محاصره نفتی عربستان را به سمت اسرائیل هل داد؟

محاصره نفتی حوثی‌ها، عربستان را به جان‌به‌لب کرده؛ وال‌استریت‌ژورنال مدعی‌ست ریاض برای امنیتش به آمریکا، امارات و حتی اسرائیل نیاز دارد! عربستان سعودی در لحظه‌ای که به کمک نیاز پیدا کرده، به‌سرعت و شتابان سراغ واشنگتن و حتی اسرائیل رفته است! هم‌زمان، اختلاف ریاض با امارات متحده عربی همچنان برای سعودی‌ها هزینه‌ساز است و توافق هسته‌ای عربستان با دولت ترامپ ــ توافقی که محدودیت‌های حفاظتی پیشین را کنار می‌زند ــ اکنون به کنگره فرستاده شده است. وال‌استریت‌ژورنالمی‌گوید منظوراین نیست که ترامپ حتماً باید به درخواست محمد بن‌سلمان ولیعهد عربستان، برای حملات هوایی آمریکا پاسخ مثبت دهد. مسئله این است که محاصره نفتی عربستان، خود به محرکی برای نوعی همکاری میان عربستان، اسرائیل و امارات تبدیل شده است. نویسندگان این مقاله (تحریریه وال‌استریت‌ژورنال) این را یک اتحاد منطقه‌ای می‌دانند. در ادامه این مقاله آمده است: حالا که حوثی‌ها بخش‌هایی حیاتی از سواحل دریای سرخ یمن را تصرف کرده‌اند، ادعای عربستان مبنی بر اینکه اوضاع را تحت کنترل دارد و نیازی هم به کمک امارات ندارد، دیگر چندان قابل دفاع نیست. امید ریاض به اینکه توافق دفاع مشترک تازه‌اش با پاکستان و ترکیه، موسوم به «توافق دفاع مشترک مکه»، در لحظه حساس به کمکش بیاید نیز رنگ باخته است. سعودی‌ها پیش‌تر از طریق واسطه‌های سنتکام، خواستار دریافت اطلاعاتی از اسرائیل درباره حوثی‌ها شده‌اند. اسرائیل در سال‌های اخیر تمرکز زیادی بر یمن نداشته، اما حدود یک سال پیش به‌طور جدی وارد عمل شد و در یک حمله نخست‌وزیر حوثی‌ها و حدود ۱۰ مقام ارشد دیگر را ترور کرد. چنین همکاری‌ای نام آشنایی دارد: پیمان‌های ابراهیم؛ همان چارچوبی که ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش میان اسرائیل و شماری از کشورهای عربی شکل داد. ترامپ گفته است عربستان برای نهایی شدن توافق هسته‌ای خود با آمریکا باید به پیمان‌های ابراهیم بپیوندد؛ هرچند چنین شرطی در متن علنی توافق دیده نمی‌شود. به نظر می‌رسد او این شرط را پس از آن مطرح کرد که توافق به‌شدت به‌خاطر اجازه دادن به عربستان برای غنی‌سازی داخلی اورانیوم مورد انتقاد قرار گرفت؛ امتیازی که منتقدان آن را واگذاری بخش مهمی از محدودیت‌های هسته‌ای آمریکا می‌دانند. بعید است کنگره بتواند این توافق را متوقف کند؛ توافقی که ممکن است فناوری حساس غنی‌سازی را گسترش دهد، در حالی که آمریکا دهه‌ها برای محدود کردن همین فناوری تلاش کرده است. تحلیلی از مرکز استیمسون استدلال می‌کند که چنین تصمیمی می‌تواند رقابتی هسته‌ای در سطح جهان به راه بیندازد: امارات و دیگر متحدان آمریکا ممکن است خواهان همان حق غنی‌سازی شوند و روسیه و چین نیز امتیازات مشابهی را به متحدان خود پیشنهاد کنند. در همین حال، عربستان در مسیر دریافت جنگنده‌های F-35 Lightning II از آمریکاست؛ بخشی از یک فروش احتمالی ۲۴.۳ میلیارد دلاری که وزارت خارجه آمریکا روز پنجشنبه آن را تأیید کرد. ممکن است کنگره نتواند جلوی این معامله را هم بگیرد؛ آن هم با وجود نگرانی‌ها درباره احتمال دسترسی چین به فناوری‌های حساس در عربستان. اما کنگره هنوز یک اهرم در اختیار دارد: متقاعد کردن رئیس‌جمهور به استفاده از توافق هسته‌ای به‌عنوان ابزار چانه‌زنی. سعودی‌ها در ماه‌های اخیر درخواست‌های زیادی از واشنگتن داشته‌اند؛ آن هم پس از آنکه در مقطعی حساس، اجازه استفاده آمریکا از حریم هوایی خود را ندادند و به این ترتیب عملیات «Freedom» برای هدایت کشتی‌ها از تنگه هرمز با مشکل روبه‌رو شد. نویسندگان این مقاله یک احتمال را مطرح می‌کنند: آنکه آمریکا در مقابل از عربستان بخواهد بند مربوط به غنی‌سازی داخلی را کنار بگذارد؛ بندی که به باور آنها جز ایجاد مسیری بالقوه به سوی ساخت بمب، ضرورت دیگری ندارد. گزینه دیگر این است که ریاض، همان‌طور که ترامپ می‌گوید، به پیمان‌های ابراهیم بپیوندد و اتحاد منطقه‌ای به رهبری آمریکا را تثبیت کند. همکاری میان اسرائیل، امارات و بحرین همچنان ادامه دارد و اسرائیل و مراکش نیز روز چهارشنبه توافق کردند پروازهای مستقیم را از سر بگیرند، سفیر تعیین کنند و نمایندگی‌های دیپلماتیک خود را به سفارتخانه کامل ارتقا دهند. ریاض می‌گوید پیش از هر چیز خواهان مسیری روشن برای تشکیل کشور فلسطینی است. از سوی دیگر وال‌استریت‌ژورنال می‌گوید که پاکستانی‌ها و ترک‌ها قرار نیست در لحظه آخر عربستان را نجات دهند. این مقاله ادعا می‌کند که فعلا جایگزینی برای اتحاد منطقه‌ای به رهبری آمریکا وجود ندارد و بحران کنونی شاید این ائتلاف را تقویت کند.