«محمد بن سلمان فراموش نخواهد کرد»؛ بی‌میلی ترامپ برای حمله به یمن، عربستان سعودی را نگران کرده است / گزارشی از فایننشال تایمز

فایننشال تایمز نوشت: تردید ایالات متحده، تردیدهای ریاض درباره قابلیت اتکای واشینگتن به عنوان شریک اصلی دفاعی‌اش را تشدید کرده است. به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: بی‌میلی دونالد ترامپ برای پیوستن به درگیری عربستان سعودی با نیروهای انصارالله در یمن، تنش‌های تازه‌ای را به روابط واشینگتن و ریاض افزوده است؛ رابطه‌ای که پیش‌تر به دلیل نحوه مدیریت جنگ آمریکا با ایران، متزلزل شده بود. رئیس‌جمهور آمریکا که به دلیل قیمت بالای بنزین و عدم محبوبیت درگیری با تهران تحت فشار است، تاکنون در برابر انجام اقدامات نظامی جدید برای کمک به عربستان سعودی جهت سرکوب تهاجم حوثی‌ها و دفع حملات آنان به زیرساخت‌های این پادشاهی مقاومت کرده است. اما تردید ترامپ، خطر بروز تنش با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی را به همراه دارد و تردیدها درباره قابلیت اتکای واشینگتن به عنوان شریک اصلی دفاعی ریاض را تقویت می‌کند. مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در «مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی» در واشینگتن می‌گوید: «ایالات متحده مردد است و در نهایت تصمیمش برای عدم همراهی با سعودی‌ها (دست‌کم در حال حاضر)، صرفاً تنش بیشتری به روابط دوجانبه تزریق می‌کند. این موضوع نگرانی‌های بیشتری را برای سعودی‌ها در مورد نقشی که می‌توانند برای ایفای آن به آمریکا تکیه کنند، ایجاد کرده است.» سپهبد بازنشسته کارن گیبسون، مدیر سابق اطلاعات در فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) با بیان اینکه تردید دولت نشان می‌دهد که «ایالات متحده لزوماً زمانی که عربستان سعودی معتقد است منافع حیاتی‌اش تهدید می‌شود، وارد جنگ نخواهد شد»، گفت: «محمد بن سلمان این موضوع را فراموش نخواهد کرد.» طبق گفته فردی مطلع، در گفتگوهای اخیر، عربستان سعودی از آمریکا خواسته است تا حملات هوایی علیه حوثی‌ها انجام دهد که صرفاً یک مورد مقطعی نباشد، اما واشینگتن پاسخ داد که در آن مشارکت نخواهد کرد. کاخ سفید به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ نداد. اصطکاک میان آمریکا و عربستان سعودی بر سر اقدام مشترک علیه حوثی‌ها، فصل جدیدی را در روابط گاه پرنوسان میان ترامپ و محمد بن سلمان رقم می‌زند؛ رابطه‌ای که از لحظات ستایش متقابل و پرشور تا اصطکاک تغییر جهت داده است. ترامپ در سخنرانی خود در کنفرانس سرمایه‌گذاری به میزبانی عربستان در میامی در ماه مارس، از ولیعهد سعودی تمجید کرد و او را «دوستی بزرگ»، «برنده» و «جنگجو» توصیف کرد. اما ۲۰ دقیقه بعد، ترامپ با رفتاری غیرقابل پیش‌بینی گفت که ولیعهد تصور نمی‌کرد «مجبور شود پای مرا ببوسد» (اشاره به تملق). در جریان جنگ با ایران، عربستان سعودی از حملات متعدد به زیرساخت‌های خود توسط ضربات تلافی‌جویانه ایران و همچنین پیامدهای اقتصادی ناشی از انسداد تنگه هرمز، آبراه استراتژیک ورودی و خروجی خلیج فارس، آسیب دیده است. در ماه مه، ترامپ به طور ناگهانی طرح نظامی آمریکا برای هدایت کشتی‌های تجاری از طریق تنگه هرمز را متوقف کرد، پس از آنکه عربستان سعودی به واشینگتن اعلام کرد که به هواپیماهای جنگی آمریکا اجازه استفاده از پایگاه‌ها یا حریم هوایی این کشور را در این عملیات نخواهد داد. ریاض نگران بود که این عملیات ضعیف برنامه‌ریزی شده باشد و به حملات بزرگ‌تری به خلیج فارس منجر شود. حوثی‌ها سپس، پس از اعلام محاصره بنادر عربستان در ماه ژوئیه، حمله به نفت‌کش‌ها و شلیک موشک و پهپاد به این پادشاهی، ریاض را دوباره به درگیری کشاندند که مدت‌ها به دنبال خروج از آن بود. طی دو هفته گذشته، نیروهای انصارالله حملات خود را تشدید کرده و تأسیسات نفتی عربستان در جنوب این کشور را هدف قرار داده‌اند و همزمان دست به تهاجمی سریع در امتداد سواحل دریای سرخ یمن زده‌اند؛ اقدامی که باعث عقب‌نشینی جناح‌های مورد حمایت عربستان (متحد با دولت یمن) شده و کنترل آن‌ها بر «تنگه باب‌المندب»، آبراه حیاتی برای کشتیرانی بین‌المللی را تقویت کرده است. در طول آخر هفته، حوثی‌ها برای اولین بار از زمان از سرگیری درگیری‌ها، یک موشک بالستیک به ریاض، پایتخت عربستان، شلیک کردند. محمد بن سلمان که مانند سایر رهبران خلیج فارس، به ترامپ در مورد ورود به جنگ با ایران هشدار داده بود، اکنون در حال مبارزه برای مهار بحرانی است که برنامه‌های بلندپروازانه او را برای تبدیل کشورش به یک مرکز مالی، تجاری و گردشگری منطقه‌ای تهدید می‌کند. در حالی که ایالات متحده هم در دوران ترامپ و هم در دوران جو بایدن در واکنش به حملات شبه‌نظامیان به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ، کمپین‌های نظامی علیه حوثی‌ها راه انداخته بود، دولت ترامپ اکنون علاوه بر پیامدهای سیاسی آشوب در خاورمیانه، با کمبود منابع و ذخایر مهمات روبه‌رو است. لیز دنت، تحلیلگر ارشد در «مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک» گفت: «برای ترامپ بسیار دشوار خواهد بود که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر، در جبهه دیگری از این جنگ درگیر شود.» اما او افزود که «بسیار ممکن است که محمد بن سلمان به تدریج سطح درخواست‌های خود را کاهش دهد و ترامپ در مقطعی چیزی را ببیند که از نظر سیاسی برایش قابل اجرا باشد.» دنت که پیش‌تر به عنوان مدیر خلیج فارس و شبه‌جزیره عربستان در دفتر وزیر دفاع خدمت کرده است، گفت: «خیلی چیزهای بیشتری در پشت صحنه در جریان است که این رابطه را سالم نگه می‌دارد.» در حالی که ایالات متحده مستقیماً از نظر نظامی برای حمایت از عملیات عربستان علیه حوثی‌ها مداخله نمی‌کند، همچنان به این کشور سلاح و اطلاعات ارائه می‌دهد که این امر پیامدهای منفی برای روابط را محدود می‌کند. عربستان سعودی همچنین دارای سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا است. همین هفته گذشته، دولت ترامپ فروش احتمالی جنگنده‌های اف-۳۵ به عربستان سعودی به ارزش ۲۴.۳ میلیارد دلار را تأیید کرد، اگرچه تحویل آن‌ها سال‌ها طول خواهد کشید. یک تحلیلگر سعودی که نخواست نامش فاش شود، گفت: «مقدار مشخصی سرخوردگی وجود دارد، اما این درک نیز وجود دارد که ترامپ همین‌گونه است. عربستان سعودی تمام توانایی لازم برای بمباران همه چیز را دارد و آمریکا اطلاعات هدف‌گیری مورد نیاز ما را ارائه می‌دهد.» این تحلیلگر گفت که با این حال، مشارکت هواپیماهای آمریکایی «می‌توانست در روزهای ابتدایی جنگ نمادین باشد و روحیه‌بخش مبارزان یمنی باشد.» اسعد الشملان، در «مؤسسه مطالعات دیپلماتیک شاهزاده سعود الفیصل» گفت که روابط ریاض و واشینگتن همچنان «در وضعیت بسیار خوبی» قرار دارد. اما در حالی که در ایالات متحده و اروپا حوثی‌ها «در درجه اول» به عنوان مشکل عربستان دیده می‌شوند، در ریاض آن‌ها بیشتر به عنوان یک «چالش بین‌المللی» نگریسته می‌شوند. او گفت: «تنش‌های میان این دو چارچوب می‌تواند بسیاری از مسائل را در مورد تمایل سعودی‌ها به مشارکت دیگران و بی‌میلی دیگران به مداخله توضیح دهد.» پس از آنکه حوثی‌ها آتش‌بس چهار ساله خود با عربستان سعودی را شکستند، دولت ترامپ مذاکراتی را با گروه شورشی که توسط عمان تسهیل شده بود، برگزار کرد. یک مقام شورشی به آسوشیتدپرس گفت که این گروه فقط کشتی‌های سعودی را هدف قرار می‌دهد و به کشتی‌های آمریکایی یا سایر کشتی‌های بین‌المللی حمله نخواهد کرد. ترامپ همچنین اصرار داشت که حوثی‌ها موافقت کنند که به اهداف آمریکایی حمله نکنند. اما یعقوبیان گفت اگر عربستان سعودی «قرار است به حال خود رها شود، چرا که منافع آمریکا در حال حاضر توسط این یورش حوثی‌ها تهدید نمی‌شود»، این امر «اعتماد زیادی به این شراکت تزریق نمی‌کند.» فراس مقصاد، مدیر عامل امور خاورمیانه و شمال آفریقا در «گروه اوراسیا» گفت که با عقب‌نشینی واشینگتن از نقش تاریخی خود به عنوان شریک امنیتی اصلی خلیج فارس، «تنش اجتناب‌ناپذیر است.» او گفت: «فضای خالی که بر جای می‌ماند، فرصت‌هایی را برای رقبای استراتژیک ایجاد خواهد کرد. ریاض در حالی که تلاش می‌کند با تهران به یک توافق ناخوشایند برسد، در حال تنوع‌بخشی به شرکای امنیتی خود بوده است. تنش در روابطش با واشینگتن می‌تواند این روند را تسریع کند.»