساختار قاره‌ای با یکدیگر رقابت می‌کنند. این مسابقات قرار است در نهایت ۴۷ تیم عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا را در سه سطح مختلف قرار دهد و علاوه بر برگزاری مسابقات منظم ملی، سازوکاری برای صعود و سقوط میان این سطوح ایجاد کند. نخستین دوره این رقابت‌ها به صورت آزمایشی از ژوئن ۲۰۲۸ (خرداد ۱۴۰۷) آغاز خواهد شد و تا ژوئن ۲۰۲۹ (خرداد ۱۴۰۸) ادامه پیدا می‌کند. در این دوره، تیم‌های حاضر در سطوح دوم و سوم آسیا در لیگ ملت‌ها شرکت خواهند کرد. در واقع، تیم‌هایی که تا آن زمان از مراحل ابتدایی مسیر انتخابی جام جهانی ۲۰۳۰ کنار رفته‌اند، وارد این رقابت‌ها می‌شوند، در حالی که تیم‌های سطح اول همچنان در مراحل پیشرفته‌تر انتخابی جام جهانی حضور خواهند داشت. به این ترتیب، دوره نخست لیگ ملت‌ها بدون ایجاد اختلال در مسیر انتخابی جام جهانی ۲۰۳۰ برگزار خواهد شد. این دوره آزمایشی در مجموع در شش فیفادی برگزار می‌شود و تیم‌های حاضر در سطوح دوم و سوم در تاریخ‌های ۶ ژوئن (۱۷ خرداد ۱۴۰۷)، ۲۸ سپتامبر (۷ مهر)، ۳ اکتبر (۱۲ مهر) و ۲۱ نوامبر ۲۰۲۸ (یک آذر) و همچنین ۲۷ مارس (۸ فروردین ۱۴۰۸) و ۱۲ ژوئن ۲۰۲۹ (۲۳ خرداد) به میدان خواهند رفت. پس از پایان مرحله گروهی و مشخص شدن نتایج، در اکتبر ۲۰۲۹ (۲۱ مهر ۱۴۰۸) دیدارهای پلی‌آف برگزار خواهد شد تا جایگاه تیم‌ها برای ورود به ساختار نهایی لیگ ملت‌های آسیا تعیین شود. هدف از این دوره آزمایشی، سطح‌بندی تیم‌های ملی آسیاست. به این ترتیب، نتایج مسابقات این دوره در تعیین تیم‌هایی که در نخستین دوره کامل لیگ ملت‌ها در سطوح اول، دوم و سوم قرار می‌گیرند، نقش خواهد داشت. ساختار نهایی قرار است از چرخه ۲۰۳۰-۲۰۳۱ وارد مرحله اجرایی شود و پس از آن مسابقات در دوره‌های دو ساله ادامه پیدا کند. در ساختار نهایی، هر ۴۷ تیم آسیایی در لیگ ملت‌ها حضور خواهند داشت. ۱۸ تیم در سطح اول، ۱۸ تیم در سطح دوم و ۱۱ تیم نیز در سطح سوم قرار می‌گیرند. میان این سه سطح، سازوکار صعود و سقوط در نظر گرفته شده است تا جایگاه تیم‌ها در دوره‌های مختلف بر اساس نتایج آنها تغییر کند و رقابت برای ماندن یا صعود به سطح بالاتر شکل بگیرد. در سطح اول، مسابقات اهمیت بیشتری خواهد داشت، چرا که نتایج این رقابت‌ها با مسیر صعود به جام جهانی نیز ارتباط پیدا می‌کند. بر اساس طرح پیشنهادی، شش تیم نخست سطح اول به صورت مستقیم سهمیه جام جهانی را به دست می‌آورند و تیم‌های هفتم تا دهم نیز برای دو سهمیه دیگر وارد مرحله پلی‌آف می‌شوند. دو تیم بازنده این مرحله نیز همچنان فرصت حضور در پلی‌آف بین‌قاره‌ای را خواهند داشت. در کنار تعیین مسیر صعود به جام جهانی، لیگ ملت‌های آسیا قرار است با رقابت‌های انتخابی جام ملت‌های آسیا نیز ارتباط داشته باشد و به تدریج جایگزین ساختار فعلی مسابقات انتخابی شود. به این ترتیب، مسابقات ملی آسیا از یک تقویم پراکنده و چندمرحله‌ای به ساختاری منظم‌تر و دو ساله منتقل خواهد شد که در آن جایگاه هر تیم، صعود و سقوط و حتی مسیر رسیدن به تورنمنت‌های بزرگ قاره‌ای و جهانی به نتایج لیگ ملت‌ها وابسته خواهد بود. در پایان هر دوره نیز چهار تیم برتر سطح اول راهی مرحله نهایی لیگ ملت‌های آسیا خواهند شد. این مرحله به صورت متمرکز و در یک کشور برگزار می‌شود تا قهرمان هر دوره مشخص شود. در نتیجه، لیگ ملت‌های آسیا علاوه بر نقش خود در مسیر انتخابی جام جهانی و جام ملت‌ها، یک رقابت قهرمانی مستقل نیز خواهد بود. البته تا پیش از اجرای کامل این ساختار، مسابقات به صورت آزمایشی برگزار خواهد شد و ساختار فعلی انتخابی جام جهانی و جام ملت‌های آسیا تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت. قرار است پس از مشخص شدن سطح‌بندی تیم‌ها در دوره آزمایشی، لیگ ملت‌های آسیا از چرخه ۲۰۳۰-۲۰۳۱ به شکل کامل وارد تقویم فوتبال ملی قاره شود.