خانواده و مدرسه دو سنگر اصلی مقابله با آسیبهای جنگ رسانهای
📌 رمضانی با تأکید بر نقش خانواده و مدرسه در مقابله با آسیبهای جنگ رسانهای گفت: مدیریت مصرف رسانهای و تقویت سواد رسانهای باید از خانواده و بهویژه نوجوانان آغاز شود، چراکه خانواده نخستین و مهمترین سنگر تربیتی و مدرسه نیز یکی از اصلیترین محیطهای ش...
رمضانی با تأکید بر نقش خانواده و مدرسه در مقابله با آسیبهای جنگ رسانهای گفت: مدیریت مصرف رسانهای و تقویت سواد رسانهای باید از خانواده و بهویژه نوجوانان آغاز شود، چراکه خانواده نخستین و مهمترین سنگر تربیتی و مدرسه نیز یکی از اصلیترین محیطهای شکلدهنده نگرش و رفتار نسل آینده است. از خراسان جنوبی، فریدون رمضانی، استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی، شامگاه (۲۴ شهریور) در نشست «جنگ رسانهای، جنگ روایتها و تابآوری اجتماعی» با اشاره به نقش رسانه در تحولات اجتماعی و شکلدهی به افکار عمومی، اظهار کرد: عصر حاضر، عصر رسانه و فضای مجازی است و بخش قابل توجهی از زندگی انسانها تحت تأثیر رسانهها قرار گرفته است. وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی و رهبر شهید، افزود: امروز در دویستمین شب اجتماعات پرشور مردم شاهد هستیم که نه تنها از شور و هیجان مردم کاسته نشده، بلکه این حضور و همراهی افزایش نیز پیدا کرده است و این موضوع یکی از مصادیق تابآوری اجتماعی مردم ایران است. رمضانی با اشاره به محاسبات دشمن در قبال جمهوری اسلامی ایران، بیان کرد: دشمن تصور میکرد در مدت دو یا سه روز میتواند کشور را تصرف کند و با ایجاد آشوب و درگیری، مردم را به خیابانها بکشاند، همان الگویی که در برخی کشورهای دیگر دنبال کرد، اما این محاسبات به هم ریخت و امروز در شرایطی قرار گرفته که برای خروج از وضعیت ایجادشده به جنگ رسانهای و روایتسازی روی آورده است. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: دشمن تلاش میکند با روایتسازیهای متعدد، افکار عمومی جهان را قانع کند که توانسته ایران را نابود کند، اما حضور مردم و تابآوری اجتماعی آنان نشان داده است که این محاسبات با واقعیت جامعه ایران فاصله دارد. وی با اشاره به سوره والعصر گفت: این سوره میتواند تصویری از عصر حاضر به ما ارائه دهد؛ عصری که عصر رسانه و فضای مجازی است و انسان در معرض حجم گستردهای از اطلاعات، پیامها و روایتها قرار دارد. رمضانی افزود: تحقیقات علمی نشان میدهد میزان حضور مردم در فضای مجازی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و حتی در بسیاری از موارد زندگی در فضای مجازی نسبت به فضای حقیقی پررنگتر شده است. وی با اشاره به پیامدهای حضور بیش از اندازه در فضای مجازی، اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در مراجعه افراد به مراکز روانشناسی و مشاوره مشاهده میشود، اعتیاد به فضای مجازی و استفاده بیش از حد از رسانههاست که خانوادهها را با مشکلات متعددی مواجه کرده است. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه «تواصی به صبر» در شرایط امروز با مفهوم تابآوری اجتماعی ارتباط دارد، گفت: ملت ایران در طول ۴۷ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، صبر و تابآوری خود را به دنیا نشان داده است. وی تصریح کرد: دشمنان مستکبر ما در تمام این سالها لحظه به لحظه برای جمهوری اسلامی ایران برنامه داشتهاند و کشور همواره درگیر جنگ بوده است، اما جمهوری اسلامی تلاش میکرد میدان جنگ را خارج از مرزها مدیریت کند؛ در حالی که امروز با شرایطی مواجه هستیم که جنگ به داخل کشور یا نزدیکی مرزها کشیده شده است. رمضانی با بیان اینکه رسانه نقش تعیینکنندهای در تربیت و سبک زندگی دارد، گفت: رسانه تعیین میکند چگونه لباس بپوشیم، چگونه راه برویم، چه بازیای انتخاب کنیم و حتی فرزندمان چگونه تربیت شود. وی با اشاره به مفهوم «والدگری رسانهای» افزود: متأسفانه خانواده که در اسلام جایگاه بسیار رفیعی دارد، امروز در برخی موارد بخشی از کارکردهای خود را از دست داده است؛ در حالی که مهمترین کارکرد خانواده، کارکرد تربیتی بوده است. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه مشکلات اقتصادی نمیتواند مسئولیت تربیتی والدین را نفی کند، گفت: خانوادهها در بسیاری از موارد تربیت را به رسانه سپردهاند؛ در حالی که رسانه هر ابزاری است که بتواند پیامی را منتقل کند. رمضانی با اشاره به ارتباط جنگ رسانهای با جنگ نظامی، بیان کرد: جنگ رسانهای مکمل جنگهای نظامی است و دشمن بدون جنگ رسانهای نمیتواند به اهداف خود دست پیدا کند. وی ادامه داد: میدانهای نبرد تغییر بنیادین پیدا کرده و امروز میدان نبرد تنها خاک و سرزمین نیست، بلکه ادراکات انسانهاست؛ دیگر صرفاً ادوات نظامی تعیینکننده پیروزی نیستند، بلکه دادهها و روایتها نقش تعیینکننده دارند و مرزهای ذهنی در کنار مرزهای جغرافیایی اهمیت پیدا کردهاند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی اظهار کرد: دشمن امروز به جیب و ابزارهای روزمره مردم نفوذ کرده و از طریق رسانه و فضای مجازی به مغز و ذهن انسانها راه یافته است و تقریباً همه افرادی که از این رسانهها استفاده میکنند، به میزان متفاوت تحت تأثیر جنگ رسانهای قرار میگیرند. وی با اشاره به فعالیت شبکههای ماهوارهای و رسانههای معاند، افزود: دشمن از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تلاش کرده ارتباط بخش قابل توجهی از جامعه را با رسانه ملی قطع کند و اگر ارتباط فردی با رسانههای داخلی قطع شود و دائماً در شبکههای مجازی و ماهوارهای حضور داشته باشد، ممکن است تصویری که از کشور در ذهن او شکل میگیرد، همان تصویری باشد که رسانههای مخالف ترسیم کردهاند. رمضانی با تأکید بر اینکه رسانه یکی از مهمترین ابزارهای جنگی در شرایط امروز است، گفت: یکی از مهمترین کارکردهای رسانه، اطلاعرسانی است، اما اطلاعرسانی باید شفاف، صریح، سریع و بهموقع باشد. وی با اشاره به تجربه برخی حوادث و فتنههای گذشته، بیان کرد: در برخی حوادث شاهد بودیم که رسانههای داخلی با تأخیر وارد میدان شدند، در حالی که در جنگ رسانهای، روایت اول، غالبترین و اثرگذارترین روایت است؛ حتی اگر آن روایت نادرست باشد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی تصریح کرد: در چنین شرایطی رسانه نباید میدان را خالی کند تا دشمن روایت اولیه خود را ارائه دهد، بلکه باید با پیشدستی، روایت دقیق و صحیح را تولید و منتشر کند. وی استقلال رسانه را دومین اصل مهم در اخلاق رسانهای دانست و گفت: رسانه نباید تحت تأثیر فشارهای سیاسی و اقتصادی به قضاوت و انتشار اطلاعات بپردازد. رمضانی با بیان اینکه مدیریت افکار عمومی نیز از کارکردهای رسانه است، افزود: مدیریت افکار عمومی باید بر اساس اطلاعات صحیح باشد، نه اطلاعات دستکاریشده، جانبدارانه، ضدونقیض و عمدتاً منفی. وی یکی دیگر از کارکردهای رسانه را مدیریت هیجانات جامعه عنوان کرد و گفت: در حوزه روانشناسی معتقدیم هیجانات سهم قابل توجهی در رفتارهای انسان دارند و زمانی که هیجانات برانگیخته میشوند، قدرت شناخت و تحلیل افراد کاهش پیدا میکند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی افزود: در برخی حوادث گذشته شاهد بودیم افرادی که در جریان اغتشاشات دستگیر شدند، تحت تأثیر هیجان رفتار کرده بودند و حتی نمونههایی وجود داشت که فرد صرفاً به دلیل مشاهده رفتار دیگران، همان رفتار را تکرار کرده است. وی ادامه داد: رسانهها دقیقاً میتوانند روی هیجانات دست بگذارند و با انتشار تصاویر یا مطالب تحریککننده، رفتار اجتماعی افراد را تحت تأثیر قرار دهند. رمضانی با اشاره به برخی تصاویر منتشرشده در جریان حوادث گذشته، گفت: در مواردی تصاویری منتشر شد که بعداً مشخص شد روایت ارائهشده درباره آنها با واقعیت متفاوت بوده است؛ اما زمانی که حقیقت مشخص میشود، اثرگذاری روایت اولیه در افکار عمومی اتفاق افتاده است. وی ارتقای دانش و سواد رسانهای را یکی از راهکارهای مقابله با جنگ رسانهای دانست و اظهار کرد: باید دانش و سواد رسانهای جامعه را افزایش دهیم تا میزان اثرپذیری مردم از جنگ رسانهای دشمن کاهش پیدا کند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با اشاره به افزایش استفاده مردم از شبکههای اجتماعی گفت: امروز بسیاری از مردم اخبار دست اول خود را از فضای مجازی دریافت میکنند، در حالی که در شرایط بحران، بازار شایعات و اخبار کذب نیز داغ میشود. وی افزود: یکی از اصول سواد خبری این است که افراد از دریافت بیرویه اخبار پرهیز کنند؛ زیرا اخبار غیرضروری میتواند ذهن انسان را درگیر و موجب تشویش و اضطراب شود. رمضانی ادامه داد: اگر فردی نیازمند دریافت اخبار است، بهتر است اخبار را در حوزه تخصصی خود دنبال کند؛ اما امروز شاهد هستیم دانشآموزان و نوجوانان حجم گستردهای از شبکههای خبری را دنبال میکنند که نتیجه آن میتواند ایجاد اضافهبار اطلاعاتی و اختلال در تمرکز، تصمیمگیری و مدیریت هیجانات باشد. وی مشارکت اجتماعی را از دیگر کارکردهای رسانه برشمرد و گفت: رسانه میتواند با تحریک هیجانات مثبت، ایجاد همدلی و تقویت زمینههای مثبت اجتماعی، زمینه مشارکت مردم را فراهم کند؛ اما در نقطه مقابل، رسانه میتواند با تحریک هیجانات منفی، افراد را به سمت رفتارهای آسیبزا سوق دهد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با انتقاد از رویکرد برخی رسانههای خارجی افزود: بسیاری از رسانههای خارجی تلاش میکنند تصویری منفی و یکجانبه از جمهوری اسلامی ایران ارائه دهند و معمولاً پیشرفتها و دستاوردهای کشور را بازتاب نمیدهند. وی رسانههای اخلاقمدار را یکی از نیازهای جامعه دانست و گفت: رسانههایی که مسئولیت اخلاقی و حرفهای خود را رعایت نکنند، از رسانه اطلاعرسان به بنگاه خبرپراکنی و حتی ابزار جنگی تبدیل میشوند. رمضانی با اشاره به مفهوم «روایت برتر» در جنگ رسانهای تصریح کرد: در جنگ روایتها، روایتی که زودتر منتشر شود و در ذهن مخاطب بنشیند، میتواند بر افکار عمومی اثر بیشتری بگذارد و مقابله با آن روایت پس از انتشار بسیار دشوار است. وی با تأکید بر اهمیت حضور فعال در عرصه رسانه گفت: در جنگ رسانهای نمیتوان میدان را خالی گذاشت و باید با افزایش سواد رسانهای، پرسشگری و صحتسنجی اخبار، روایتهای نادرست را شناسایی کرد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با بیان اینکه دشمن تلاش میکند تابآوری اجتماعی را کاهش دهد، اظهار کرد: جنگ رسانهای و سایر اشکال جنگ تلاش میکنند جامعه را دچار اختلاف و تقابل کنند و مردم را مقابل یکدیگر قرار دهند. وی با اشاره به نقش خانواده در افزایش تابآوری اجتماعی گفت: امروز جبهه اصلی مقابله با جنگ رسانهای در خانواده است و خانوادهها باید نقش خود را در تربیت فرزندان جدی بگیرند. رمضانی افزود: فرزند بخش قابل توجهی از زمان خود را در خانواده سپری میکند، اما امروز بسیاری از والدین احساس میکنند مسئولیت تربیت فرزند تنها بر عهده مدرسه و آموزش و پرورش است؛ در حالی که خانواده مهمترین نهاد تربیتی است. وی با تأکید بر ضرورت ارتباط دوستانه والدین با فرزندان، گفت: پدر و مادر باید با فرزند خود دوست، همدل و همراه باشند تا بتوانند بر او اثرگذار باشند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: برخی نوجوانان معتقدند والدین آنها را درک نمیکنند و والدین نیز تصور میکنند فرزندان حرفشنوی ندارند؛ بنابراین باید به نقطه تعادل میان رویکردهای سنتی و رویکردهای جدید رسید. وی با اشاره به اعتیاد رسانهای در میان نوجوانان اظهار کرد: اعتیاد به فضای مجازی و بازیهای رایانهای در میان نوجوانان افزایش یافته و یکی از ویژگیهای این نوع وابستگی آن است که فرد معمولاً آن را به عنوان اعتیاد نمیپذیرد. رمضانی آموزش مهارت همدلی و مهارتهای مقابلهای را ضروری دانست و گفت: رسانه ملی نیز در برابر حجم گسترده شبکههای ماهوارهای و رسانههای خارجی، نقش مهمی در مقابله با جنگ رسانهای ایفا میکند. وی با اشاره به گستردگی شبکههای ماهوارهای افزود: هزاران شبکه تلویزیونی و رسانهای شبانهروز برای تأثیرگذاری بر خانواده، جایگاه مادر و نگرش جامعه فعالیت میکنند و در مقابل باید اتاقهای فکر و برنامهریزی رسانهای تقویت شود. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: دشمن از بستر فضای مجازی و شبکههای اجتماعی برای دریافت اطلاعات و تولید محتوا استفاده میکند و نباید تصور کنیم همه این شبکهها صرفاً برای سرگرمی مردم ایجاد شدهاند. وی با اشاره به جنگ شناختی گفت: در جنگ شناختی، نخست واقعیتها تحریف میشوند، سپس با بمباران اطلاعاتی، ذهن مخاطب تحت تأثیر قرار میگیرد و در نهایت ادراک و رفتار او تغییر میکند. رمضانی افزود: یکی از مهمترین روشهای مقابله با جنگ شناختی، ارتقای سواد رسانهای است؛ افراد باید بدانند هر خبری که دریافت میکنند، لزوماً درست نیست و پیش از انتشار آن باید منبع، هدف و صحت خبر را بررسی کنند. وی تصریح کرد: یکی از اصول مهم سواد رسانهای این است که اگر پیامی را دریافت کردیم، ابتدا آن را بررسی کنیم و حتی اگر آن را باور کردیم، تا زمانی که از صحت آن مطمئن نشدهایم، منتشر نکنیم. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی مدیریت مصرف رسانه را از دیگر ضرورتها عنوان کرد و گفت: تحقیقات نشان میدهد میزان حضور نوجوانان در فضای مجازی بسیار بیشتر از حد مطلوب است و در مجموع بخش قابل توجهی از زمان روزانه جامعه در فضای مجازی سپری میشود. وی افزود: زمانی که فضای مجازی برای فرد مهمتر از فضای حقیقی زندگی شود، میتوان گفت رسانه به بخش تعیینکنندهای از سبک زندگی او تبدیل شده است. رمضانی با تشریح مراحل جنگ شناختی گفت: پس از تحریف واقعیت و بمباران اطلاعاتی، مدیریت ادراک اتفاق میافتد؛ دشمن اطلاعات موردنظر خود را به جامعه منتقل میکند و با ساماندهی ادراک و شناخت مخاطب، رفتار او را تحت تأثیر قرار میدهد. وی با اشاره به موضوع حجاب و سبک پوشش افزود: در جنگ رسانهای، دشمن تلاش میکند برخی مفاهیم را وارونه نشان دهد و موضوعاتی مانند حجاب را به عنوان محدودیت معرفی کند، در حالی که باید درباره مفاهیم دینی و اجتماعی با زبان درست و اقناعکننده با نسل جدید صحبت کرد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی تأکید کرد: هر اقدامی برای اصلاح اجتماعی باید از خانواده آغاز شود و خانواده در کنار مدرسه و رسانه، نقشی اساسی در شکلدهی به نگرش و رفتار فرزندان دارد. وی با اشاره به نقش مادران در تربیت فرزندان گفت: آموزش و توانمندسازی مادران اهمیت ویژهای دارد و بانوان و مادران میتوانند در افزایش تابآوری خانواده و جامعه نقش مؤثری ایفا کنند. رمضانی با اشاره به نقش هیجانات در رفتار نوجوانان اظهار کرد: دوران نوجوانی، دوره بحران هویت و هیجانجویی است و رسانه میتواند با انتشار تصاویر و اخبار مختلف، هیجانات نوجوانان را تحریک کند. وی افزود: در برخی مدارس شاهد بودیم که دشمن از طریق رسانه روی ذهن و باور برخی نوجوانان اثر گذاشته بود و حتی ارائه توضیحات و استدلال نیز به آسانی نمیتوانست روایت شکلگرفته در ذهن آنها را تغییر دهد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: برای کاهش این آسیبها، خانوادهها باید وارد میدان شوند، دانش و سواد رسانهای خود را ارتقا دهند و ارتباط دوستانه و مؤثری با فرزندان برقرار کنند. وی تابآوری دینی را یکی از ابعاد مهم تابآوری اجتماعی دانست و گفت: آموزههای دینی ظرفیت بالایی برای افزایش صبر، امید و مقاومت در برابر مشکلات دارند و در قرآن کریم و روایات نیز بر صبر، استقامت و توکل تأکید شده است. رمضانی با اشاره به نقش نماز در تابآوری اظهار کرد: نماز میتواند به عنوان یکی از پایههای معنوی زندگی، در مواجهه انسان با مشکلات و فشارهای روانی و اجتماعی نقش داشته باشد. وی با اشاره به ظرفیت درمانهای معنوی در حوزه روانشناسی افزود: تجربه درمانهای معنوی و خدامحور نشان میدهد توجه به باورهای دینی در برخی فرایندهای روانشناختی میتواند اثرگذار باشد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی تأکید کرد: افزایش دانش و سواد رسانهای، تقویت تابآوری اجتماعی و آغاز اقدامات تربیتی از خانواده میتواند زمینه کاهش آسیبپذیری جامعه در برابر جنگ رسانهای و شناختی را فراهم کند. وی در ادامه با اشاره به جنگ روایتها در تحولات اخیر، اظهار کرد: طرفهای درگیر تلاش میکنند روایت پیروزی را برای افکار عمومی خود و جهان ارائه کنند و در این شرایط، رسانه نقش مهمی در شکلدهی به برداشت مردم از واقعیتهای میدان دارد. رمضانی با اشاره به ادعاهای مطرحشده از سوی مقامات آمریکایی و اسرائیلی درباره نتایج جنگ اخیر گفت: بخشی از روایتسازی رسانهای آنان با هدف تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ارائه تصویری از پیروزی صورت میگیرد. وی افزود: در مقابل، حضور مردم در اجتماعات و استمرار حمایت اجتماعی از کشور، بخشی از واقعیت اجتماعی است که باید مورد توجه قرار گیرد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه تقویت انسجام اجتماعی اهمیت زیادی دارد، گفت: هدف جنگ رسانهای تنها انتقال خبر نیست، بلکه میتواند کاهش تابآوری، ایجاد اختلاف و تضعیف اعتماد اجتماعی باشد. وی با اشاره به ضرورت تقویت استقلال رسانهای، بیان کرد: وابستگی سیاسی و اقتصادی میتواند رسانه را از کارکرد اصلی خود دور کند و تأخیر در اطلاعرسانی، سانسور و قضاوتهای جانبدارانه نیز از عواملی است که زمینه تبدیل رسانه به ابزار جنگی را فراهم میکند. رمضانی افزود: جنگهای امروز تنها نظامی نیستند و در کنار جنگ نظامی، جنگ امنیتی، اطلاعاتی، فناورانه، رسانهای و شناختی نیز جریان دارد؛ بنابراین تقویت زیرساختهای رسانهای و افزایش سواد جامعه در این حوزه ضرورت دارد. وی در پاسخ به پرسشی درباره وجود رسانه مستقل در جهان، گفت: استقلال رسانه بیشتر یک اصل نظری و حرفهای در حوزه رسانه است و در عمل رسانههای کاملاً مستقل بسیار محدود هستند، اما رسانههای نیمهمستقل وجود دارند که در برخی موضوعات تلاش میکنند مستقلتر عمل کنند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: حتی رسانههای ملی نیز به دلیل قرار گرفتن در ساختار سیاسی و اقتصادی کشور خود، نمیتوانند کاملاً مستقل از فضای موجود فعالیت کنند، اما رعایت اصول اخلاق حرفهای و افزایش استقلال رسانهای میتواند به عملکرد بهتر آنها کمک کند. رمضانی در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت رسانههای خارجی و پلتفرمهای مجازی در ایران، با تأکید بر اینکه نمیتوان صرفاً با انقطاع رسانهای با این پدیده مقابله کرد، گفت: راهکار، حضور آگاهانه و فعال در فضای مجازی است. وی افزود: نیروهای فعال فرهنگی و اجتماعی باید آموزش ببینند و بتوانند در فضای مجازی تولید محتوا و پاسخگویی به شبهات داشته باشند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت تشکیل و تقویت گروههای تولید محتوای رسانهای، اظهار کرد: برای حضور مؤثر در فضای مجازی به مربی سواد رسانهای، مربی تولید محتوا و نیروهای آموزشدیده نیاز داریم. وی با اشاره به نقش آموزش و پرورش گفت: در آموزش و پرورش نیز باید آموزش سواد رسانهای جدی گرفته شود؛ زیرا پس از خانواده، مدرسه یکی از مهمترین محیطهای تربیتی و رسانهای برای کودکان و نوجوانان است. رمضانی تأکید کرد: ما معتقد به انقطاع رسانهای نیستیم، زیرا چنین رویکردی پاسخگوی شرایط امروز نیست؛ بلکه باید از ظرفیت فضای مجازی استفاده کرد و در همان بستری که دشمن برای اثرگذاری بر افکار عمومی ایجاد کرده است، با تولید محتوای دقیق، منطقی و مستند حضور داشت. وی خاطرنشان کرد: هر یک از افراد جامعه میتوانند در فضای مجازی نقشآفرین باشند و در برابر شبهات و روایتهای نادرست، پاسخ صحیح ارائه کنند؛ البته این حضور نیازمند آموزش، دانش رسانهای و مهارت تولید محتواست. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی گفت: در مسیر حرکت جامعه، هرچه به اهداف خود نزدیکتر شویم، فشارها و دشمنیها نیز ممکن است افزایش پیدا کند؛ بنابراین باید با وحدت، انسجام اجتماعی، ارتقای سواد رسانهای، تقویت خانواده و حضور فعال در عرصه تبیین، تابآوری جامعه را افزایش دهیم. وی افزود: جنگ رسانهای پدیده جدیدی نیست و مردم ایران در سالهای گذشته نیز با انواع فشارها و جنگهای مختلف مواجه بودهاند؛ آنچه اهمیت دارد این است که جامعه با حفظ انسجام و افزایش آگاهی، اجازه ندهد روایتهای نادرست و عملیات روانی، سرمایه اجتماعی و وحدت مردم را هدف قرار دهد. از خراسان جنوبی، فریدون رمضانی، استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی، شامگاه (۲۴ شهریور) در نشست «جنگ رسانهای، جنگ روایتها و تابآوری اجتماعی» با اشاره به نقش رسانه در تحولات اجتماعی و شکلدهی به افکار عمومی، اظهار کرد: عصر حاضر، عصر رسانه و فضای مجازی است و بخش قابل توجهی از زندگی انسانها تحت تأثیر رسانهها قرار گرفته است. وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی و رهبر شهید، افزود: امروز در دویستمین شب اجتماعات پرشور مردم شاهد هستیم که نه تنها از شور و هیجان مردم کاسته نشده، بلکه این حضور و همراهی افزایش نیز پیدا کرده است و این موضوع یکی از مصادیق تابآوری اجتماعی مردم ایران است. رمضانی با اشاره به محاسبات دشمن در قبال جمهوری اسلامی ایران، بیان کرد: دشمن تصور میکرد در مدت دو یا سه روز میتواند کشور را تصرف کند و با ایجاد آشوب و درگیری، مردم را به خیابانها بکشاند، همان الگویی که در برخی کشورهای دیگر دنبال کرد، اما این محاسبات به هم ریخت و امروز در شرایطی قرار گرفته که برای خروج از وضعیت ایجادشده به جنگ رسانهای و روایتسازی روی آورده است. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: دشمن تلاش میکند با روایتسازیهای متعدد، افکار عمومی جهان را قانع کند که توانسته ایران را نابود کند، اما حضور مردم و تابآوری اجتماعی آنان نشان داده است که این محاسبات با واقعیت جامعه ایران فاصله دارد. وی با اشاره به سوره والعصر گفت: این سوره میتواند تصویری از عصر حاضر به ما ارائه دهد؛ عصری که عصر رسانه و فضای مجازی است و انسان در معرض حجم گستردهای از اطلاعات، پیامها و روایتها قرار دارد. رمضانی افزود: تحقیقات علمی نشان میدهد میزان حضور مردم در فضای مجازی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و حتی در بسیاری از موارد زندگی در فضای مجازی نسبت به فضای حقیقی پررنگتر شده است. وی با اشاره به پیامدهای حضور بیش از اندازه در فضای مجازی، اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در مراجعه افراد به مراکز روانشناسی و مشاوره مشاهده میشود، اعتیاد به فضای مجازی و استفاده بیش از حد از رسانههاست که خانوادهها را با مشکلات متعددی مواجه کرده است. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه «تواصی به صبر» در شرایط امروز با مفهوم تابآوری اجتماعی ارتباط دارد، گفت: ملت ایران در طول ۴۷ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، صبر و تابآوری خود را به دنیا نشان داده است. وی تصریح کرد: دشمنان مستکبر ما در تمام این سالها لحظه به لحظه برای جمهوری اسلامی ایران برنامه داشتهاند و کشور همواره درگیر جنگ بوده است، اما جمهوری اسلامی تلاش میکرد میدان جنگ را خارج از مرزها مدیریت کند؛ در حالی که امروز با شرایطی مواجه هستیم که جنگ به داخل کشور یا نزدیکی مرزها کشیده شده است. رمضانی با بیان اینکه رسانه نقش تعیینکنندهای در تربیت و سبک زندگی دارد، گفت: رسانه تعیین میکند چگونه لباس بپوشیم، چگونه راه برویم، چه بازیای انتخاب کنیم و حتی فرزندمان چگونه تربیت شود. وی با اشاره به مفهوم «والدگری رسانهای» افزود: متأسفانه خانواده که در اسلام جایگاه بسیار رفیعی دارد، امروز در برخی موارد بخشی از کارکردهای خود را از دست داده است؛ در حالی که مهمترین کارکرد خانواده، کارکرد تربیتی بوده است. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه مشکلات اقتصادی نمیتواند مسئولیت تربیتی والدین را نفی کند، گفت: خانوادهها در بسیاری از موارد تربیت را به رسانه سپردهاند؛ در حالی که رسانه هر ابزاری است که بتواند پیامی را منتقل کند. رمضانی با اشاره به ارتباط جنگ رسانهای با جنگ نظامی، بیان کرد: جنگ رسانهای مکمل جنگهای نظامی است و دشمن بدون جنگ رسانهای نمیتواند به اهداف خود دست پیدا کند. وی ادامه داد: میدانهای نبرد تغییر بنیادین پیدا کرده و امروز میدان نبرد تنها خاک و سرزمین نیست، بلکه ادراکات انسانهاست؛ دیگر صرفاً ادوات نظامی تعیینکننده پیروزی نیستند، بلکه دادهها و روایتها نقش تعیینکننده دارند و مرزهای ذهنی در کنار مرزهای جغرافیایی اهمیت پیدا کردهاند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی اظهار کرد: دشمن امروز به جیب و ابزارهای روزمره مردم نفوذ کرده و از طریق رسانه و فضای مجازی به مغز و ذهن انسانها راه یافته است و تقریباً همه افرادی که از این رسانهها استفاده میکنند، به میزان متفاوت تحت تأثیر جنگ رسانهای قرار میگیرند. وی با اشاره به فعالیت شبکههای ماهوارهای و رسانههای معاند، افزود: دشمن از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تلاش کرده ارتباط بخش قابل توجهی از جامعه را با رسانه ملی قطع کند و اگر ارتباط فردی با رسانههای داخلی قطع شود و دائماً در شبکههای مجازی و ماهوارهای حضور داشته باشد، ممکن است تصویری که از کشور در ذهن او شکل میگیرد، همان تصویری باشد که رسانههای مخالف ترسیم کردهاند. رمضانی با تأکید بر اینکه رسانه یکی از مهمترین ابزارهای جنگی در شرایط امروز است، گفت: یکی از مهمترین کارکردهای رسانه، اطلاعرسانی است، اما اطلاعرسانی باید شفاف، صریح، سریع و بهموقع باشد. وی با اشاره به تجربه برخی حوادث و فتنههای گذشته، بیان کرد: در برخی حوادث شاهد بودیم که رسانههای داخلی با تأخیر وارد میدان شدند، در حالی که در جنگ رسانهای، روایت اول، غالبترین و اثرگذارترین روایت است؛ حتی اگر آن روایت نادرست باشد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی تصریح کرد: در چنین شرایطی رسانه نباید میدان را خالی کند تا دشمن روایت اولیه خود را ارائه دهد، بلکه باید با پیشدستی، روایت دقیق و صحیح را تولید و منتشر کند. وی استقلال رسانه را دومین اصل مهم در اخلاق رسانهای دانست و گفت: رسانه نباید تحت تأثیر فشارهای سیاسی و اقتصادی به قضاوت و انتشار اطلاعات بپردازد. رمضانی با بیان اینکه مدیریت افکار عمومی نیز از کارکردهای رسانه است، افزود: مدیریت افکار عمومی باید بر اساس اطلاعات صحیح باشد، نه اطلاعات دستکاریشده، جانبدارانه، ضدونقیض و عمدتاً منفی. وی یکی دیگر از کارکردهای رسانه را مدیریت هیجانات جامعه عنوان کرد و گفت: در حوزه روانشناسی معتقدیم هیجانات سهم قابل توجهی در رفتارهای انسان دارند و زمانی که هیجانات برانگیخته میشوند، قدرت شناخت و تحلیل افراد کاهش پیدا میکند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی افزود: در برخی حوادث گذشته شاهد بودیم افرادی که در جریان اغتشاشات دستگیر شدند، تحت تأثیر هیجان رفتار کرده بودند و حتی نمونههایی وجود داشت که فرد صرفاً به دلیل مشاهده رفتار دیگران، همان رفتار را تکرار کرده است. وی ادامه داد: رسانهها دقیقاً میتوانند روی هیجانات دست بگذارند و با انتشار تصاویر یا مطالب تحریککننده، رفتار اجتماعی افراد را تحت تأثیر قرار دهند. رمضانی با اشاره به برخی تصاویر منتشرشده در جریان حوادث گذشته، گفت: در مواردی تصاویری منتشر شد که بعداً مشخص شد روایت ارائهشده درباره آنها با واقعیت متفاوت بوده است؛ اما زمانی که حقیقت مشخص میشود، اثرگذاری روایت اولیه در افکار عمومی اتفاق افتاده است. وی ارتقای دانش و سواد رسانهای را یکی از راهکارهای مقابله با جنگ رسانهای دانست و اظهار کرد: باید دانش و سواد رسانهای جامعه را افزایش دهیم تا میزان اثرپذیری مردم از جنگ رسانهای دشمن کاهش پیدا کند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با اشاره به افزایش استفاده مردم از شبکههای اجتماعی گفت: امروز بسیاری از مردم اخبار دست اول خود را از فضای مجازی دریافت میکنند، در حالی که در شرایط بحران، بازار شایعات و اخبار کذب نیز داغ میشود. وی افزود: یکی از اصول سواد خبری این است که افراد از دریافت بیرویه اخبار پرهیز کنند؛ زیرا اخبار غیرضروری میتواند ذهن انسان را درگیر و موجب تشویش و اضطراب شود. رمضانی ادامه داد: اگر فردی نیازمند دریافت اخبار است، بهتر است اخبار را در حوزه تخصصی خود دنبال کند؛ اما امروز شاهد هستیم دانشآموزان و نوجوانان حجم گستردهای از شبکههای خبری را دنبال میکنند که نتیجه آن میتواند ایجاد اضافهبار اطلاعاتی و اختلال در تمرکز، تصمیمگیری و مدیریت هیجانات باشد. وی مشارکت اجتماعی را از دیگر کارکردهای رسانه برشمرد و گفت: رسانه میتواند با تحریک هیجانات مثبت، ایجاد همدلی و تقویت زمینههای مثبت اجتماعی، زمینه مشارکت مردم را فراهم کند؛ اما در نقطه مقابل، رسانه میتواند با تحریک هیجانات منفی، افراد را به سمت رفتارهای آسیبزا سوق دهد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با انتقاد از رویکرد برخی رسانههای خارجی افزود: بسیاری از رسانههای خارجی تلاش میکنند تصویری منفی و یکجانبه از جمهوری اسلامی ایران ارائه دهند و معمولاً پیشرفتها و دستاوردهای کشور را بازتاب نمیدهند. وی رسانههای اخلاقمدار را یکی از نیازهای جامعه دانست و گفت: رسانههایی که مسئولیت اخلاقی و حرفهای خود را رعایت نکنند، از رسانه اطلاعرسان به بنگاه خبرپراکنی و حتی ابزار جنگی تبدیل میشوند. رمضانی با اشاره به مفهوم «روایت برتر» در جنگ رسانهای تصریح کرد: در جنگ روایتها، روایتی که زودتر منتشر شود و در ذهن مخاطب بنشیند، میتواند بر افکار عمومی اثر بیشتری بگذارد و مقابله با آن روایت پس از انتشار بسیار دشوار است. وی با تأکید بر اهمیت حضور فعال در عرصه رسانه گفت: در جنگ رسانهای نمیتوان میدان را خالی گذاشت و باید با افزایش سواد رسانهای، پرسشگری و صحتسنجی اخبار، روایتهای نادرست را شناسایی کرد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با بیان اینکه دشمن تلاش میکند تابآوری اجتماعی را کاهش دهد، اظهار کرد: جنگ رسانهای و سایر اشکال جنگ تلاش میکنند جامعه را دچار اختلاف و تقابل کنند و مردم را مقابل یکدیگر قرار دهند. وی با اشاره به نقش خانواده در افزایش تابآوری اجتماعی گفت: امروز جبهه اصلی مقابله با جنگ رسانهای در خانواده است و خانوادهها باید نقش خود را در تربیت فرزندان جدی بگیرند. رمضانی افزود: فرزند بخش قابل توجهی از زمان خود را در خانواده سپری میکند، اما امروز بسیاری از والدین احساس میکنند مسئولیت تربیت فرزند تنها بر عهده مدرسه و آموزش و پرورش است؛ در حالی که خانواده مهمترین نهاد تربیتی است. وی با تأکید بر ضرورت ارتباط دوستانه والدین با فرزندان، گفت: پدر و مادر باید با فرزند خود دوست، همدل و همراه باشند تا بتوانند بر او اثرگذار باشند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: برخی نوجوانان معتقدند والدین آنها را درک نمیکنند و والدین نیز تصور میکنند فرزندان حرفشنوی ندارند؛ بنابراین باید به نقطه تعادل میان رویکردهای سنتی و رویکردهای جدید رسید. وی با اشاره به اعتیاد رسانهای در میان نوجوانان اظهار کرد: اعتیاد به فضای مجازی و بازیهای رایانهای در میان نوجوانان افزایش یافته و یکی از ویژگیهای این نوع وابستگی آن است که فرد معمولاً آن را به عنوان اعتیاد نمیپذیرد. رمضانی آموزش مهارت همدلی و مهارتهای مقابلهای را ضروری دانست و گفت: رسانه ملی نیز در برابر حجم گسترده شبکههای ماهوارهای و رسانههای خارجی، نقش مهمی در مقابله با جنگ رسانهای ایفا میکند. وی با اشاره به گستردگی شبکههای ماهوارهای افزود: هزاران شبکه تلویزیونی و رسانهای شبانهروز برای تأثیرگذاری بر خانواده، جایگاه مادر و نگرش جامعه فعالیت میکنند و در مقابل باید اتاقهای فکر و برنامهریزی رسانهای تقویت شود. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: دشمن از بستر فضای مجازی و شبکههای اجتماعی برای دریافت اطلاعات و تولید محتوا استفاده میکند و نباید تصور کنیم همه این شبکهها صرفاً برای سرگرمی مردم ایجاد شدهاند. وی با اشاره به جنگ شناختی گفت: در جنگ شناختی، نخست واقعیتها تحریف میشوند، سپس با بمباران اطلاعاتی، ذهن مخاطب تحت تأثیر قرار میگیرد و در نهایت ادراک و رفتار او تغییر میکند. رمضانی افزود: یکی از مهمترین روشهای مقابله با جنگ شناختی، ارتقای سواد رسانهای است؛ افراد باید بدانند هر خبری که دریافت میکنند، لزوماً درست نیست و پیش از انتشار آن باید منبع، هدف و صحت خبر را بررسی کنند. وی تصریح کرد: یکی از اصول مهم سواد رسانهای این است که اگر پیامی را دریافت کردیم، ابتدا آن را بررسی کنیم و حتی اگر آن را باور کردیم، تا زمانی که از صحت آن مطمئن نشدهایم، منتشر نکنیم. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی مدیریت مصرف رسانه را از دیگر ضرورتها عنوان کرد و گفت: تحقیقات نشان میدهد میزان حضور نوجوانان در فضای مجازی بسیار بیشتر از حد مطلوب است و در مجموع بخش قابل توجهی از زمان روزانه جامعه در فضای مجازی سپری میشود. وی افزود: زمانی که فضای مجازی برای فرد مهمتر از فضای حقیقی زندگی شود، میتوان گفت رسانه به بخش تعیینکنندهای از سبک زندگی او تبدیل شده است. رمضانی با تشریح مراحل جنگ شناختی گفت: پس از تحریف واقعیت و بمباران اطلاعاتی، مدیریت ادراک اتفاق میافتد؛ دشمن اطلاعات موردنظر خود را به جامعه منتقل میکند و با ساماندهی ادراک و شناخت مخاطب، رفتار او را تحت تأثیر قرار میدهد. وی با اشاره به موضوع حجاب و سبک پوشش افزود: در جنگ رسانهای، دشمن تلاش میکند برخی مفاهیم را وارونه نشان دهد و موضوعاتی مانند حجاب را به عنوان محدودیت معرفی کند، در حالی که باید درباره مفاهیم دینی و اجتماعی با زبان درست و اقناعکننده با نسل جدید صحبت کرد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی تأکید کرد: هر اقدامی برای اصلاح اجتماعی باید از خانواده آغاز شود و خانواده در کنار مدرسه و رسانه، نقشی اساسی در شکلدهی به نگرش و رفتار فرزندان دارد. وی با اشاره به نقش مادران در تربیت فرزندان گفت: آموزش و توانمندسازی مادران اهمیت ویژهای دارد و بانوان و مادران میتوانند در افزایش تابآوری خانواده و جامعه نقش مؤثری ایفا کنند. رمضانی با اشاره به نقش هیجانات در رفتار نوجوانان اظهار کرد: دوران نوجوانی، دوره بحران هویت و هیجانجویی است و رسانه میتواند با انتشار تصاویر و اخبار مختلف، هیجانات نوجوانان را تحریک کند. وی افزود: در برخی مدارس شاهد بودیم که دشمن از طریق رسانه روی ذهن و باور برخی نوجوانان اثر گذاشته بود و حتی ارائه توضیحات و استدلال نیز به آسانی نمیتوانست روایت شکلگرفته در ذهن آنها را تغییر دهد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: برای کاهش این آسیبها، خانوادهها باید وارد میدان شوند، دانش و سواد رسانهای خود را ارتقا دهند و ارتباط دوستانه و مؤثری با فرزندان برقرار کنند. وی تابآوری دینی را یکی از ابعاد مهم تابآوری اجتماعی دانست و گفت: آموزههای دینی ظرفیت بالایی برای افزایش صبر، امید و مقاومت در برابر مشکلات دارند و در قرآن کریم و روایات نیز بر صبر، استقامت و توکل تأکید شده است. رمضانی با اشاره به نقش نماز در تابآوری اظهار کرد: نماز میتواند به عنوان یکی از پایههای معنوی زندگی، در مواجهه انسان با مشکلات و فشارهای روانی و اجتماعی نقش داشته باشد. وی با اشاره به ظرفیت درمانهای معنوی در حوزه روانشناسی افزود: تجربه درمانهای معنوی و خدامحور نشان میدهد توجه به باورهای دینی در برخی فرایندهای روانشناختی میتواند اثرگذار باشد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی تأکید کرد: افزایش دانش و سواد رسانهای، تقویت تابآوری اجتماعی و آغاز اقدامات تربیتی از خانواده میتواند زمینه کاهش آسیبپذیری جامعه در برابر جنگ رسانهای و شناختی را فراهم کند. وی در ادامه با اشاره به جنگ روایتها در تحولات اخیر، اظهار کرد: طرفهای درگیر تلاش میکنند روایت پیروزی را برای افکار عمومی خود و جهان ارائه کنند و در این شرایط، رسانه نقش مهمی در شکلدهی به برداشت مردم از واقعیتهای میدان دارد. رمضانی با اشاره به ادعاهای مطرحشده از سوی مقامات آمریکایی و اسرائیلی درباره نتایج جنگ اخیر گفت: بخشی از روایتسازی رسانهای آنان با هدف تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ارائه تصویری از پیروزی صورت میگیرد. وی افزود: در مقابل، حضور مردم در اجتماعات و استمرار حمایت اجتماعی از کشور، بخشی از واقعیت اجتماعی است که باید مورد توجه قرار گیرد. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه تقویت انسجام اجتماعی اهمیت زیادی دارد، گفت: هدف جنگ رسانهای تنها انتقال خبر نیست، بلکه میتواند کاهش تابآوری، ایجاد اختلاف و تضعیف اعتماد اجتماعی باشد. وی با اشاره به ضرورت تقویت استقلال رسانهای، بیان کرد: وابستگی سیاسی و اقتصادی میتواند رسانه را از کارکرد اصلی خود دور کند و تأخیر در اطلاعرسانی، سانسور و قضاوتهای جانبدارانه نیز از عواملی است که زمینه تبدیل رسانه به ابزار جنگی را فراهم میکند. رمضانی افزود: جنگهای امروز تنها نظامی نیستند و در کنار جنگ نظامی، جنگ امنیتی، اطلاعاتی، فناورانه، رسانهای و شناختی نیز جریان دارد؛ بنابراین تقویت زیرساختهای رسانهای و افزایش سواد جامعه در این حوزه ضرورت دارد. وی در پاسخ به پرسشی درباره وجود رسانه مستقل در جهان، گفت: استقلال رسانه بیشتر یک اصل نظری و حرفهای در حوزه رسانه است و در عمل رسانههای کاملاً مستقل بسیار محدود هستند، اما رسانههای نیمهمستقل وجود دارند که در برخی موضوعات تلاش میکنند مستقلتر عمل کنند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی ادامه داد: حتی رسانههای ملی نیز به دلیل قرار گرفتن در ساختار سیاسی و اقتصادی کشور خود، نمیتوانند کاملاً مستقل از فضای موجود فعالیت کنند، اما رعایت اصول اخلاق حرفهای و افزایش استقلال رسانهای میتواند به عملکرد بهتر آنها کمک کند. رمضانی در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت رسانههای خارجی و پلتفرمهای مجازی در ایران، با تأکید بر اینکه نمیتوان صرفاً با انقطاع رسانهای با این پدیده مقابله کرد، گفت: راهکار، حضور آگاهانه و فعال در فضای مجازی است. وی افزود: نیروهای فعال فرهنگی و اجتماعی باید آموزش ببینند و بتوانند در فضای مجازی تولید محتوا و پاسخگویی به شبهات داشته باشند. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت تشکیل و تقویت گروههای تولید محتوای رسانهای، اظهار کرد: برای حضور مؤثر در فضای مجازی به مربی سواد رسانهای، مربی تولید محتوا و نیروهای آموزشدیده نیاز داریم. وی با اشاره به نقش آموزش و پرورش گفت: در آموزش و پرورش نیز باید آموزش سواد رسانهای جدی گرفته شود؛ زیرا پس از خانواده، مدرسه یکی از مهمترین محیطهای تربیتی و رسانهای برای کودکان و نوجوانان است. رمضانی تأکید کرد: ما معتقد به انقطاع رسانهای نیستیم، زیرا چنین رویکردی پاسخگوی شرایط امروز نیست؛ بلکه باید از ظرفیت فضای مجازی استفاده کرد و در همان بستری که دشمن برای اثرگذاری بر افکار عمومی ایجاد کرده است، با تولید محتوای دقیق، منطقی و مستند حضور داشت. وی خاطرنشان کرد: هر یک از افراد جامعه میتوانند در فضای مجازی نقشآفرین باشند و در برابر شبهات و روایتهای نادرست، پاسخ صحیح ارائه کنند؛ البته این حضور نیازمند آموزش، دانش رسانهای و مهارت تولید محتواست. استادیار دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی گفت: در مسیر حرکت جامعه، هرچه به اهداف خود نزدیکتر شویم، فشارها و دشمنیها نیز ممکن است افزایش پیدا کند؛ بنابراین باید با وحدت، انسجام اجتماعی، ارتقای سواد رسانهای، تقویت خانواده و حضور فعال در عرصه تبیین، تابآوری جامعه را افزایش دهیم. وی افزود: جنگ رسانهای پدیده جدیدی نیست و مردم ایران در سالهای گذشته نیز با انواع فشارها و جنگهای مختلف مواجه بودهاند؛ آنچه اهمیت دارد این است که جامعه با حفظ انسجام و افزایش آگاهی، اجازه ندهد روایتهای نادرست و عملیات روانی، سرمایه اجتماعی و وحدت مردم را هدف قرار دهد.
📡 منبع: خبرگزاری شبستان خراسان جنوبی
🕒 تاریخ انتشار در سایت: 2026/09/16 - 07:01
🕒 تاریخ انتشار در سایت: 2026/09/16 - 07:01
نظرات (0)