ماهانه ۱۰۰ پرونده فوت مشکوک در تهران | ماجرا چیست؟

هر ماه حدود ۱۰۰ پرونده با عنوان «مرگ مشکوک» به هر یک از شعب دادسرای جنایی تهران می‌رسد؛ پرونده‌هایی که در نخستین نگاه ممکن است هیچ نشانی از جنایت در آنها دیده نشود، اما گاهی نتیجه یک آزمایش سم‌شناسی یا بررسی دقیق پزشکی قانونی، مسیر پرونده را به سمت قتل تغییر می‌دهد. به گزارش ، «مرگ مشکوک» معمولا زمانی مطرح می‌شود که پزشک نتواند با اطمینان علت فوت را طبیعی تشخیص دهد و در نتیجه، گواهی دفن صادر نکند. در چنین شرایطی، پلیس و دستگاه قضایی وارد ماجرا می‌شوند تا با بررسی صحنه، معاینه جسد، نمونه‌برداری و آزمایش‌های تخصصی مشخص کنند فرد بر اثر بیماری و عوامل طبیعی جان باخته یا قربانی جنایت شده است. وقتی علت مرگ برای پزشک روشن نیست سالار صنعتگر، بازپرس شعبه سوم دادسرای جنایی تهران، در توضیح این روند می‌گوید برای دفن هر فردی که در خانه یا بیمارستان فوت کرده، گواهی پزشک ضروری است. اگر پزشک علت مرگ را طبیعی تشخیص دهد و خانواده نیز ادعایی درباره وقوع جرم نداشته باشند، گواهی فوت صادر می‌شود. اما اگر علت فوت مشخص نباشد، موضوع به کلانتری گزارش می‌شود و مأموران برای ادامه تحقیقات با بازپرس تماس می‌گیرند. چنانچه احتمال قتل مطرح باشد، بازپرس به همراه تیم تشخیص هویت، کارآگاهان اداره آگاهی و کارشناسان پزشکی قانونی در محل حاضر می‌شوند. بیشتر بخوانید: در مواردی که نشانه‌ای از وقوع جرم وجود نداشته باشد، جسد با دستور قضایی به پزشکی قانونی منتقل می‌شود. پس از انجام معاینات و آزمایش‌ها، اگر تناقضی میان گفته‌های خانواده و یافته‌های پزشکی وجود داشته باشد، پرونده برای تحقیقات تخصصی‌تر به اداره دهم پلیس آگاهی، ویژه قتل، ارجاع خواهد شد. از ۱۰۰ مرگ مشکوک، چند مورد قتل است؟ بر اساس توضیحات این بازپرس، هر شعبه دادسرای جنایی تهران در ماه حدود ۱۰۰ پرونده مرگ مشکوک دریافت می‌کند. حدود ۲۰ درصد این پرونده‌ها برای بررسی‌های تکمیلی به پلیس آگاهی فرستاده می‌شوند و در نهایت تنها حدود ۳ تا ۴ درصد از آنها ممکن است به پرونده قتل تبدیل شوند. به این ترتیب، بخش عمده مرگ‌های مشکوک پس از تحقیقات و آزمایش‌های پزشکی قانونی، طبیعی تشخیص داده شده و پرونده آنها مختومه می‌شود. سمومی که راز قتل را فاش می‌کنند ابسنا در این رابطه نوشته است؛ بررسی جسد در پزشکی قانونی معمولا در مدت کوتاهی انجام می‌شود. صنعتگر می‌گوید شرح معاینه، نمونه‌برداری، تصویربرداری و آزمایش‌های سم‌شناسی حداکثر ظرف ۲۴ ساعت انجام می‌شود و پس از آن جسد برای دفن تحویل خانواده خواهد شد. با این حال، گاهی نتیجه همین آزمایش‌ها مسیر یک پرونده را کاملا تغییر می‌دهد. در یکی از پرونده‌ها، جوانی که به‌تازگی ازدواج کرده بود، هنگام حضور در باشگاه ورزشی جان باخت. در ابتدا احتمال سکته قلبی مطرح شد، اما آزمایش سم‌شناسی نشان داد علت مرگ، مسمومیت با سیانور بوده است. تحقیقات بعدی مشخص کرد همسر او سیانور را با مکمل‌های بدنسازی مخلوط کرده بود. فردی که سیانور را تهیه و ارسال کرده بود نیز به عنوان متهم بازداشت شد. در پرونده‌ای دیگر، مرگ یک دختر شش یا هفت‌ساله در ابتدا طبیعی به نظر می‌رسید، اما پزشکی قانونی علت فوت را مصرف متادون اعلام کرد. تحقیقات درباره سابقه مصرف مواد در خانواده آغاز شد و پدر بازداشت و مادر با قرار آزاد شد. حتی یک ضربه بدون زخم هم می‌تواند قتل باشد در نمونه‌ای دیگر، دو دوست معتاد در پارکی با یکدیگر درگیر شدند. یکی از آنها با میله فلزی به سر دیگری ضربه زد، اما پوست سر پاره نشد و آثار ظاهری جراحت نیز وجود نداشت. با این حال، حدود ۱۰ دقیقه بعد وضعیت فرد مصدوم وخیم شد و جان باخت. پزشکی قانونی در نهایت اعلام کرد همین ضربه به سر علت مرگ بوده است. متهم بازداشت شد و پس از بررسی‌های تخصصی، برای انجام ارزیابی روان‌شناختی نیز معرفی شد. نبش قبر برای کشف حقیقت پرونده مرگ مشکوک حتی با دفن جسد هم لزوما پایان نمی‌یابد. اگر خانواده پس از یک یا دو هفته به شواهد تازه‌ای برسند و شکایت کنند، ممکن است دستور نبش قبر صادر شود. در چنین شرایطی، پزشکی قانونی با حضور خانواده و مسئولان قبرستان اقدام به نبش قبر و نمونه‌برداری می‌کند. اگر زمان زیادی از دفن نگذشته باشد، کالبدگشایی نیز ممکن است امکان‌پذیر باشد؛ در غیر این صورت، کارشناسان برای یافتن آثار احتمالی سموم، بافت‌هایی مانند معده و کیسه صفرا را بررسی می‌کنند. به گفته صنعتگر، همه این پرونده‌ها در ابتدا تنها «مرگ مشکوک» هستند؛ مرگ‌هایی که ممکن است در نهایت طبیعی بودن آنها ثابت شود، اما گاهی یک آزمایش، یک تناقض یا حتی زخمی که با چشم دیده نمی‌شود، پرده از یک قتل پنهان برمی‌دارد.