بودجه‌ جنگی بی‌سابقه‌ روسیه برای سال‌های آینده

جهش کم‌سابقه‌ی مخارج نظامی روسیه نشان می‌دهد پوتین برای ادامه‌ چندساله‌ی جنگ اوکراین و افزایش فشار بر اروپا آماده می‌شود. به گزارش زومان، برنامه‌ریزی برای هزینه‌های نظامی بی‌سابقه و کنار گذاشتن پروژه‌های مهار مخارج دفاعی، نشان‌دهنده آن است که کرملین خود را برای یک جنگ چندساله در اوکراین آماده کرده است. طبق گزارش بلومبرگ، این چرخش استراتژیک، یکی از واضح‌ترین پیام‌ها تا به امروز است که نشان می‌دهد مناقشه اوکراین چقدر عمیق در اولویت‌های ولادیمیر پوتین جای گرفته؛ حتی با وجود اینکه فشار سنگینی بر اقتصاد و بودجه عمومی روسیه وارد می‌کند. این رویکرد، فشار مضاعفی بر اروپا تحمیل خواهد کرد تا مشخص شود آیا قاره سبز اراده و توان کافی برای تداوم حمایت از اوکراین را دارد یا خیر. هزینه‌های نظامی پیش‌بینی‌شده برای سال آینده، ۱۷.۱ تریلیون روبل (معادل ۲۰۵ میلیارد دلار) برآورد شده است. این رقم به معنای افزایش سالانه بیش از ۴۰ درصدی نسبت به مخارج امسال و جهشی نزدیک به ۳۸۰ درصدی نسبت به دوران پیش از آغاز جنگ است. مقامات مسکو پیش‌بینی می‌کنند که این هزینه‌ها حتی در سال‌های ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ نیز در سطوح بالایی (۱۶.۳ تا ۱۶.۶ تریلیون روبل) باقی بماند. مخارج نظامی روسیه نسبت به دوران پیش از آغاز جنگ نزدیک به ۳۸۰ درصد جهش کرده است این مسیر مالی، تغییری تند و ناگهانی نسبت به برنامه یک سال پیش است؛ زمانی که مسکو قصد داشت با تعدیل مخارج نظامی، کسری بودجه خود را کاهش داده و ذخایر مالی کاهش‌یافته در طول جنگ را بازسازی کند. اما اکنون، در شرایطی که مذاکرات با میانجی‌گری آمریکا عملاً به بن‌بست رسیده و تنش‌های امنیتی با اروپا بالا گرفته است، اولویت‌های روسیه تغییر کرده است. کریل روگوف، رئیس گروه تحقیقاتی «ری: روسیه» (Re: Russia) مستقر در وین، معتقد است پوتین در حال «بالا بردن سطح ریسک» است. او می‌گوید: روسیه باید حجم عظیمی از موشک‌ها و پهپادها را از صفر تولید کند پوتین روز پنجشنبه، هم‌زمان با متهم کردن مقامات اروپایی به تشدید تنش‌ها و آماده‌سازی برای مناقشه‌ای در اواخر این دهه، بر جدیت این تغییر جهت تأکید کرد. او با اشاره به رزمایش‌های دریای بالتیک و اظهارات سیاستمداران غربی درباره برون‌بوم «کالینینگراد» (Kaliningrad)، مدعی شد روسیه برنامه‌ای برای حمله به اروپا ندارد، اما هشدار داد که هرگونه حمله مستقیم به خاک روسیه، مسکو را وادار خواهد کرد تا استفاده از تمامی سلاح‌های در اختیار خود را بررسی کند. در جبهه مالی، وزارت دارایی روسیه به‌صراحت اعلام کرده است که تأمین مالی نیروهای مسلح، اولویت اصلی باقی می‌ماند؛ منابعی که برای تسلیحات، حقوق سربازان و کمک به خانواده‌های آن‌ها و همچنین نوسازی صنایع دفاعی اختصاص می‌یابد. یانیس کلوگه، تحلیل‌گر «مؤسسه آلمانی امور بین‌الملل و امنیت» (SWP) در برلین، معتقد است بخش عمده هزینه‌های اضافی به تولید تسلیحات سرازیر خواهد شد. به گفته او، نزدیک به پنج سال جنگ، موجودی انبارها را به نقطه‌ای رسانده که روسیه باید حجم عظیمی از موشک‌ها و پهپادها را از صفر تولید کند. کلوگه اشاره می‌کند که افزایش هزینه‌ها، پاسخ به تغییر ماهیت مناقشه است؛ چرا که اوکراین عملاً با حمله به نقاط عمیق‌تر خاک روسیه، جبهه جدیدی گشوده و مسکو را مجبور کرده است برای دفاع از خود هزینه بیشتری بپردازد. این تعهد، هزینه فزاینده‌ای بر بودجه عمومی روسیه تحمیل کرده است. دولت روسیه پیش‌بینی کسری بودجه سال ۲۰۲۶ را از ۱.۶ درصد به ۳.۲ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) افزایش داده و برای تأمین آن، علاوه بر استقراض، به برداشت از بخش نقد «صندوق رفاه ملی» (National Wealth Fund) روی آورده است. پیش‌بینی می‌شود بدهی دولت در سال ۲۰۲۷ نیز افزایش یابد. این وضعیت، متحدان کی‌یف را تحت فشار بیشتری قرار می‌دهد. روسیه روز چهارشنبه هشدار داد که کشورهای اروپاییِ حامی اوکراین را «مستقیماً درگیر» در مناقشه می‌بیند و نیروهایش می‌توانند تولیدکنندگان دفاعی را در خارج از خاک اوکراین هدف قرار دهند. با وجود این، کلوگه می‌گوید این افزایش بودجه به‌تنهایی مدرک قطعی برای آمادگی روسیه جهت جنگ مستقیم با ناتو نیست، هرچند به گفته او، احتمال حمله روسیه به یکی از کشورهای عضو ناتو را نمی‌توان کاملاً نادیده گرفت.