چرخش نفتی چین؛ رویترز: چین خرید نفت ایران را نصف کرد | عراق و قطر جای ایران را گرفتند

کاهش عرضه نفت ایران به بازار چین، پالایشگاه‌های مستقل این کشور را به سمت منابع جایگزین سوق داده است. به گزارش بر اساس گزارش رویترز، پالایشگاه‌های مستقل چینی که بخش مهمی از نفت ایران را خریداری می‌کردند، همزمان با افت شدید عرضه ایران، خرید نفت از عراق و قطر را افزایش داده‌اند؛ تغییری که می‌تواند نشانه‌ای از فشار فزاینده بر صادرات نفت ایران و تغییر مسیر بخشی از بازار آسیایی باشد. کاهش واردات نفت ایران بر اساس داده‌هایی که رویترز به آنها استناد کرده، واردات نفت ایران به چین در ماه سپتامبر تقریبا به نصف کاهش یافته و به حدود ۵۹۰ هزار بشکه در روز رسیده است. چین طی سال‌های گذشته مهم‌ترین مقصد نفت ایران بوده و پالایشگاه‌های مستقل این کشور، موسوم به «تی‌پات‌ها»، از خریداران اصلی نفت ایران به شمار می‌روند. این پالایشگاه‌ها به دلیل قیمت رقابتی نفت ایران و سازوکارهای تجاری خاص، بخش قابل‌توجهی از نفت تحریمی ایران را جذب می‌کردند. اما کاهش عرضه باعث شده این پالایشگاه‌ها برای تأمین خوراک خود به گزینه‌های دیگری روی بیاورند. خرید ۱۲ میلیون بشکه نفت از عراق و قطر رویترز ادعا کرده است پالایشگاه‌های مستقل چین در واکنش به کاهش عرضه ایران، دست‌کم ۱۲ میلیون بشکه نفت از عراق و قطر خریداری کرده‌اند. بیشتر بخوانید: این تغییر برای بازار نفت آسیا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد کاهش صادرات ایران الزاما به معنای توقف فعالیت پالایشگاه‌های چینی نیست، بلکه بخشی از این تقاضا می‌تواند به سمت تولیدکنندگان رقیب منتقل شود. عراق و قطر نیز از این وضعیت منتفع می‌شوند، چرا که افزایش تقاضای چین برای نفت آنها می‌تواند جای بخشی از سهم ازدست‌رفته ایران در بازار شرق آسیا را پر کند. افت ذخایر نفت ایران روی نفتکش‌ها همزمان با کاهش واردات چین، ذخایر نفت ایران روی نفتکش‌ها نیز کاهش داشته است. بر اساس داده‌های مورد اشاره رویترز، حجم نفت ایران که در نفتکش‌ها ذخیره شده بود، از حدود ۱۰۰ میلیون بشکه به ۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته است؛ یعنی بیش از نیمی از این ذخایر در مدت مورد بررسی از بین رفته یا به مقصدهای مختلف منتقل شده است. کاهش نفت ذخیره‌شده روی آب می‌تواند از یک سو نشانه افزایش فروش و تخلیه محموله‌های قبلی باشد، اما از سوی دیگر، در شرایطی که صادرات جدید با محدودیت مواجه شده، کاهش ذخایر شناور می‌تواند به معنای کاهش توان حفظ جریان صادرات در ماه‌های آینده نیز باشد. فشار مضاعف بر پالایشگاه‌های چینی تغییر مسیر خرید تنها مشکل پالایشگاه‌های مستقل چین نیست. گزارش‌ها حاکی از آن است که حاشیه سود پالایشگاه‌های چینی نیز به‌شدت کاهش یافته است. افزایش هزینه تأمین نفت از منابع جایگزین، شرایط پیچیده حمل‌ونقل و نوسانات بازار باعث شده فعالیت پالایشگاه‌های مستقل با فشار بیشتری همراه شود. در چنین شرایطی، خرید نفت ارزان‌تر از ایران می‌توانست بخشی از هزینه‌ها را جبران کند، اما با کاهش عرضه ایران، دست پالایشگاه‌ها برای انتخاب خوراک ارزان‌تر محدودتر شده است. آیا سهم ایران در بازار چین در خطر است؟ چرخش پالایشگاه‌های چینی به سمت نفت عراق و قطر لزوما به معنای از دست رفتن دائمی بازار چین برای ایران نیست؛ با این حال، تداوم این روند می‌تواند موقعیت ایران را در بازارهای صادراتی‌اش تحت فشار قرار دهد. اگر پالایشگاه‌های چینی بتوانند منابع جایگزین را با قیمت و شرایط مناسب تأمین کنند، بازگرداندن سریع سهم ازدست‌رفته برای ایران دشوارتر خواهد شد. به این ترتیب، کاهش صادرات نفت ایران نه‌تنها درآمدهای نفتی کشور را تحت فشار قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند رقبای منطقه‌ای را نیز به سمت تصاحب بخشی از بازار ایران در چین سوق دهد.