شرط مهم برای حذف دهک‌های پردرآمد از کالابرگ

پرویز خسروشاهی حذف دهک‌های برخوردار از کالابرگ را به شرط دقت در شناسایی نیازمندان قابل دفاع و راهی برای صیانت از منابع محدود دانست. حذف دهک‌های برخوردار از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ، در شرایط محدودیت منابع دولت، می‌تواند به هدفمندترشدن حمایت‌های معیشتی کمک کند؛ اما اجرای این تصمیم یک شرط اساسی دارد: خانوارهای نیازمند نباید به دلیل خطا در شناسایی، از دریافت حمایت محروم شوند. پرویز خسروشاهی صاحب‌نظر اقتصادی در گفت‌وگو با زومان با اشاره به برنامه دولت برای حذف خانوارهای برخوردار از طرح کالابرگ، این تصمیم را از منظر اقتصادی قابل دفاع دانست؛ مشروط بر اینکه بانک‌های اطلاعاتی بتوانند افراد مشمول و غیرمشمول را با دقت کامل شناسایی کنند. خسروشاهی با تأکید بر ضرورت حفاظت از منابع محدود دولت گفت: «با هدف صیانت از منابع محدود، خوب است که منابع عام و گسترده بازتوزیع نشود و به دهک‌های کم‌درآمد برسد.» به اعتقاد او، وقتی منابع مالی دولت محدود است، اختصاص حمایت‌های معیشتی به خانوارهایی که نیاز کمتری به آن دارند، می‌تواند از اثربخشی این سیاست بکاهد. در مقابل، تمرکز منابع بر دهک‌های کم‌درآمد، امکان حمایت مؤثرتر از گروه‌های آسیب‌پذیر را فراهم می‌کند. یکی از نگرانی‌های مطرح درباره حذف یارانه دهک‌های پردرآمد این است که وابسته‌کردن حمایت‌های دولتی به سطح درآمد، ممکن است انگیزه افراد برای افزایش درآمد یا فعالیت اقتصادی را کاهش دهد؛ چراکه برخی خانوارها با عبور از یک سطح درآمدی مشخص، حمایت‌های دریافتی خود را از دست می‌دهند. خسروشاهی با پذیرش اصل این نگرانی در ادبیات اقتصادی، تأکید کرد که شدت چنین اثری به مبلغ حمایت بستگی دارد. او توضیح داد: «اگر رقم درشت بود و حذف می‌شد، یک سیگنال ضدانگیزه بود، چون کسی که حذف می‌شود می‌گوید پس من کار نکنم تا مشمول شوم.» با این حال، به اعتقاد او، مبلغ فعلی کالابرگ به اندازه‌ای نیست که حذف آن بتواند تأثیر قابل‌توجهی بر تصمیم افراد برای کارکردن یا افزایش درآمد داشته باشد. خسروشاهی در این باره گفت: «چون رقم درشت نیست، در تعارض با نظریه‌ها و ادبیات اقتصادی نیست.» این صاحب‌نظر اقتصادی همچنین تأکید کرد که نباید طرح کالابرگ را با معیارهایی مانند افزایش تولید یا رشد اقتصادی ارزیابی کرد؛ چراکه هدف اصلی چنین سیاست‌هایی چیز دیگری است. او گفت: «هدف کاستن از فشار اقتصادی و مدیریت نارضایتی است.» به گفته‌ او، در این‌گونه سیاست‌ها هدف رشد اقتصادی یا تنظیم انگیزه‌ کار از مسیر مخارج دولت نیست. بر این اساس، از نگاه خسروشاهی، حذف دهک‌های برخوردار نه‌تنها با منطق اقتصادی سیاست‌های حمایتی تعارضی ندارد، بلکه می‌تواند به تخصیص بهتر منابع منجر شود؛ البته به شرط آنکه نظام شناسایی خانوارها بدون کمترین خطا عمل کند. خسروشاهی با اشاره به محدودیت منابع گفت: «با هدف صیانت از منابع محدود، خوب است که منابع عام و گسترده بازتوزیع نشود و به دهک‌های کم‌درآمد برسد.» او حذف برخورداران را مشروط به عملکرد بانک‌های اطلاعاتی دانست و گفت: «قابل‌دفاع بودن طرح در گرو آن است که امکان شناسایی «بدون کمترین خطا» در عمل انجام شود. خطا در این مرحله می‌تواند خانوارهای نیازمند را از حمایت خارج کند و هدف سیاست را بی‌اثر سازد.»