استونی برای مهار روسیه مسلح‌تر شد؛ سن‌پترزبورگ در تیررس موشک‌ها

استونی با انتقال نیروها به مرز روسیه و خرید تسلیحات دوربرد، خود را برای مقابله با حمله‌ احتمالی آماده می‌کند. استونی در حال انتقال دائمی نیروهای نظامی خود به مرز روسیه و دستیابی به تسلیحاتی است که می‌توانند اهدافی را در عمق خاک همسایه‌ شرقی آن هدف قرار دهند. مقام‌های استونی با تقویت خط مقدم ناتو، کشورشان را برای احتمال گسترش حمله روسیه به فراتر از اوکراین آماده می‌کنند. فرماندهان ارتش و مقام‌های اطلاعاتی استونی تصور نمی‌کنند مسکو دست‌کم در دو سال آینده خواهان جنگی تمام‌عیار با ناتو باشد، اما معتقدند روسیه خود را برای درگیری احتمالی آینده با کشور کوچک حوزه‌ی بالتیک آماده می‌کند. به‌گزارش فایننشال تایمز، نگرانی مقام‌ها بیشتر متوجه قمار فرصت‌طلبانه‌ کرملین است که می‌تواند در قالب تهاجمی محدودتر برای آزمودن بند دفاع متقابل ناتو انجام شود. به باور آنان، نه استونی و نه ناتو در شرایط کنونی به‌شکلی قابل اتکا مانع چنین سناریویی نمی‌شوند. همین ارزیابی، کشوری را که نیروی هوایی مستقل ندارد و برای تامین امنیت آسمان خود به ناتو وابسته است، به‌سوی راهبرد دفاع فعال سوق داده است. سرهنگ تارمو کوندلا فرمانده‌ تیپ اول استونی و نیروی اصلی رزمی کشور گفت: «ما باید از مرز شروع کنیم و از همان نبردهای اول پیروز شویم.» در چارچوب راهبرد تازه، واحد تحت فرمان او به‌طور دائمی از تاپا به جوهوی منتقل خواهد شد؛ شهری که تنها ۵۰ کیلومتر با مرز روسیه فاصله دارد و تاسیسات جدید و گسترده‌ای برای اسکان سربازان در آن ساخته می‌شود. یک مقام ارشد اطلاعات نظامی استونی گفت: «بازدارندگی کارساز نیست. دوره‌ بحرانی برای رسیدگی به موضوع، برای همه‌ ما کشورهای بالتیک، یک تا چهار سال آینده است.» وزارت دفاع استونی همچنین اعلام کرد که «بازدارندگی معتبر مستلزم آن است که تجاوز علیه خود را غیرقابل تصور کنیم. هدف ما روشن است، دور نگه داشتن دشمن و ویرانی جنگ از خاک استونی.» رسانه‌های دولتی روسیه استونی را کشوری متخاصم و روس‌هراس معرفی می‌کنند که قصد دارد مسکو را به رویارویی مستقیم با ناتو بکشاند. کرملین نیز هشدار داده که اگر استونی میزبان سلاح‌های هسته‌ای ناتو در خاک خود باشد، با تهدیدهایی از جمله کلاهک‌های هسته‌ای روبه‌رو خواهد شد. دولت استونی در ماه مه اصطلاح «دفاع فعال» را وارد چارچوب امنیت ملی خود کرد و از آن زمان، ارتش کوچک اما بسیار کارآزموده این کشور تحولی آرام و بنیادین را در پیش گرفته است. نیروهای ویژه از تاپا -پایگاه اصلی نظامی استونی- اکنون به‌طور دائمی در مواضع شرقی و نزدیک‌تر به مرز روسیه مستقر می‌شوند. افزون بر پایگاه جدید جوهوی، پایگاهی با ظرفیت حداکثر هزار سرباز در خود ناروا در دست ساخت قرار دارد. قرار است ۲۰۰ سرباز به‌طور دائمی در پایگاه ناروا مستقر شوند و هنگام بحران، فضای لازم برای پذیرش ۸۰۰ سرباز دیگر نیز فراهم باشد. هم‌زمان با جابه‌جایی نیروها، هزینه‌های نظامی استونی نیز به‌شدت افزایش یافته و نوع تسلیحات خریداری‌ شده تغییر کرده است. براساس آمار رسمی، بودجه‌ نظامی کشور در سال جاری ۴۲ درصد رشد کرده و به ۲٫۴ میلیارد یورو -معادل ۵٫۴ درصد تولید ناخالص داخلی- رسیده است. استونی طی سال گذشته قرارداد خرید ۹ سکوی پرتاب موشک چندگانه‌ی هیمارس ساخت آمریکا را همراه با موشک‌های بالستیک M57 دارای برد حداکثر ۳۰۰ کیلومتر امضا کرد و سفارش ۹ سامانه‌ MRLS مدل Chunmoo کره‌ جنوبی با برد مشابه را نیز به ثبت رساند. یکی از افسران ارشد مستقر در تاپا یادآوری کرد که سن پترزبورگ ۲۶۰ کیلومتر با آنجا فاصله دارد. یک مقام سیاست نظامی در وزارت دفاع استونی گفت: «ما در حال تغییر همه‌چیز هستیم. واقعیت آن است که برنامه‌ریزی دفاعی استونی در ۱۰ سال گذشته یکسان بوده، اما روسیه اکنون قصد دارد نیروهای خود را در مرز ما دو برابر کند.» طی دهه‌ پس از تهاجم روسیه به کریمه در سال ۲۰۱۴، برنامه‌ریزان نظامی استونی دکترینی دفاعی متناسب با تاریخ و جغرافیای کشور تدوین کرده بودند. براساس رویکرد پیشین، در صورت حمله‌ روسیه نیروهای وظیفه به‌ سرعت بسیج می‌شدند و با بهره‌گیری از شناخت عمیق خود از زمین‌های باتلاقی و جنگلی، دفاعی بسیار تاکتیکی و تقریبا چریکی را آغاز می‌کردند. هدف، غافلگیر کردن نیروهای روسی و تحمیل هزینه‌های سنگین تا زمان رسیدن نیروهای کمکی ناتو بود. فرماندهان استونی پس از مشاهده‌ عملکرد روسیه در اوکراین به نتیجه رسیده‌اند که طرح قدیمی کارایی لازم را ندارد، زیرا از نگاه آنان کرملین نسبت به تلفات بی‌اعتناست. ارزیابی دیگر می‌گوید ارتش روسیه پس از تصرف زمین، حتی اگر همه‌چیز در آن نابود شده باشد، برای حفظ قلمرو می‌جنگد و عقب‌نشینی نمی‌کند. چنین نتیجه‌ای برای کشوری با تنها ۱٫۳ میلیون نفر جمعیت و مساحت ۴۵ هزار کیلومتر مربع بسیار نگران‌کننده بود. استونی نیروی رزمی ذخیره‌ آموزش‌دیده‌ای شامل حداکثر ۲۳۰ هزار نفر -تقریبا معادل یک‌پنجم جمعیت کشور- در اختیار دارد؛ با این‌حال شمار نیروهای دائمی آن فقط ۴۲۰۰ نفر است. در شرایط جنگی یا پیش از جنگ، برنامه‌های دفاعی امکان افزایش نیرو با فراخوان ۳۹ هزار و ۵۰۰ ذخیره‌ دارای آمادگی بالا را فراهم می‌کنند. هرکدام از نیروهای ذخیره ظرف چند ساعت به یگان مشخصی اعزام می‌شوند که برای جنگیدن در آن آموزش دیده‌اند و ۴۰ هزار ذخیره‌ آموزش‌دیده‌ دیگر نیز برای اعزام به مناطق دیگر در حالت آماده‌باش خواهند بود. تغییر دکترین برای جلوگیری از واگذاری هر بخش از قلمرو، به‌ویژه با توجه به ارزیابی اطلاعات نظامی استونی مبنی بر تلاش روسیه برای حفظ عنصر غافلگیری در هر اقدام تجاوزکارانه، چالشی دشوار به‌شمار می‌آید. برنامه‌ تازه دفاع از تمام خاک کشور را از همان مرز دنبال می‌کند و استونی قصد دارد از نخستین روز حمله، اهداف روسیه را تا صدها کیلومتر پشت خط مقدم به‌شدت هدف قرار دهد. سرویس اطلاعات نظامی استونی به‌طور ویژه نگران اقدامی محدود در مناطق مرزی مانند شهر کوچک و عمدتا روس‌تبار نارواست. به گفته مقامات، گرچه اشغال ناروا در قالب حمله‌ای فراگیر به استونی منطقی به نظر نمی‌رسد، اما می‌تواند تلاشی تحریک‌آمیز برای سنجش عزم ناتو و ایجاد تفرقه میان اعضا باشد. استونی امیدوار است متحدان ناتو در موضع دفاعی تازه‌ی کشور نقشی کلیدی ایفا کنند و به جلوگیری از حمله یاری برسانند. بریتانیا پیش‌تر متعهد شده بود شمار نظامیانش در استونی را تا آوریل سال آینده از ۸۰۰ به ۱۲۰۰ نفر افزایش دهد. به گزارش فایننشال تایمز به نقل از مقام‌های نظامی بریتانیا، نیروهای این کشور در رزمایش مشترک «طوفان بهاری» امسال در کنار نظامیان استونی، قابلیت جدیدی را در قالب پهپادهای یک‌طرفه نیان به نمایش گذاشتند. این پهپادهای انتحاری برای پرتاب از مناطق جنگی و انجام عملیات در عمق طراحی شده‌اند. پهپادهای نیان مانند سامانه‌های MRLS بردی برابر با ۳۰۰ کیلومتر دارند. چنین بردی بیشتر پایگاه‌های نظامی بزرگ روسیه در منطقه و شهر سن پترزبورگ را در محدوده‌ هدف‌گیری قرار می‌دهد. با وجود تشدید نگرانی‌ها درباره‌ حمله روسیه در اروپا، نهادهای امنیتی استونی همچنان معتقدند برای سازگاری با وضعیت تازه و بازداشتن همسایه‌ خود فرصت دارند. بزرگ‌ترین عامل نامطمئن، سرنوشت جنگ اوکراین به‌شمار می‌رود. تا زمانی که جنگ ادامه داشته باشد، بخش بزرگی از ارتش روسیه درگیر می‌ماند؛ اما مقام‌های ناتو بیم دارند شکل‌گیری آتش‌بس یا توافق صلح، تهدید پیش روی کشورهای بالتیک را بسیار جدی‌تر کند. در صورت پایان نبرد، ده‌ها هزار سرباز روسی می‌توانند در مرز مستقر شوند و مسکو نیز ماشین عظیم صنایع دفاعی خود را در حالی در اختیار خواهد داشت که با تمام ظرفیت فعالیت می‌کند. یک مقام ارشد اطلاعاتی استونی گفت: «ما از جنگ در اوکراین می‌ترسیدیم. اکنون از پایان جنگ می‌ترسیم.» نظر شما درباره‌ راهبرد دفاع فعال استونی و پیامدهای آن برای ناتو چیست؟