چین واقعا دوباره خریدار نفت شد؟

پکن با اتکا به ذخایر عظیم نفتی خود و تغییر مبادی خرید، نقش تعیین‌کننده‌ای در مهار قیمت‌های جهانی انرژی ایفا می‌کند. براساس گزارش بلومبرگ، بازار جهانی نفت برای مهار پیامدهای ناشی از جنگ ایران به پنج سپر دفاعی کلیدی شامل ذخایر راهبردی غرب، خطوط لوله‌ فرعی، مخازن تجاری، انتقال مخفیانه‌ نفت‌کش‌ها از تنگه‌ی هرمز و کاهش خریدهای چین متکی بوده است. با تضعیف برخی از این موانع محافظتی، پایبندی مستمر پکن به خویشتن‌داری اهمیتی دوچندان یافته است؛ هرچند بررسی سازوکارهای صنعت گسترده انرژی چین حتی در شرایط عادی نیز کاری دشوار تلقی می‌شود. بر اساس گزارش بلومبرگ، با وجود گمانه‌زنی‌های گسترده درباره پایان انضباط پکن در خرید نفت، آمارها حاکی از آن است که واردات نفت خام چین همچنان بسیار کمتر از گذشته بوده و این کشور صرفا منابع تامین خود را جابه‌جا کرده است. این رویکرد در راستای دیدار دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، رؤسای‌جمهور آمریکا و چین در واشنگتن، از اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تداوم واردات محدود نفت از سوی این قدرت آسیایی، امکان اعمال فشار بیشتر بر تهران را بدون دغدغه از جهش ناگهانی قیمت سوخت و واکنش احتمالی فدرال رزرو فراهم می‌کند. بررسی آمارهای رسمی بیانگر حقایق مهمی است؛ چین پیش از وقوع جنگ در ۲۸ فوریه، روزانه به‌طور میانگین ۱۰٫۵ میلیون بشکه نفت خام از طریق نفت‌کش‌ها و مقداری نیز از طریق خطوط لوله وارد می‌کرد. روند خرید محموله‌ها از سوی پکن از ماه آوریل کند شد و واردات دریایی نفت این کشور در ماه ژوئن با رسیدن به ۵٫۸ میلیون بشکه در روز، به پایین‌ترین میزان در ۱۰ سال گذشته افت کرد تا با آزادسازی عرضه جهانی، تعادل به بازار بازگردد. آمارهای مؤسسه‌ اطلاعات کالا موسوم به ورتکسا نشان می‌دهد واردات نفت چین در ماه سپتامبر به رقمی کمتر از ۷ میلیون بشکه در روز رسیده که از میانگین ماه‌های ژوئیه و اوت نیز پایین‌تر است. میزان کل خرید دریایی نفت چین در سال جاری، حدود ۶۰۰ میلیون بشکه کمتر از سطح تقاضای سال ۲۰۲۵ گزارش شده است و در صورت تداوم این روند در سه‌ماهه چهارم، کسری تجمعی واردات نفت تا پایان سال به رقمی نزدیک به یک میلیارد بشکه خواهد رسید. محدودیت‌های جنگی سبب دگرگونی اساسی در سبد وارداتی چین شده و خرید نفت خام ایران که پیش‌تر با تخفیف‌های سنگین در بازار سیاه خریداری می‌شد، جای خود را به بازارهای رسمی داده است. ورود خریداران چینی به بازارهای شفاف و مبادی تعیین قیمت مانند نفت خام برنت دریای شمال، اثر قیمتی شدیدتری نسبت به خرید در بازار سیاه بر جای گذاشته و همین موضوع شایعات مربوط به افزایش کل خریدهای چین را دامن زده است. محاصره‌ دریایی صادرات نفت ایران توسط نیروی دریایی آمریکا تاثیر محسوسی گذاشته و واردات نفت چین از مبدا تهران را از روزانه ۱ تا ۱٫۵ میلیون بشکه در دوران پیش از جنگ، به حدود ۸۰ هزار بشکه در روز در ماه جاری رسانده است. پکن به منظور جبران این کسری، خرید نفت خام از کشورهایی چون عراق، امارات، برزیل و کانادا را به شکل چشمگیری افزایش داده است. هم‌زمان، جهش بها در بازار آتی نفت داخلی چین، به شایعات مربوط به خریدهای شتاب‌زده دامن زده است. چین در دهه‌ گذشته یک ذخیره‌ راهبردی عظیم با بیش از ۱٫۲ میلیارد بشکه نفت خام ساخته که تقریبا چهار برابر باقی‌مانده‌ ذخایر استراتژیک ایالات متحده برآورد می‌شود. پکن تاکنون تنها بخش بسیار کوچکی از منابع انبارشده را برای جبران اختلالات تنگه‌ هرمز آزاد کرده و در صورت تمایل شی جین‌پینگ، می‌تواند واردات پایین را برای مدت‌ها حفظ کند؛ اقدامی که ناشی از منافع ملی چین برای مهار تورم انرژی است و هم‌زمان اهرمی استراتژیک در اختیار واشنگتن قرار می‌دهد. به نظر شما تغییر رفتار چین در بازار انرژی چه پیامدهایی برای معادلات منطقه‌ای خواهد داشت؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.