از هرمز تا اورانیوم؛ چه چیزی محاسبات تهران را تغییر داده؟

به گزارش زومان، همزمان با ادامه مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا، مجموعه‌ای از مواضع و رفتارهای اخیر تهران توجه تحلیلگران را جلب کرده است؛ از تاکید بر باقی ماندن بخشی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده در داخل کشور گرفته تا اصرار بر نقش ایران در تنگه هرمز و درخواست تضمین علیه حملات دوباره. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که در هفته‌های ابتدایی جنگ، بسیاری از ناظران خارجی تصور می‌کردند فشار نظامی و اقتصادی می‌تواند تهران را به سمت توافقی سریع‌تر سوق دهد. اما حالا برخی تحلیلگران معتقدند رفتارهای اخیر ایران نشان می‌دهد تهران مانند روزهای نخست جنگ، خود را در موقعیت «عجله برای توافق» نمی‌بیند. الجزیره در گزارشی درباره سفر احتمالی فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به تهران نوشت این سفر می‌تواند بخشی از تلاش‌ها برای جلوگیری از بازگشت جنگ باشد؛ هرچند اختلاف‌های مهمی همچنان باقی مانده است. بر اساس این گزارش، ایران خواهان: در مقابل، آمریکا خواهان تعطیلی بخش عمده تاسیسات هسته‌ای ایران و اجرای کامل و یک‌باره توافق عنوان شده است. همین اختلاف‌ها باعث شده با وجود ادامه مذاکرات، هنوز نشانه‌ای از توافق نهایی دیده نشود. در تحلیل دیگری، راب گایست پینفولد، استاد کالج کینگ لندن، به الجزیره گفته ایران و رقبایش وارد «وضعیت عجیبی» شده‌اند؛ وضعیتی که در آن هیچ‌یک خواهان بازگشت جنگ نیستند، اما هر دو طرف می‌خواهند نشان دهند در صورت لزوم آماده ادامه تنش هستند. او معتقد است تهران احتمالاً احساس می‌کند «زمان لزوماً علیه ایران حرکت نمی‌کند»؛ برداشتی که به گفته او تا حد زیادی به وضعیت تنگه هرمز مرتبط است. در هفته‌های اخیر، هرمز از یک مسیر صرفاً انرژی به بخشی از معادله فشار و چانه‌زنی تبدیل شده است. ایران نشان داده حتی بدون بستن کامل تنگه، می‌تواند: به همین دلیل، برخی تحلیلگران معتقدند تهران تصور می‌کند همچنان اهرم‌هایی برای مدیریت فشارها در اختیار دارد. به نظر می‌رسد این برداشت حالا در رفتار مذاکراتی تهران نیز دیده می‌شود. از نگاه برخی ناظران، این رفتارها می‌تواند نشانه تلاش تهران برای ادامه مذاکرات بدون نمایش عقب‌نشینی فوری باشد. با وجود ادامه مذاکرات، نه بحران هرمز به پایان رسیده و نه احتمال بازگشت تنش‌ها کاملاً از بین رفته است. به همین دلیل، منطقه فعلاً در وضعیتی قرار دارد که نه وارد صلح پایدار شده و نه به جنگ تمام‌عیار بازگشته؛ وضعیتی که بازار انرژی و بازیگران سیاسی همچنان آن را با احتیاط دنبال می‌کنند.