نخستین نتایج رسمی انتخابات اسرائیل؛ خودداری دو طرف از اعلام پیروزی، ایران در مرکز سخنرانی نتانیاهو

حزب نتانیاهو در نخستین نتایج رسمی انتخابات اسرائیل پیشتاز استاو در سخنرانی خود بر ادامه تقابل با ایران تأکید کرد و همکاری با احزاب عربی را رد کرد. بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت، دو رقیب اصلی انتخابات اسرائیل، پس از پایان رأی‌گیری هر دو از تشکیل دولت آینده سخن گفتند، اما هیچ‌کدام اعلام پیروزی نکردند. نخستین آمار رسمی شمارش آرا نشان می‌دهد حزب لیکود در صدر قرار دارد، در حالی که نظرسنجی‌های خروج از صندوق از رقابتی نزدیک میان دو اردوگاه حکایت می‌کنند. با این حال، وضعیت دو رقیب یکسان نیست؛ نتانیاهو حتی اگر نتواند دولت جدیدی تشکیل دهد، می‌تواند تا پایان مذاکرات ائتلافی در مقام نخست‌وزیر موقت باقی بماند. آیزنکوت اما برای کنار زدن او به حمایت احزابی نیاز دارد که پیش از انتخابات همکاری با آنها را رد کرده بود. بر اساس داده‌های کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، تا ساعت ۰۲:۲۰ گرینویچ، معادل ۰۵:۵۰ صبح چهارشنبه ۶ آبان به وقت تهران، یک میلیون و ۲۱۶ هزار و دو رأی شمارش شده است. از این تعداد، یک میلیون و ۲۱۰ هزار و ۴۶۱ رأی معتبر بوده و ۵ هزار و ۵۴۱ رأی باطل اعلام شده است. شمارش آرا در ۳ هزار و ۲۴ شعبه رأی‌گیری به پایان رسیده است. لیکود با کسب ۲۳.۳۶ درصد آرای معتبر در جایگاه نخست قرار دارد. حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با ۱۵.۷۴ درصد دوم است و فهرست انتخاباتی نفتالی بنت با ۸.۵۳ درصد در رتبه سوم قرار گرفته است. بنت نیز در اردوگاه مخالفان نتانیاهو قرار دارد. مشارکت در انتخابات سه‌شنبه ۲۷ اکتبر (۵ آبان) به ۷۷.۷ درصد از حدود ۷.۳ میلیون واجد شرایط رأی دادن رسیده است؛ بالاترین میزان مشارکت در بیش از دو دهه گذشته و حدود هفت واحد درصد بیشتر از انتخابات سال ۲۰۲۲. با وجود انتشار این آمار، ترکیب نهایی کنست هنوز مشخص نیست. رویترز گزارش داده که نتایج نهایی احتمالاً پنجشنبه یا جمعه، ۷ یا ۸ آبان، اعلام خواهد شد. نتانیاهو پس از ساعت سه بامداد به وقت اورشلیم، در مقر انتخاباتی لیکود سخنرانی کرد. او ابتدا از عملکرد نظامی اسرائیل دفاع کرد و سپس به ایران پرداخت. نخست‌وزیر اسرائیل گفت همراه با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، فرصتی تاریخی برای رفع آنچه «تهدید موجودیتی ایران» خواند، وجود دارد. او تأکید کرد که ملاحظات دیگر نباید مانع دستیابی به این هدف شوند. نتانیاهو در سخنان خود بار دیگر بر ضرورت پایان دادن به تهدیدی که به حکومت ایران نسبت می‌دهد تأکید کرد؛ موضعی که با اظهارات پیشین او درباره تغییر ساختار سیاسی حاکم بر ایران همسو است. در مقابل، آیزنکوت به نتانیاهو هشدار داد که امنیت اسرائیل را برای مقاصد سیاسی به کار نگیرد. او نخست‌وزیر را فاقد اعتماد و اختیار تازه از سوی رأی‌دهندگان دانست و از نهادهای امنیتی خواست در برابر هرگونه تلاش برای مقدم دانستن منافع سیاسی بر امنیت اسرائیل مقاومت کنند. آیزنکوت در این سخنان از برنامه مشخصی برای اقدام نظامی تازه علیه ایران نام نبرد، اما هشدار او در همان شبی مطرح شد که نتانیاهو بار دیگر از احتمال اقدام مشترک با آمریکا سخن می‌گفت. نتانیاهو در سخنرانی خود خواستار تشکیل «دولتی ملی، قدرتمند و راست‌گرا» شد. او گفت لیکود همچنان بزرگ‌ترین حزب اسرائیل است، اما باید منتظر شمارش واقعی آرا ماند. آخرین نظرسنجی‌های خروج از صندوق نشان می‌دهند که کان ۱۱ و کانال ۱۳ هر دو اردوگاه اصلی را با ۵۱ کرسی برابر پیش‌بینی کرده‌اند. کانال ۱۲ نیز ۵۲ کرسی برای بلوک نتانیاهو و ۴۹ کرسی برای بلوک مخالفان برآورد کرده است. در هیچ‌یک از این برآوردها، دو اردوگاه به حد نصاب ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست نمی‌رسند. این ارقام نتایج نظرسنجی هستند و با شمارش رسمی آرا تفاوت دارند. ائتلاف راست‌گرای مذهبی نتانیاهو که در مقطعی ۶۸ کرسی در اختیار داشت، بر اساس این برآوردها بخشی از کرسی‌های خود را از دست می‌دهد. دو حزب راست افراطی به رهبری ایتامار بن‌گویر و بتسلئل اسموتریچ نیز مجموعاً حدود ۱۳ کرسی در اردوگاه نتانیاهو خواهند داشت، بدون آنکه افزایش چشمگیری در حمایت انتخاباتی آنها دیده شود. یوحنان پلسنر، رئیس مؤسسه دموکراسی اسرائیل، نتایج نظرسنجی‌ها را شکستی بزرگ برای ائتلاف نتانیاهو توصیف کرده است. با این حال، او تأکید دارد که آیزنکوت نیز برنده قطعی انتخابات نیست و شمارش آرا می‌تواند معادلات را تغییر دهد. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش و رهبر حزب یاشار، در جمع هوادارانش در تل‌آویو گفت رأی‌دهندگان با حضور در انتخابات خواستار تغییر شده‌اند و ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو را رد کرده‌اند. او از نتانیاهو خواست از سیاست کناره‌گیری کند و وعده داد نماینده همه اسرائیلی‌ها باشد. آیزنکوت گفت اسرائیل در آستانه ورود به «دورانی تازه، دوران امید» قرار دارد. آیزنکوت ۶۶ ساله که در جنگ غزه یک پسر و دو برادرزاده خود را از دست داده، پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست، اما هشت ماه بعد در اعتراض به شیوه رهبری نخست‌وزیر از آن خارج شد. او در سیاست داخلی مواضعی میانه‌روتر از نتانیاهو دارد، اما در مسائل امنیتی همچنان رویکردی سخت‌گیرانه اتخاذ می‌کند. آیزنکوت با تشکیل دولت فلسطینی مخالف است و خواستار نابودی یا برچیدن شاخه نظامی حماس شده است. او همچنین معتقد است جنگ غزه، که بنا بر آمار مقام‌های بهداشتی این منطقه بیش از ۷۴ هزار فلسطینی در آن کشته شده‌اند، به اهداف خود نرسیده است؛ زیرا حماس همچنان اداره غزه را در اختیار دارد. نتانیاهو تشکیل دولتی متکی به حمایت احزاب عربی را رد کرده است. آیزنکوت نیز پیش از انتخابات عملاً تشکیل دولت با مشارکت این احزاب را کنار گذاشته بود. با این حال، نظرسنجی‌های خروج از صندوق برای احزاب عربی بین ۱۷ تا ۱۹ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند. این تعداد کرسی می‌تواند در انتخاب نخست‌وزیر تعیین‌کننده باشد، به‌ویژه اگر هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی نتوانند به‌تنهایی اکثریت لازم را فراهم کنند. دن پری، تحلیلگر سیاسی و سردبیر منطقه‌ای پیشین خبرگزاری آسوشیتدپرس در اروپا، خاورمیانه و آفریقا، در گفت‌وگو با الجزیره گفته است مخالفان نتانیاهو ممکن است ناچار شوند در وعده انتخاباتی خود درباره همکاری نکردن با احزاب عربی تجدیدنظر کنند. به گفته او، مخالفان برای جذب رأی‌دهندگان سابق نتانیاهو وعده داده بودند دولتی اقلیتی تشکیل ندهند که بقای آن به حمایت احزاب عربی وابسته باشد. اما دو حزب عربی آمادگی خود را برای معرفی آیزنکوت به رئیس‌جمهور اعلام کرده‌اند. معرفی آیزنکوت به رئیس‌جمهور الزاماً به معنای حضور این احزاب در کابینه نیست. آنها می‌توانند بدون عضویت در دولت نیز از تشکیل آن حمایت کنند. چنین همکاری‌هایی سابقه دارد. در سال ۲۰۲۱، حزب عربی رعام به رهبری منصور عباس در ائتلافی مشارکت کرد که نفتالی بنت را به نخست‌وزیری رساند و به دوره طولانی نخست‌وزیری نتانیاهو پایان داد. انتشار نتایج نظرسنجی‌ها در مقر فهرست مشترک عربی در ناصره با تشویق حاضران همراه شد. فاتن غطاس، یکی از نامزدهای این فهرست، گفت: «ما اشغالگری و نژادپرستی را رد می‌کنیم و اینجا خواهیم ماند.» در شهرهای لُد، کفرمندا و طیبه نیز پس از انتشار برآوردهای مربوط به کرسی‌های احزاب عربی جشن و آتش‌بازی برگزار شد. نامزدهای این احزاب امیدوارند مشارکت بالای رأی‌دهندگان عرب بتواند مانع بازگشت ائتلاف نتانیاهو به قدرت شود. اگر هیچ‌یک از اردوگاه‌ها نتوانند دولت تشکیل دهند، نتانیاهو می‌تواند در مقام نخست‌وزیر موقت به کار خود ادامه دهد. رویترز گزارش داده که مذاکرات ائتلافی ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد و حتی به برگزاری انتخابات دوباره منجر شود؛ احتمالی که آیزنکوت با توجه به مشارکت بالای رأی‌دهندگان با آن مخالفت کرده است. نتانیاهوی ۷۷ ساله در مجموع نزدیک به ۱۹ سال از سه دهه گذشته نخست‌وزیر بوده و بارها از بحران‌های سیاسی عبور کرده است. مخالفانش از سال ۲۰۰۹ تاکنون تنها یک‌بار توانسته‌اند او را از قدرت کنار بزنند؛ آن هم پس از چهار انتخابات بی‌نتیجه در دو سال. او ۱۸ ماه بعد دوباره به نخست‌وزیری بازگشت. نتانیاهو در حالی وارد این انتخابات شد که همچنان با اتهام‌های قدیمی فساد، که آنها را رد می‌کند، و انتقادها درباره ناکامی اطلاعاتی پیش از حمله هفتم اکتبر روبه‌رو بود. او در مقابل، عملیات نظامی علیه رهبران حماس، حزب‌الله و ایران را نشانه موفقیت سیاست امنیتی خود معرفی کرده است. اکنون نتانیاهو برای ماندن در مقام نخست‌وزیر موقت لزوماً به تشکیل دولت جدید نیاز ندارد. آیزنکوت اما برای کنار زدن او باید حمایت احزابی را جلب کند که پیش از انتخابات همکاری با آنها را رد کرده بود. به این ترتیب، حتی اگر شمارش آرا به کاهش کرسی‌های ائتلاف نتانیاهو منجر شود، پایان نخست‌وزیری او همچنان به توافق رقبایش بستگی دارد. یادداشت تحریریه: این گزارش پس از انتشار اولیه، با استناد به تازه‌ترین اطلاعات و گزارش‌های رویترز، به‌روزرسانی و ویرایش شده است. جزئیات سخنرانی‌های نتانیاهو و آیزنکوت، وضعیت ائتلاف‌های انتخاباتی و احتمال ادامه نخست‌وزیری موقت نتانیاهو به متن افزوده شده است.