درآمد ۱۷۰۰ میلیاردی از اینترنت طبقاتی؛ چند بسته اینترنت پرو فروخته شد؟

همراه اول در نیمه نخست سال با فروش بسته‌های اینترنت پرو بیش از ۱۷۰۴ میلیارد تومان درآمد کسب کرد. درآمدی که معادل با بیش از ۸۵۰ هزار بسته است. به گزارش زومان، در روزهایی که قطعی طولانی‌مدت اینترنت بین‌الملل بسیاری را به مرز جنون رسانده بود، کسب‌وکارها را تعطیل کرده بود و در کنار جنگ به عامل دیگری برای اختلال در زندگی روزمره تبدیل شده بود، به‌ تدریج خبرهایی منتشر شد مبنی بر اینکه اپراتورهای رسمی تلفن همراه کشور، اینترنت بدون فیلتر را با قیمتی چند برابر گران‌تر به برخی گروه‌های خاص می‌فروشند. اولین زمزمه‌های اینترنت پرو پیش از جنگ ۴۰ روزه آغاز شد. همراه اول برای برخی اقشار جامعه پیامک‌هایی تبلیغاتی با این عنوان ارسال کرده بود: «خداحافظی با VPN و محدودیت‌ها، کاملاً قانونی». پس از چندین هفته قطعی اینترنت در پی حوادث دی‌ماه، حالا به نظر می‌رسید نوعی از اینترنت طبقاتی در حال ظهور است. ماجرا وقتی جدی‌تر شد که جنگ ۴۰ روزه از راه رسید و اینترنت بین‌الملل بار دیگر به طور کامل قطع شد. جنگ طولانی شد و هیچ‌کس نمی‌دانست این خاموشی چه زمانی به پایان می‌رسد. با این حال، برای برخی شهروندان راهی گران‌قیمت برای اتصال به اینترنت جهانی باز شده بود. حالا همراه اول درآمد خود از اینترنت پرو را منتشر کرده است. در روزهای جنگ، طرح اینترنت پرو با موافقت شورای عالی امنیت ملی برای کمک به فعالیت کسب‌وکارها به اجرا درآمد. این اینترنت در قالب بسته‌های ۵۰ گیگابایتی با قیمت پایه حدود ۲ میلیون تومان فروخته می‌شد. به عبارت دیگر، مشترکان برای هر گیگابایت اینترنت پرو حدود ۴۰ هزار تومان می‌پرداختند. این در حالی بود که در همان زمان، یک بسته عادی شش گیگابایتی حدود ۵۲ هزار تومان قیمت داشت. بنابراین اینترنت پرو به‌ ازای هر گیگابایت، حدود ۴ تا ۵ برابر گران‌تر از اینترنت عادی بود. گزارش مالی جدید همراه اول نشان می‌دهد این سرویس چه درآمدی برای بزرگ‌ترین اپراتور کشور ایجاد کرده است. طبق صورت مالی شش ماهه همراه اول، همراه اول در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۱۷۰۴.۲ میلیارد تومان از اینترنت پرو درآمد داشته است. این رقم معادل حدود ۲.۱ درصد کل درآمد عملیاتی همراه اول در نیمه نخست سال است؛ اما اهمیت آن زمانی روشن‌تر می‌شود که با هزینه‌های قطعی اینترنت مقایسه شود. برآورد قبلی زومان نشان می‌داد همراه اول به دلیل قطع اینترنت بین‌الملل روزانه حدود ۲۰۷ میلیارد تومان درآمد بالقوه از دست می‌داد. با این حساب، درآمد ۱۷۰۴ میلیارد تومانی اینترنت پرو با بیش از هشت روز از زیان روزانه برآوردشده ناشی از قطعی اینترنت برابری می‌کند. اگر فرض کنیم تمام این درآمد در فاصله ۶۷ روزه ابتدای سال ۱۴۰۵ تا پنجم خرداد، یعنی روز حذف صفحه اینترنت پرو از سایت همراه اول، به دست آمده باشد، متوسط درآمد روزانه اپراتور حدود ۲۵.۴ میلیارد تومان خواهد بود؛ رقمی معادل ۱۲ درصد زیان روزانه برآورد شده همراه اول از قطعی اینترنت. رقمی که همراه اول از درآمد اینترنت پرو منتشر کرده، می‌تواند تصویری تقریبی از گستردگی اینترنت طبقاتی در روزهای قطعی به دست دهد. با فرض فروش بسته‌های ۵۰ گیگابایتی به قیمت حدود ۲ میلیون تومان، درآمد همراه اول معادل فروش تقریباً ۸۵۲ هزار و ۱۱۰ بسته اینترنت پرو بوده است. اگر فرض کنیم هر مشترک فقط یک بسته خریداری کرده باشد، تعداد کاربران اینترنت پرو حداکثر به حدود ۸۵۲ هزار نفر می‌رسد. با در نظر گرفتن جمعیت ۸۶ میلیون نفری ایران، این تعداد معادل کمتر از یک درصد جمعیت کشور است؛ یعنی از هر ۱۰۰ ایرانی کمتر از یک نفر به سرویس اینترنت پروی همراه اول دسترسی داشته است. البته ایرانسل و رایتل نیز اینترنت پرو ارائه می‌کردند. با این حال، با توجه به اینکه همراه اول بزرگ‍‌ترین اپراتور تلفن همراه در کشور است و بیشترین مشترک را دارد، همین محاسبه تقریبی نشان می‌دهد دسترسی ویژه به اینترنت در مقایسه با جمعیت کشور چه ابعاد محدودی داشته است. اینترنت پرو با وجود اینکه به نام حمایت از کسب‌وکارها ارائه شد، موجی از انتقادها را به دنبال داشت. بسیاری از شهروندان قانع نمی‌شدند که چرا برای برخورداری از اینترنت آزاد، به‌ عنوان یکی از حقوق اولیه خود، باید مجوز کسب‌وکار داشته باشند و از دولت اجازه بگیرند؟ از سمت دیگر تخلفاتی هم در این طرح از سوی اپراتورها مشاهده شد. به طوری که پای سازمان بازرسی کل کشور را هم به ماجرا باز کرد. در ۳۱ خرداد، رئیس این سازمان از شناسایی تخلف در اجرای طرح، از جمله دریافت مبالغ بالاتر از تعرفه‌های مصوب، خبر داد و خواستار توقف بخش‌های دارای اشکال و بازگرداندن مبالغ اضافی شد. حالا که دستور قطع دوباره اینترنت در صورت آغاز جنگ بعدی مطرح است، پرسش اصلی همچنان باقی مانده: آیا اینترنت پرو بار دیگر به‌ عنوان راهکاری موقت عرضه خواهد شد و این تجربه به تثبیت اینترنت طبقاتی در ساختار ارتباطی کشور می‌انجامد؟ به نظر شما اینترنت پرو در صورت آغاز دوباره جنگ بازمی‌گردد؟