عطش نفت در چین خوابید؛ نشانه‌های یک تغییر تاریخی در بازار انرژی

چین هنوز بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان است؛ اما اگر جنگ ایران یک چیز را برای پکن تغییر داده باشد، شاید همین وابستگی باشد: نفت کمتر، قدرت بیشتر. به گزارش زومان، شاید جنگ ایران برای چین فقط یک بحران ژئوپلیتیکی نبوده باشد. گزارش تازه بلومبرگ از عملکرد غول‌های نفتی چین نشان می‌دهد پکن ممکن است در میانه این بحران، یک تغییر مهم را تجربه کرده باشد: کاهش وابستگی به نفت خام وارداتی. چین همچنان بزرگ‌ترین واردکننده نفت و گاز جهان است، اما داده‌های تازه نشان می‌دهد هم مصرف داخلی و هم تولید انرژی این کشور در حال تغییر است. حالا سؤال مهم این است: اگر این روند ادامه پیدا کند، چه کسی بیشتر آسیب می‌بیند؛ چین یا صادرکنندگان نفت؟ بلومبرگ با بررسی عملکرد شرکت‌های بزرگ نفتی چین می‌نویسد تلاش چندساله پکن برای مهار وابستگی به نفت خام وارداتی شاید سرانجام به نقطه‌ای تعیین‌کننده رسیده باشد. سینوپک، بزرگ‌ترین پالایشگر چین، از کاهش قابل‌توجه تقاضا برای سوخت جاده‌ای خبر داده و رئیس هیئت‌مدیره این شرکت نیز گفته کشور به اوج مصرف نفت رسیده است. در طرف دیگر، Cnooc، یکی از موتورهای اصلی افزایش تولید داخلی نفت و گاز چین، توانسته روند افزایشی تولید خود را حفظ کند. برآورد مؤسسه FGE NexantECA نشان می‌دهد واردات نفت خام چین در سه‌ماهه دوم سال، نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود ۳.۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. بخشی از این افت احتمالا موقتی و ناشی از اختلالات جنگ ایران و تنگه هرمز بوده؛ اما بلومبرگ می‌گوید انتظار می‌رود دست‌کم چندصد هزار بشکه در روز از این کاهش دائمی شود. یکی از دلایل اصلی، شتاب گرفتن برقی‌سازی حمل‌ونقل در چین است. در ماه ژوئیه، خودروهای باتری‌محور ۶۴ درصد فروش خودروهای سواری به نمایندگی‌ها را تشکیل دادند. در بخش حمل‌ونقل سنگین نیز خودروهای برقی بیش از یک‌چهارم تحویل کامیون‌های سنگین را در ژوئن به خود اختصاص دادند. این یعنی اگر چینی‌ها کمتر بنزین و گازوئیل مصرف کنند، تقاضای نفت هم تحت فشار قرار می‌گیرد. البته چین هنوز از نفت وارداتی بی‌نیاز نشده است. این کشور حدود ۷۰ درصد نفت و ۴۰ درصد گاز خود را از خارج تأمین می‌کند. اما افزایش تولید داخلی، توسعه خودروهای برقی و سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی نفت و گاز، دست پکن را برای مدیریت این وابستگی بازتر کرده است. حتی ممکن است چین به خریدار فرصت‌طلب‌تری در بازار جهانی تبدیل شود؛ زمانی که قیمت‌ها بالا هستند عقب بنشیند و هنگام کاهش قیمت‌ها بیشتر خرید کند. در این میان، کاهش مصرف نفت برای چین لزوما بحران نیست؛ اما برای صادرکنندگانی که سال‌ها روی بازار چین حساب کرده‌اند، می‌تواند هشداری جدی باشد. جنگ ایران شاید فقط بخشی از جریان نفت چین را برای مدتی مختل کرده باشد، اما هم‌زمان روندی قدیمی را آشکارتر کرده است: چین هنوز غول بازار نفت است، اما شاید در آینده به نفت جهان کمتر از امروز نیاز داشته باشد.