بنزین جرقه زد، تورم آمریکا فراتر از انتظار بالا رفت؛ احتمال افزایش نرخ بهره

فشار قیمت‌ها در آمریکا از بخش انرژی فراتر رفته و هم‌زمان با کاهش دستمزد واقعی، احتمال افزایش دوباره‌ی نرخ بهره را بالا برده است. تورم مصرف‌کننده در سپتامبر بیش از حد انتظار افزایش یافت. آکسیوس دراین‌باره نوشت که چالش تورم در ایالات متحده وارد مرحله نگران‌کننده‌تری شده است. شواهد تازه در روز چهارشنبه نشان می‌دهد که فشارهای قیمتی دیگر به تکانه بخش انرژی ناشی از جنگ — که اقتصاد جهانی را به هم ریخته — محدود نمانده و در حال سرایت به سایر بخش‌های اقتصادی است. به نوشته این رسانه، تورم دخل‌وخرج خانوارها را تحت فشار گذاشته و امیدها را برای بازگشت سریع آرامش به بازارها کمرنگ کرده است. پیامد مستقیم این وضعیت، افزایش احتمال اقدام دوباره بانک مرکزی آمریکا، یعنی فدرال رزرو، برای بالا بردن نرخ بهره است. اولو سونولا، اقتصاددان مؤسسه اعتبارسنجی فیچ (Fitch Ratings)، در یادداشتی تحلیلی تأکید کرده است: از سوی دیگر، جیسون پراید از مؤسسه مالی گلنمید (Glenmede) خاطرنشان کرده است: شاخص بهای مصرف‌کننده یا CPI (Consumer Price Index)، میانگین تغییرات قیمت سبدی مشخص از کالاها و خدمات مصرفی خانوارها را در طول زمان اندازه می‌گیرد و معیار اصلی سنجش تورم برای عموم مردم است. طبق داده‌های آماری، شاخص بهای مصرف‌کننده در ماه سپتامبر نسبت به ماه پیش از آن ۰.۶ درصد رشد کرد؛ عددی که شتاب گرفتن تورم را در مقایسه با رشد ۰.۴ درصدی ماه اوت اثبات می‌کند. این شاخص در بازه ۱۲ ماهه منتهی به سپتامبر به ۳.۷ درصد رسید، در حالی که در ماه قبل ۳.۴ درصد ثبت شده بود. قیمت بنزین تنها در ماه سپتامبر جهشی ۹ درصدی را تجربه کرد و به تنهایی مسئول بیش از نیمی از کل رشد ماهانه قیمت‌های مصرف‌کننده بود. شاخص قیمت‌های بنیادین یا هسته‌ای (Core prices) که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی از آن کنار گذاشته می‌شود، برای دومین ماه پی‌درپی ۰.۳ درصد بالا رفت. همچنین نرخ سالانه این شاخص از ۲.۴ درصد به ۲.۶ درصد شتاب گرفت. قیمت بنزین به تنهایی مسئول بیش از نیمی از کل رشد ماهانه قیمت‌های مصرف‌کننده بود نکته‌ای که توجه تحلیل‌گران را جلب کرده این است که طی سه ماه گذشته، شاخص هسته‌ای CPI با نرخ سالانه‌سازی‌شده ۳.۴ درصد رشد کرده است. این جهش در مقایسه با نرخ ۲ درصدی ماه اوت چشمگیر به شمار می‌رود و نشانه‌ای روشن از جان گرفتن دوباره محرک‌های بنیادی گرانی است. تورم در بخش‌هایی از اقتصاد خدمات که وابستگی مستقیمی هم به نوسانات سوخت ندارند، رفتاری سرسختانه نشان داده است: شاخص محدودتر موسوم به «سوپرکر» (Supercore)، که علاوه بر انرژی و خوراک، خدمات بخش مسکن را هم حذف می‌کند، در ماه گذشته بار دیگر داغ شد. قیمت‌ها در این گروه طی سه ماه اخیر با نرخ سالانه‌سازی‌شده نزدیک به ۴.۶ درصد بالا رفته است. طبق گزارش آکسیوس، مدیران ارشد فدرال رزرو در روزهای گذشته تلاش کرده بودند ضرورت بالا بردن مجدد نرخ بهره در اواخر ماه جاری را کم‌اهمیت نشان دهند. با این حال، انتشار داده‌های تورمی امروز چهارشنبه بلافاصله این گمانه‌زنی را در وال‌استریت زنده کرد که بانک مرکزی شاید نتواند تا نشست ماه دسامبر دست نگه دارد و ناچار شود زودتر دست به کار شود. بانک مرکزی آمریکا شاید نتواند تا نشست ماه دسامبر دست نگه دارد و ناچار شود زودتر دست به کار شود پس از انتشار این آمار، بازدهی اوراق دو ساله خزانه‌داری آمریکا، که حساسیت فوق‌العاده‌ای به سیاست‌های پولی فدرال رزرو دارد، در حدود ۱۲ واحد پایه جهش کرد. هر ۱ واحد پایه (Basis Point) برابر با یک‌صدم درصد (۰.۰۱ درصد) است؛ بنابراین جهش ۱۲ واحد پایه یعنی بازده اوراق ۰.۱۲ درصد افزایش یافته است. همچنین طبق آمار ابزار سنجش سی‌ام‌ئی فدواچ (CME FedWatch)، فعالان بازار اکنون ۴۷ درصد احتمال می‌دهند که فدرال رزرو در نشست سیاست‌گذاری ۲۷ تا ۲۸ اکتبر نرخ بهره را ۰.۲۵ درصد دیگر افزایش دهد. این در حالی است که این احتمال تا روز گذشته ۲۲.۱ درصد و در هفته قبل تنها ۱۸ درصد برآورد شده بود. کریستوفر والر، از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو، روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه خبری بلومبرگ عنوان کرده بود بالا رفتن بازدهی اوراق بدهی می‌تواند به آرام شدن دمای اقتصاد کمک کند و شاید نیاز به افزایش بیشتر نرخ بهره را از بین ببرد. اما آمار جدید این دیدگاه را به چالش کشیده و نشان داده که زیرپوست اقتصاد، گرانی همچنان با مقاومت بالایی ادامه دارد. این گزارش، موضع مقامات متمایل به تشدید انقباض پولی مانند بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند را تقویت کرده است. او روز دوشنبه هشدار داده بود که تورم اکنون «به‌جای آنکه به یک بخش خاص محدود باشد، کم‌وبیش در تمام بخش‌ها فراگیر شده است.» هاماک عواملی چون وضع تعرفه‌ها، تب سرمایه‌گذاری سنگین در حوزه هوش مصنوعی و رشد دستمزد بخش خدمات را به‌عنوان منابع دیگر فشار بر قیمت‌ها مطرح کرد. به نوشته آکسیوس، نگرانی بزرگ برای خانواده‌های آمریکایی این است که موج تازه تورم ماندگارتر از حد انتظار باشد؛ پدیده‌ای که می‌تواند فرسایش قدرت خرید را طولانی‌تر کند و هم‌زمان نرخ سود تسهیلات بانکی و وام‌ها را در سطوحی بالا قفل نگه دارد. موج تازه تورم می‌تواند فرسایش قدرت خرید را طولانی‌تر کند و نرخ سود تسهیلات بانکی و وام‌ها را در سطوحی بالا قفل نگه دارد این فشار سنگین اکنون به شکل مستقیم در فیش‌های حقوقی لمس می‌شود؛ چرا که سرعت رشد تورم برای شش ماه متوالی از میزان افزایش دستمزدها بیشتر بوده است. بر همین اساس، میانگین دستمزد واقعی ساعتی (با کسر اثر تورم) در ماه سپتامبر ۰.۵ درصد افت کرد و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۰.۷ درصد پایین‌تر ایستاد.