ادعای اصابت پهپاد درباره حریق ساختمان مسکونی در خیابان آیت تهران، درست بود؟

حریق یک ساختمان مسکونی در خیابان آیت تهران به ادعای اصابت پهپاد نسبت داده شد، اما بررسی‌ها این روایت را تأیید نمی‌کند. هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره نسبت‌دادن حوادث دیگر به حملات موشکی نیز مطرح شده است؛ موضوعی که اهمیت اطلاع‌رسانی دقیق و بررسی منابع خبر را برجسته می‌کند. خبرگزاری فارس نوشت: رسانه‌های ضدانقلاب مدعی اصابت یک پهپاد به ساختمانی مسکونی در حوالی نارمک شده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این ادعا کذب است. دامن‌زدن به اضطراب اجتماعی و تشدید التهاب در کشور، یکی از محورهای جنگ روانی رسانه‌های معاند است؛ راهبردی که با هدف القای ناامنی، برهم‌زدن آرامش عمومی و ترسیم تصویری بحرانی از فضای ایران دنبال می‌شود. در همین چارچوب، انتشار شایعات و روایت‌های تحریف‌شده از حوادث مختلف، به ابزاری برای ملتهب‌کردن افکار عمومی تبدیل شده است؛ رویکردی که در آن، یک حادثه عادی می‌تواند به‌سرعت در قالب روایتی امنیتی و نگران‌کننده بازنمایی شود. در تازه‌ترین نمونه، رسانه‌های ضدانقلاب مدعی شدند یک پهپاد به ساختمانی مسکونی در حوالی نارمک اصابت کرده است. این در حالی است که بررسی‌ها نشان می‌دهد ادعای اصابت پهپاد صحت ندارد و حریق رخ‌داده در یک ساختمان مسکونی در خیابان آیت، ناشی از نشت گاز بوده است. عاملی که سخنگوی آتش نشانی تهران نیز آن را دلیل اصلی حادثه اعلام کرد. ماهیت حادثه و شواهد مربوط به آن، از جمله نحوه انتشار گاز، پرتاب اشیا و مصالح ساختمانی به بیرون واحد مسکونی و ... با روایت ضدانقلاب درباره اصابت پهپاد نیز همخوانی ندارد. با این حال، رسانه‌های معاند با دستکاری واقعیت و ارائه تفسیری متفاوت از ماجرا، می‌کوشند حادثه‌ای از این دست را به عاملی برای تشدید نگرانی عمومی تبدیل کنند؛ در حالی که حوادث ناشی از نشت گاز و بی‌احتیاطی، ممکن است در هر شهری رخ دهد و صرف وقوع حریق، دلیلی بر وجود یک تهدید امنیتی نیست. نکته مهم آن است که در صورت وقوع حوادث مرتبط با ترور یا ناامنی، اطلاع‌رسانی شفاف به مردم اهمیت ویژه‌ای دارد. آگاهی عمومی از واقعیت حوادث، علاوه بر جلوگیری از گسترش شایعات، می‌تواند به افزایش هوشیاری جامعه و پیشگیری از تکرار موارد مشابه کمک کند. این نخستین بار نیست که چنین روایت‌هایی در فضای رسانه‌ای مطرح می‌شود. طی روزهای گذشته نیز رسانه‌های ضدانقلاب از وقوع انفجار در اهواز، پارچین و برخی نقاط دیگر بر اثر اصابت موشک خبر داده بودند. اخبار بعدی نشان داد این حوادث ناشی از انفجار مهمات عمل نکرده از دوره جنگ اخیر بوده است. تکرار ادعاهای کذب، از الگویی خبر می‌دهد که محور اصلی آن، پیوندزدن حوادث پراکنده به القای تصویرناامنی است. در چنین فضایی تکرار هدفمند روایت‌های اضطراب‌آفرین می‌تواند ذهن جامعه را به‌تدریج در وضعیت آماده‌باش روانی قرار دهد؛ وضعیتی که در آن، احتمال وقوع بحران به امری دائمی و قریب‌الوقوع تبدیل می‌شود و حتی حوادث عادی نیز در چارچوب تهدیدهای امنیتی تفسیر می‌شوند. تداوم این وضعیت، پیامدهایی فراتر از نگرانی‌های لحظه‌ای دارد. افزایش استرس جمعی می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های روزمره مردم اثر بگذارد و زمینه‌ساز رفتارهایی همچون خریدهای هیجانی، لغو سفرها و هجوم به پمپ‌بنزین‌ها شود. به این ترتیب، شایعه‌ای که در ابتدا صرفاً یک ادعای رسانه‌ای به نظر می‌رسد، ممکن است با اثرگذاری بر رفتار عمومی، به تشدید همان فضای ملتهبی منجر شود که روایت‌های اضطراب‌آفرین در پی ایجاد آن هستند. از این منظر، هدف نهایی چنین فضاسازی‌هایی را می‌توان فراتر از انتشار چند خبر نادرست ارزیابی کرد: تضعیف آرامش روانی جامعه، افزایش احساس ناامنی و فرسایش تاب‌آوری عمومی، به‌ویژه در شرایطی که احتمال تنش یا اقدام نظامی مطرح می‌شود.