هر بار کارت کشیدن در تهران؛ بیش از یک و نیم میلیون تومان

میانگین مبلغ هر تراکنش بانکی در یک سال ۹۳ درصد بالا رفته، اما فاصله استان‌ها با تهران همچنان چشمگیر است. این روزها حتی یک خرید معمولی هم ممکن است چند صد هزار تومان از حساب بانکی‌تان کم کند. حالا اگر میانگین مبلغ هر بار کارت کشیدن در کشور را ملاک بگیریم، این رقم در مهر امسال به حدود ۹۴۳ هزار تومان رسیده است؛ یعنی هر تراکنش بانکی به‌طور متوسط نزدیک یک میلیون تومان ارزش داشته است. این عدد در مقایسه با مهر سال گذشته حدود ۹۳ درصد بیشتر شده؛ افزایشی که نشان می‌دهد برای انجام خریدها و پرداخت‌های مشابه، حالا باید رقم‌های بسیار بزرگ‌تری از حساب‌ها جابه‌جا شود. البته این میانگین به این معنا نیست که هر ایرانی در هر خرید یک میلیون تومان خرج می‌کند. بعضی تراکنش‌ها مربوط به خریدهای کوچک روزانه‌اند و بعضی دیگر به پرداخت‌های بزرگ‌تر. آنچه آمار شاپرک نشان می‌دهد، متوسط مبلغ همه این پرداخت‌هاست. با این حال، رشد نزدیک به دو برابری ارزش هر تراکنش شاپرک در یک سال، یک معنایش می‌تواند تورم باشد. تهران با فاصله زیادی از بقیه استان‌ها در صدر جدول قرار دارد. میانگین مبلغ هر تراکنش در پایتخت به حدود یک میلیون و ۵۳۱ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که تقریباً سه برابر میانگین استان‌هایی مثل خراسان شمالی و کهگیلویه‌ و بویراحمد است. البته نباید این فاصله را فقط به گران‌تر بودن زندگی در تهران نسبت داد. پایتخت محل استقرار بسیاری از شرکت‌های بزرگ، مراکز تجاری و کسب‌وکارهای اینترنتی است و بخشی از پرداخت‌های بزرگ‌تر هم در همین استان ثبت می‌شود. بنابراین میانگین تهران لزوماً نشان نمی‌دهد یک خانواده تهرانی در هر بار خرید روزانه چقدر پول خرج می‌کند. بعد از تهران، مازندران با حدود ۹۹۸ هزار تومان و یزد با ۹۵۸ هزار تومان قرار دارند؛ یعنی این دو استان هم به مرز یک میلیون تومان رسیده‌اند. در طرف دیگر جدول، خراسان شمالی با حدود ۵۳۹ هزار تومان و کهگیلویه‌ و بویراحمد با ۵۴۲ هزار تومان کمترین میانگین مبلغ تراکنش را دارند. این تفاوت می‌تواند از ترکیب متفاوت خریدها، اندازه کسب‌وکارها و شرایط اقتصادی هر استان تأثیر بگیرد؛ اما به‌تنهایی معیار دقیقی برای مقایسه درآمد یا قدرت خرید مردم نیست. رشد میانگین مبلغ تراکنش در کل کشور حدود ۹۳ درصد بوده، اما در همه استان‌ها به یک اندازه بالا نرفته است. آذربایجان غربی با رشد ۱۰۹ درصدی و سیستان‌وبلوچستان با رشد ۱۰۶ درصدی در صدر قرار دارند. کردستان هم با حدود ۹۹ درصد رشد، فاصله چندانی با دو استان اول ندارد. در مقابل، البرز با رشد حدود ۷۶ درصدی کمترین افزایش را ثبت کرده است. خراسان شمالی و اصفهان هم به‌ترتیب با ۸۰ و ۸۵ درصد رشد، پایین‌تر از میانگین کشور قرار گرفته‌اند. وقتی میانگین مبلغ تراکنش در یک سال ۹۳ درصد بالا می‌رود، اولین برداشتی که ممکن است به ذهن برسد این است که مردم بیشتر خرید می‌کنند. اما این آمار چنین چیزی را ثابت نمی‌کند. ممکن است با توجه به تورم، تعداد خریدها ثابت مانده باشد، اما قیمت کالاها و خدمات بالا رفته باشد. حتی ممکن است مردم تعداد خریدهایشان را کمتر کرده باشند، ولی هر بار مبلغ بیشتری بپردازند. برای فهمیدن اینکه واقعاً چه اتفاقی افتاده، باید تعداد تراکنش‌ها و ارزش کل پرداخت‌ها را هم کنار هم دید. میانگین نزدیک به یک میلیون تومانی شاپرک بیشتر از آنکه نشان دهد مردم چقدر بیشتر خرید می‌کنند، نشان می‌دهد رقم پولی که برای هر پرداخت جابه‌جا می‌شود چقدر بزرگ‌تر شده است. این همان تغییری است که تورم در ساده‌ترین پرداخت‌های روزمره هم به جا گذاشته است.