کسر کارمزد برای فعال‌سازی حساب‌های بانکی قدیمی

با وجود تعویق در راه‌اندازی سامانه حسام، برخی بانک‌ها روند تعیین تکلیف حساب‌های راکد را همراه با کسر کارمزد آغاز کرده‌اند. تا حالا شده بعد از مدت‌ها سراغ یک حساب بانکی قدیمی بروید و ببینید موجودی آن تغییر کرده یا حساب‌تان دیگر قابل استفاده نیست؟ با راه‌اندازی سامانه «حسام» قرار است این وضعیت تغییر کند؛ سامانه‌ای که بانک مرکزی وعده داده امکان مشاهده متمرکز حساب‌های بانکی، شناسایی حساب‌های مازاد و تعیین تکلیف آنها را برای مشتریان فراهم کند. اما این سامانه هنوز به مرحله بهره‌برداری نرسیده و در همین فاصله، برخی بانک‌ها به صورت مستقل در حال تعیین تکلیف حساب‌های راکد مشتریان هستند. براساس گزارش ایسنا، بانک مرکزی اعلام کرده حدود ۲۰۰ میلیون حساب بانکی مازاد قابلیت شناسایی و تعیین تکلیف دارند. هدف از راه‌اندازی حسام این است که مشتری بتواند حساب‌های خود را یکجا مشاهده کند، یک حساب پایه انتخاب کند و در صورت بسته شدن حساب‌های مشمول، مانده آن‌ها به حساب اصلی منتقل شود. اما وعده رونمایی از این سامانه چند بار به تعویق افتاده است. آخرین بار اعلام شده بود حسام تا هفته بعد رونمایی می‌شود، اما این اتفاق طبق زمان‌بندی اعلام‌شده رخ نداد. در حالی که مشتریان منتظر راه‌اندازی سامانه جدید هستند، برخی بانک‌ها خودشان روند تعیین تکلیف حساب‌های راکد را آغاز کرده‌اند. در یکی از این موارد، برخی مشتریان پس از فعال شدن حساب راکد خود با کسر حدود ۵۳۰۰ تومان از موجودی حساب مواجه شدند؛ مبلغی که بانک آن را هزینه فعال‌سازی حساب راکد اعلام کرده است. این رقم با جدول جدید کارمزدهای بانکی بانک مرکزی همخوانی دارد و برای فعال‌سازی مجدد حساب‌های راکد مبلغ مشخصی تعیین شده است. اما یک سؤال مهم باقی می‌ماند: آیا بانک بدون اجازه مشتری می‌تواند حساب را فعال یا ببندد؟ بانک‌ها بر اساس مقررات بانک مرکزی درباره حساب‌های راکد و مازاد، وظایفی برای شناسایی و تعیین تکلیف این حساب‌ها دارند. با این حال، اقدام بانک به نوع حساب، شرایط آن و قراردادی که هنگام افتتاح حساب با مشتری امضا شده بستگی دارد. در برخی شرایط، اگر مفاد مربوط به حساب‌های بدون گردش در قرارداد افتتاح حساب درج شده باشد، بانک می‌تواند طبق مقررات، حساب را تعیین تکلیف کرده و مانده آن را به حساب پایه منتقل کند. اما صرفاً راکد بودن یک حساب به این معنا نیست که بانک همیشه و در هر شرایطی می‌تواند بدون اطلاع مشتری آن را ببندد یا فعال کند. موضوع فقط دریافت یک کارمزد چند هزار تومانی نیست. مسئله اصلی این است که مشتری باید بداند: قرار بود سامانه حسام این فرآیند را شفاف‌تر و غیرحضوری کند، اما تا زمان راه‌اندازی کامل آن، مشتریان همچنان با رویه‌های جداگانه بانک‌ها مواجه هستند. حالا سؤال اینجاست: آیا بانک‌ها باید قبل از هرگونه فعال‌سازی یا بستن حساب راکد، حتماً از مشتری اجازه بگیرند یا اجرای مقررات موجود کافی است؟