پاریس در آتش؛ در فرانسه چه خبر است؟ | انقلاب دانش‌آموزی به کجا می‌رسد؟

اعتراضات دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه که از منطقه پاریس آغاز شده بود، به سرعت به شهرهای مختلف کشور گسترش یافته و در پی مسدود شدن ورودی مدارس، درگیری با پلیس و تعطیلی صدها مرکز آموزشی، به یکی از جدی‌ترین بحران‌های داخلی هفته‌های اخیر دولت تبدیل شده است. به گزارش ، دانش‌آموزان معترض می‌گویند از شرایط نامناسب مدارس، کمبود معلم، کلاس‌های شلوغ، ساختمان‌های فرسوده و کاهش بودجه آموزش ناراضی هستند. در روز جمعه، ۲ اکتبر، حدود ۴۰۰ دبیرستان در سراسر فرانسه تعطیل یا با اختلال جدی در فعالیت آموزشی مواجه شدند. فقط می‌خواهیم صدایمان شنیده شود در دبیرستان ولتر در پاریس، گروهی از دانش‌آموزان برای دومین روز پیاپی ورودی مدرسه را مسدود کردند. یکی از دانش‌آموزان سال آخر که نخواست نامش منتشر شود، گفت هدف آنها این است که دولت صدای جوانان را بشنود. بیشتر بخوانید: او تأکید کرد دانش‌آموزان ترجیح می‌دهند در اعتراض به شرایط نامناسب آموزشی مقابل مدرسه بایستند تا اینکه در کلاس‌هایی درس بخوانند که به گفته آنها از امکانات کافی برخوردار نیستند. روی یکی از پلاکاردهای معترضان نوشته شده بود: «مدرسه حق است، نه امتیاز.» دانش‌آموزان از کلاس‌هایی با ظرفیت حدود ۴۰ نفر، ساختمان‌های فرسوده، غیبت کارکنان آموزشی و پایین بودن دستمزد معلمان انتقاد دارند. برخی نیز سامانه پیچیده پذیرش دانشگاه‌ها و شرایط دشوار تحصیل در دوره‌های گرمای شدید را از دیگر مشکلات می‌دانند. اعتراض به کمبود بودجه آموزش بخشی از اعتراض‌ها مستقیما متوجه سیاست‌های بودجه‌ای دولت است. برخی دانش‌آموزان معتقدند در شرایطی که مدارس با کمبود امکانات و نیروی انسانی مواجه‌اند، منابع بیشتری به حوزه‌های دیگر اختصاص داده می‌شود. یکی از دانش‌آموزان معترض گفت بودجه آموزش در حال کاهش است، در حالی که هزینه‌های نظامی افزایش یافته است. معترضان همچنین به نتایج ضعیف فرانسه در برخی رتبه‌بندی‌های بین‌المللی آموزشی اشاره می‌کنند. یکی از دانش‌آموزان گفت فرانسه با وجود ساعات طولانی آموزشی، همچنان با مشکلات جدی در کیفیت آموزش مواجه است و صرف افزایش ساعات حضور در مدرسه الزاماً به معنای بهبود کیفیت نیست. از اعتراض مسالمت‌آمیز تا درگیری خیابانی اعتراض‌ها اما در برخی مناطق از مسدود کردن ورودی مدارس فراتر رفته است. در شهرهایی مانند استراسبورگ، مارسی و رن، مواردی از درگیری میان دانش‌آموزان و پلیس گزارش شده است. پرتاب مواد آتش‌زا، آتش زدن سطل‌های زباله و استفاده پلیس از گاز اشک‌آور از جمله اتفاقاتی بوده که دامنه اعتراض‌ها را گسترده‌تر کرده است. دولت فرانسه می‌گوید اعتراض‌ها در ابتدا با مطالبات آموزشی قابل درک آغاز شد، اما بخشی از تجمعات به خشونت کشیده شده است. دولت همچنین گروه‌هایی از جریان چپ رادیکال را به نقش‌آفرینی در تشدید اعتراض‌ها متهم کرده؛ اتهامی که این جریان رد کرده است. بازداشت هزاران نفر گسترش اعتراض‌ها باعث افزایش برخورد پلیس شده است. طبق گزارش‌های رسمی، از آغاز این اعتراض‌ها حدود ۲ هزار نفر بازداشت شده‌اند که بخش عمده آنها را افراد زیر ۱۸ سال تشکیل می‌دهند. مقام‌های فرانسوی همچنین از مجروح شدن ده‌ها نفر از کارکنان مدارس و صدها دانش‌آموز خبر داده‌اند. وزارت کشور فرانسه همزمان اعلام کرده است که صدها مرکز آموزشی تحت تأثیر اعتراض‌ها قرار گرفته‌اند. در برخی مناطق نیز برای جلوگیری از درگیری، مدارس به آموزش غیرحضوری روی آورده‌اند. نگرانی از تشدید بحران گسترش اعتراض‌های دانش‌آموزی در شرایطی رخ می‌دهد که دولت فرانسه با مجموعه‌ای از فشارهای اجتماعی و سیاسی مواجه است. اعتراض‌ها اکنون تنها به یک مطالبه مشخص محدود نیست و موضوعاتی مانند کیفیت آموزش، وضعیت ساختمان مدارس، کمبود معلم، ساعات طولانی کلاس‌ها و نحوه ورود به دانشگاه را دربر گرفته است. از سوی دیگر، افزایش خشونت در برخی تجمعات، موضوع نحوه برخورد پلیس با نوجوانان را نیز به یکی از محورهای بحث تبدیل کرده است. برخی گروه‌های حقوق بشری نسبت به استفاده از زور علیه معترضان کم‌سن‌وسال ابراز نگرانی کرده‌اند و درباره شماری از موارد رفتار پلیس تحقیقاتی آغاز شده است. در چنین شرایطی، دولت تلاش دارد میان پاسخ دادن به مطالبات آموزشی و کنترل خشونت در خیابان تعادل ایجاد کند. با ادامه یافتن اعتراض‌ها و احتمال گسترش آنها به هفته آینده، آینده این جنبش دانش‌آموزی همچنان نامشخص است؛ جنبشی که از یک اعتراض به وضعیت مدارس آغاز شد، اما اکنون به مسئله‌ای گسترده‌تر درباره آموزش، بودجه عمومی و رابطه نسل جوان با دولت فرانسه تبدیل شده است.