هشدار بیل‌ گیتس: هوش مصنوعی خطرناک‌تر از آن چیزی است که غول‌های فناوری اعتراف می‌کنند/ از خطر بیکاری گسترده تا بیوتروریسم؛ از رهبران جهان می‌خواهم بیشتر به موضوع هوش مصنوعی فکر کنند

نیویورک‌تایمز نوشت: بیل گیتس هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی خطرناک‌تر از آن چیزی است که غول‌های فناوری حاضرند اعتراف کنند. به گزارش انتخاب، او در مصاحبه‌ای یک‌ساعته گفت صنعت فناوری خطرات هوش مصنوعی را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد؛ خطراتی که به باور او شامل بیکاری گسترده و بیوتروریسم می‌شود. بیل گیتس، یکی از بنیان‌گذاران مایکروسافت، جدیدترین چهره سرشناس دنیای فناوری است که درباره خطرات هوش مصنوعی هشدار می‌دهد. بیل گیتس، میلیاردر و یکی از بنیان‌گذاران مایکروسافت، با صدای بلند درباره این موضوع هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی تهدیدی جدی برای مشاغل و جان انسان‌هاست و رسیدگی فوری به خطرات آن باید به گفته او «اولویت شماره یک جهان» باشد. گیتس هفته گذشته در مصاحبه‌ای یک‌ساعته با نیویورک‌تایمز گفت صنعت فناوری آگاهانه این تهدیدها را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد، زیرا پول بسیار زیادی در میان است. او گفت: «در خلوت، افرادی که می‌دانند این فناوری چقدر خوب است و با چه سرعتی در حال بهتر شدن است، بسیار نگران‌اند.» اما به گفته گیتس، تعداد کمی از مدیران شرکت‌های فناوری حاضرند علناً به این موضوع اعتراف کنند. او افزود: «آنها حالا به یکدیگر می‌گویند: "هی رفیق، این را نگو. به ضرر ماست؛ تریلیون دلار بعدی که می‌خواهیم جذب کنیم در خطر است."» گیتس روز چهارشنبه مقاله‌ای نزدیک به ۶ هزار کلمه در وب‌سایت شخصی خود منتشر کرد و در آن نگرانی‌هایش درباره هوش مصنوعی و راهکارهایی مانند وضع مالیات‌های جدید و ممنوعیت‌های قانونی را تشریح کرد. او گفت دلیلش برای مطرح کردن این هشدارها در مقطع کنونی این است که پیشرفت‌های اخیر هوش مصنوعی بسیار فراتر از انتظارات او بوده و صنعت فناوری نیز برخی نقاط عطف این فناوری را که زمانی خود آن صنعت گفته بود مستلزم احتیاط بیشتر هستند، نادیده گرفته است؛ از جمله مواردی مانند خارج شدن هوش مصنوعی از کنترل سازندگانش یا توانایی آن در ارائه دستورالعمل‌هایی برای ساخت سلاح‌های زیستی. او گفت: «آنها با تمام سرعت جلو می‌روند و امیدوارند خوبی‌ها از بدی‌ها بیشتر باشد.» گیتس، ۷۰ ساله، جدیدترین چهره سرشناس دنیای فناوری است که درباره خطرات هوش مصنوعی هشدار می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که صنعت فناوری تریلیون‌ها دلار برای ساخت مراکز داده جدید هزینه می‌کند و شرکت‌های جوان هوش مصنوعی به سمت عرضه‌های اولیه سهام در مقیاس تاریخی حرکت می‌کنند. گیتس پس از دوره‌ای پرحاشیه دوباره وارد میدان می‌شود گیتس در حالی این موضع را گرفته که در حال خارج شدن از یک دوره طولانی رسوایی و جنجال است. اوایل سال جاری، انتشار ایمیل‌های جفری اپستین، مجرم جنسی، بار دیگر توجه‌ها را به ارتباطات گیتس با او جلب کرد. گیتس مجبور شد در ماه فوریه از حضور در یک کنفرانس هوش مصنوعی انصراف دهد و در ماه ژوئن نیز به مدت شش ساعت در برابر کمیته مجلس نمایندگان آمریکا شهادت داد. افشای خیانت زناشویی او، در کنار طلاقش در سال ۲۰۲۱، نیز به‌شدت به اعتبار عمومی او آسیب زده است. گیتس اذعان کرد که همه این موارد «اشتباهات»ی بوده‌اند که خودش مرتکب شده است. به نظر می‌رسد او پس از پاسخ دادن به تمام پرسش‌های کمیته نظارت مجلس نمایندگان، اکنون آمادگی بیشتری برای بازگشت به عرصه عمومی دارد. او در مصاحبه گفت: «فکر می‌کنم مردم می‌دانند من چه کارهایی انجام دادم، چه کارهایی انجام ندادم و اینکه وقتی اشتباه می‌کنم از آن درس می‌گیرم.» گیتس همچنین پذیرفت که ممکن است به دلیل ثروت هنگفتش و سابقه‌اش به‌عنوان مدیرعامل تهاجمی مایکروسافت، پیام‌رسان چندان بی‌نقصی برای طرح این هشدارها نباشد. در یک پرونده مهم قضایی فدرال، مایکروسافت در سال ۲۰۰۰ به سوءاستفاده مکرر از موقعیت انحصاری خود در دوران مدیریت گیتس محکوم شد. گیتس در سال ۲۰۲۰ از هیئت‌مدیره این شرکت کناره‌گیری کرد. با وجود این، گیتس بدون نام بردن مستقیم از مایکروسافت یا دیگر شرکت‌ها استدلال کرد که موقعیت منحصربه‌فردی برای پرداختن به مسئله هوش مصنوعی دارد. او یک متخصص فناوری و فردی از درون صنعت است که دیگر انگیزه‌های سودآوری ناشی از اداره یک شرکت را ندارد و همچنین دهه‌ها از طریق بنیاد خیریه خود برای مقابله با نابرابری تلاش کرده است. او گفت: «طنز ماجرا اینجاست که "یک عاشق نوآوری می‌ترسد و می‌گوید ما آماده نیستیم و داریم از مرزها عبور می‌کنیم"؛ شاید همین موضوع حتی تأثیرگذارتر باشد.» «این فناوری من را شوکه کرده است» گیتس گفت پیشرفت‌های فناوری تاکنون سه بار واقعاً او را شگفت‌زده کرده‌اند: در سال ۱۹۸۰، زمانی که برای نخستین بار رابط کاربری گرافیکی را دید؛ فناوری‌ای که به شکل‌گیری رایانه شخصی مدرن منجر شد. در سال ۲۰۲۲، زمانی که مدیران OpenAI به خانه او آمدند تا فناوری‌ای را به او نشان دهند که اندکی بعد به ChatGPT تبدیل شد. و در سال جاری، زمانی که او با دقت پیشرفت‌های حاصل‌شده در Claude Code، ابزار هوش مصنوعی شرکت Anthropic، را بررسی کرد. گیتس گفت برنامه‌نویسی حوزه‌ای است که بیش از هر حوزه دیگری در آن تخصص دارد و توانایی‌های Claude او را شوکه کرده است. او گفت: «این تصور که حالا این چیزها، به معنایی واقعی، از من بهتر هستند، واقعاً این حس را به من می‌دهد که: "چه خبر است؟!"» بیکاری گسترده؛ خطری متفاوت از انقلاب‌های فناوری قبلی گیتس گفت در گذشته، پیشرفت‌های فناورانه در مجموع مشاغل بیشتری نسبت به تعداد مشاغلی که از بین می‌بردند ایجاد کرده‌اند. اما او باور ندارد که این بار نیز چنین اتفاقی رخ خواهد داد؛ برخلاف آنچه طرفداران صنعت فناوری می‌گویند. او درباره عصر هوش مصنوعی گفت: «این دوره کاملاً، مطلقاً، به‌طور کامل و از هر نظر متفاوت است.» گیتس اذعان کرد که این دیدگاه در محافل فناوری چندان محبوب نیست و گفت: «ادعای بسیار بزرگی است و من همه آنچه می‌دانم را روی این حرف می‌گذارم؛ همه چیز را. می‌گویم: "شوخی می‌کنید؟"» او گفت اگر با این مسئله مقابله نشود، از دست رفتن گسترده مشاغل اجتناب‌ناپذیر خواهد بود، زیرا هوش مصنوعی در سراسر اقتصاد گسترش پیدا می‌کند و دیگر فضای کافی برای جذب نیروی کاری که از یک صنعت خارج شده و به صنعت دیگری منتقل می‌شود وجود نخواهد داشت. بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان، از جمله مایکروسافت، در حال رقابت برای کمک به مشتریان سازمانی خود جهت استفاده از هوش مصنوعی هستند؛ فناوری‌ای که می‌تواند جایگزین بسیاری از کارکنان شود. گیتس گفت شرکت‌ها صرفاً در پاسخ به انگیزه‌های بازار عمل می‌کنند، اما این انگیزه‌ها ممکن است با آنچه برای جامعه بهترین است، در تضاد باشند. پیشنهاد مالیات بر استفاده از هوش مصنوعی گیتس پیشنهاد کرده است مالیات جدیدی بر استفاده از هوش مصنوعی وضع شود که آن را «مالیات توکن» (Token Tax) نامیده است. هدف این مالیات آن است که جایگزین کردن انسان‌ها با ماشین‌ها پرهزینه‌تر شود و منابع مالی لازم برای کمک به افرادی که شغل خود را از دست می‌دهند فراهم شود. «توکن» یک واحد پایه برای محاسبات هوش مصنوعی است. ایده مالیات گرفتن از توکن‌ها تا حدی مورد استقبال قرار گرفته و حتی در وال‌استریت نیز به‌عنوان راهی برای افزایش هزینه استفاده از ماشین‌ها به جای نیروی انسانی مطرح شده است. گیتس همچنین گفت برخی مشاغل اساساً نباید اجازه داشته باشند با هوش مصنوعی جایگزین شوند؛ ایده‌ای که او آن را «Human Reserved» یا «مشاغل محفوظ برای انسان» نامیده است. به گفته او، این مشاغل شامل نقش‌هایی می‌شوند که ماهیتی عمیقاً شخصی دارند، مانند مراقبت از دیگران، یا مشاغلی که افراد شاغل در آنها احتمالاً نمی‌توانند فرصت شغلی جدیدی پیدا کنند. هشدار درباره بیوتروریسم گیتس خواستار توافق‌های بین‌المللی جدیدی برای تعیین معیارهای روشن جهت نظارت و محدود کردن خطرات افراطی، از جمله بیوتروریسم، شده است. او گفت ممکن است تنها چند نفر با دسترسی به هوش مصنوعی پیشرفته بتوانند عوامل بیماری‌زای جدیدی تولید کنند. گیتس گفت حاضر است با هر کسی که با بررسی‌های اجباری درباره هر سیستم هوش مصنوعی‌ای که بتواند برای ساخت مولکول‌های خطرناک و ایجاد یک همه‌گیری مورد استفاده قرار گیرد مخالفت دارد، وارد بحث شود. او همچنین گفت از اقداماتی که کاخ سفید و مدیران صنعت فناوری به‌صورت داوطلبانه در حال طراحی آنها هستند، متحیر شده است. او با ناباوری گفت: «خودتنظیمی برای خطرناک‌ترین ابزاری که تاکنون اختراع شده است؟ نه، ممنون!» گیتس گفت از اینکه چرا در این زمینه فوریت بیشتری احساس نمی‌شود، در «وضعیت شوک» قرار دارد. بسیاری از نگرانی‌های او مشابه هشدارهایی است که داریو آمودی، یکی از بنیان‌گذاران Anthropic، مطرح کرده است؛ اما هشدارهای آمودی باعث شده او با پنتاگون، کاخ سفید و بخش بزرگی از صنعت فناوری دچار اختلاف شود. گیتس گفت: «شما می‌بینید افرادی به کسی حمله می‌کنند که بیش از همه درباره جنبه‌های منفی این موضوع صریح است.» هوش مصنوعی در کنار سلامت جهانی نیویورک‌تایمز علیه OpenAI و مایکروسافت شکایت کرده و این دو شرکت را به نقض حقوق مالکیت معنوی و کپی‌رایت محتوای خبری مرتبط با سامانه‌های هوش مصنوعی متهم کرده است. هر دو شرکت این اتهامات را رد کرده‌اند. گیتس در کنار موضوعات مربوط به سلامت جهانی، متعهد شده است نگرانی خود درباره هوش مصنوعی را در تمام گفت‌وگوهایش با رهبران جهان مطرح کند. او گفت: «من فقط درباره دو مسئله می‌خواهم به رهبران جهان بگویم: "لطفاً بیشتر درباره این موضوع فکر کنید؛ لطفاً بیشتر به این موضوع اهمیت بدهید."» گیتس پذیرفت که در موقعیت عجیبی قرار دارد: او احتمالاً بیش از هر فرد دیگری در جهان در ترویج و شکل دادن به صنعت رایانه مدرن نقش داشته است، اما اکنون هشدار می‌دهد فناوری‌ای که این صنعت در حال ساخت آن است، خطرات جهانی ایجاد می‌کند. او در پایان گفت: «من دوست ندارم خبر بد به مردم بدهم و دوست ندارم بگویم که نوآوری ممکن است در مجموع نتیجه‌ای منفی داشته باشد. اما ما اکنون در چنین نقطه‌ای قرار داریم.»