صادرات محموله‌های گاز مایع و سوخت جت ایران از خلیج عمان

داده‌های کشتیرانی از عبور محموله‌های گاز مایع و سوخت جت ایران از محاصره‌ دریایی آمریکا و انتقال بخشی از بارها در سواحل عمان حکایت دارند. براساس گزارش رویترز، چهار فرد فعال در حوزه‌ امنیت دریایی که جابه‌جایی نفت خلیج فارس را ردیابی می‌کنند، گفته‌اند تهران طی هفته‌های اخیر محموله‌ها را میان حجم فزاینده‌ انتقال کشتی‌به‌کشتی تولیدکنندگان دیگر خلیج فارس در سواحل عمان پنهان کرده است. این نخستین بار است که جزئیات این صادرات محدود و شیوه به‌کاررفته از سوی ایران گزارش می‌شود؛ محموله‌هایی که تنها بخش کوچکی از صادرات گذشته انرژی کشور به شمار می‌روند. بااین‌حال، شواهد به‌دست‌آمده نشان‌دهنده نمونه‌ای کم‌سابقه از عبور فرآورده‌های نفتی از محاصره‌ای است که صادرات نفت خام ایران را متوقف کرده است. تحلیل اتحاد علیه ایران هسته‌ای یا UANI نشان می‌دهد از اواسط ژوئیه دست‌کم هشت نفتکش حامل گاز مایع ایران خلیج عمان را ترک کرده‌اند. تصاویر ماهواره‌ای بیشتر و تحلیل‌های SynMax (گروه اطلاعات دریایی) نیز نشان داده که نفتکش دیگری حامل سوخت جت ایران در ماه سپتامبر به میانمار رسید. ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ تحریم‌های هدفمندی علیه صنعت سوخت جت میانمار وضع کرد و دلیل اقدام خود را حملات هوایی ارتش به غیرنظامیان دانست که به گفته‌ سازمان ملل به کشته‌شدن هزاران نفر انجامیده است. دولت نظامی میانمار بارها هدف قراردادن غیرنظامیان را رد کرده و می‌گوید عملیات‌های ارتش علیه گروه‌های مسلح انجام می‌شود. تحلیل رویترز از سوابق کشتی‌ها و تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا نشان می‌دهد شش فروند از هشت نفتکش حامل گاز و نفتکش حامل سوخت جت، به‌دلیل حمل فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی ایران در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار دارند. جمیما شلی تحلیلگر ارشد تحقیقاتی UANI گفت: «شاهد عبور تعداد انگشت‌شماری نفتکش ایران بوده‌ایم، اما اکثریت قریب‌به‌اتفاق نفتکش‌های حامل محصولات ایرانی از سوی نیروهای آمریکایی تغییر مسیر داده‌اند». شلی توضیح داد برخی نفتکش‌های گاز مایع ایران محموله‌هایشان را نزدیک شهرهای ساحلی شناص و صحار عمان منتقل کردند و گروهی دیگر پیش از عبور از محاصره‌ آمریکا در خلیج عمان منتظر ماندند. فرماندهی مرکزی ایالات متحده گفته منطقه‌ انتظار در سوی دیگر خلیج عمان و نزدیک مرز ایران و پاکستان قرار دارد. شلی حجم کل محموله‌های گاز مایع را ۴٫۱ میلیون بشکه برآورد کرد. به ارزیابی شلی، رخدادهای اخیر نشانه‌ شکل‌گیری روند تازه‌ای برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ایران با کشتی‌های کوچک‌تر نیست. تحلیل ها حاکی از انتقال بیشتر محموله‌ها به بندر بیرونی شرقی مالزی است تا انتقال‌های کشتی‌به‌کشتی بیشتری برای رساندن بار به مقصدهای احتمالی در چین انجام شود.