فرار سینمایی یک ایرانی از زندان کانادا | مشهورترین گنگستر ایرانی در جهان | امید تحویلی کیست؟

در میان پرونده‌های جنایی جهان، نام امید تحویلی به یکی از عجیب‌ترین داستان‌های فرار از زندان و ناپدیدشدن یک مجرم تحت تعقیب تبدیل شده است؛ مردی ایرانی‌تبار که شبکه‌ای از فعالیت‌های مجرمانه، از کلاهبرداری تلفنی و مواد مخدر تا آدم‌ربایی و خشونت جنسی، نام او را در پرونده‌های پلیس کانادا و آمریکا ثبت کرد. تحویلی در سال ۲۰۰۸ در فهرست ۱۰ فراری تحت تعقیب جهان منتشرشده از سوی فوربس قرار گرفت و از نوامبر ۲۰۰۷ تاکنون در دسترس پلیس نیست. به گزارش ، امید تحویلی، معروف به «نینو» و گاه با نام‌های «امید روشن» و «امید روشان»، متولد ۳۱ اکتبر ۱۹۷۰ در ایران معرفی شده است. گزارش‌های موجود درباره محل تولد او یکسان نیستند و تهران و کرمانشاه به‌عنوان محل تولدش ذکر شده‌اند؛ بنابراین نمی‌توان با اطمینان یکی را قطعی دانست. آنچه درباره مهاجرت او روشن‌تر است، این است که تحویلی در سال ۱۹۹۴ از ایران به کانادا رفت و در بریتیش‌کلمبیا مستقر شد. زندگی او در کانادا اما خیلی زود از مسیر یک مهاجر معمولی فاصله گرفت. پلیس سلطنتی کانادا، در اوایل دهه ۲۰۰۰ او را یکی از چهره‌های اصلی یک شبکه جنایی فعال در جامعه ایرانیان کانادا می‌دانست؛ شبکه‌ای که اعضای آن در فعالیت‌های مختلف مجرمانه مشارکت داشتند. اتهام بزرگ کلاهبرداری تلفنی یکی از مهم‌ترین پرونده‌های تحویلی به آمریکا مربوط می‌شود. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره پرونده، او بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲ در یک کسب‌وکار کلاهبرداری تلفنی فعالیت داشت که قربانیان آن عمدتا شهروندان سالخورده آمریکایی بودند. ویدئویی درباره امید تحویلی را از اینجا ببینید: برآوردها نشان می‌دهد صدها نفر در این طرح هدف قرار گرفتند و مجموع خسارت حدود ۳ میلیون دلار آمریکا اعلام شد. در ژانویه ۲۰۰۳، دادگاه فدرال آمریکا در کالیفرنیا برای تحویلی حکم بازداشت صادر کرد و او با اتهام‌هایی از جمله کلاهبرداری پستی، کلاهبرداری الکترونیکی، کلاهبرداری تلفنی و معاونت در جرم روبه‌رو شد. اما پرونده آمریکا تنها بخش کوچکی از داستان بود. پرونده سیاه مواد مخدر در نوامبر ۲۰۰۰، تحویلی همراه با یکی از بستگانش در جریان عملیات مشترک پلیس ونکوور و اف بی آی به اتهام نگهداری حدود سه کیلوگرم کوکائین بازداشت شد. با این حال، او در این پرونده تبرئه شد؛ نکته‌ای که اهمیت دارد زیرا برخی روایت‌های بعدی درباره او، این بازداشت را با محکومیت قطعی اشتباه گرفته‌اند. بیشتر بخوانید:‌ با این حال، در سال‌های بعد، مقام‌های کانادایی تحویلی را چهره‌ای مهم در شبکه‌های جرایم سازمان‌یافته می‌دانستند و فعالیت‌های او را فراتر از یک پرونده منفرد ارزیابی می‌کردند. آدم‌ربایی؛ نقطه عطف پرونده یکی از تاریک‌ترین بخش‌های پرونده تحویلی در سال ۲۰۰۵ شکل گرفت. بر اساس روایت‌های منتشرشده، حدود ۳۰۰ هزار دلار کانادا از پول مرتبط با سازمان او ناپدید شد. تحویلی تصور می‌کرد یکی از افراد مرتبط با شبکه‌اش این پول را برداشته و به ویتنام گریخته است. او در اقدامی خشن، یکی از بستگان این فرد را ربود و ساعت‌ها مورد بازجویی و آزار قرار داد. این پرونده در نهایت به بازداشت تحویلی انجامید و او در کانادا با اتهام‌های مرتبط با آدم‌ربایی و تعرض جنسی روبه‌رو شد. او از ژوئیه ۲۰۰۵ در مرکز بازداشت موقت فوق‌امنیتی نورث در بریتیش‌کلمبیا نگهداری می‌شد. فرار در لباس یک نظافتچی مشهورترین قسمت زندگی تحویلی اما نه در خیابان، بلکه در زندان اتفاق افتاد. در نوامبر ۲۰۰۷، زمانی که او همچنان در بازداشت بود، توانست با کمک یک مأمور زندان از مرکز فوق‌امنیتی فرار کند. طبق گزارش‌های پرونده، تحویلی حدود ۵۰ هزار دلار کانادا به مأمور زندان، ادوین تیچنه، پرداخت کرده بود. تصاویر دوربین مداربسته، تحویلی را در لباس یک نظافتچی نشان می‌دادند؛ او با عبور از مجموعه‌ای از درهای قفل‌شده، در حالی که مأمور زندان او را همراهی می‌کرد، از ساختمان خارج شد. ماجرا بیش از آنکه شبیه یک فرار کلاسیک از زندان باشد، شبیه خروج یک کارمند عادی از محل کار بود. مأمور زندان چه شد؟ فرار تحویلی البته برای مأمور زندان پایان خوشی نداشت. ادوین تیچنه به دلیل کمک به فرار او تحت پیگرد قرار گرفت و در اوت ۲۰۰۸ به سه سال و سه ماه زندان محکوم شد. تحویلی نیز در غیاب خود به ۱۱ سال زندان محکوم شد؛ اما مسئله اصلی این بود که دیگر کسی نمی‌دانست او کجاست. چگونه از یک زندانی به یک «شبح» تبدیل شد؟ از زمان فرار، گزارش‌های مختلفی درباره محل احتمالی زندگی تحویلی منتشر شده است. در مقاطعی احتمال داده شد که او در کانادا، از جمله تورنتو، پنهان شده باشد. اما هیچ‌یک از این گزارش‌ها به دستگیری یا تأیید قطعی محل اقامت او منجر نشد. همین ناپدیدشدن طولانی باعث شد پرونده او ابعادی بین‌المللی پیدا کند. فوربس در آوریل ۲۰۰۸، پس از بررسی اطلاعات نهادهای انتظامی مختلف، نام تحویلی را در میان ۱۰ فراری تحت تعقیب جهان قرار داد. راز ۱۹ ساله یک مجرم امروز، مهم‌ترین پرسش درباره امید تحویلی ساده است: او کجاست؟ از فرار او در نوامبر ۲۰۰۷ نزدیک به ۱۹ سال گذشته است و همچنان اطلاعات عمومی قابل اتکایی درباره دستگیری یا بازگشت او به زندان وجود ندارد. همین مسئله پرونده تحویلی را از یک پرونده جنایی معمولی جدا می‌کند. داستان او ترکیبی است از مهاجرت، جرایم سازمان‌یافته، کلاهبرداری فرامرزی، پرونده مواد مخدر، آدم‌ربایی، فساد در زندان و نهایتا یک فرار سینمایی. اما شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا این باشد که مردی که زمانی در یکی از سخت‌گیرانه‌ترین مراکز بازداشت کانادا زندانی بود، توانست با لباس نظافتچی از در اصلی خارج شود و پس از آن، برای نزدیک به دو دهه، به یک شبح واقعی در پرونده‌های جنایی آمریکای شمالی تبدیل شود.