تاکتیک نظامی تازه ایران در هرمز؛ رویترز: تنگه به‌سوی بسته‌شدن کامل می‌رود

تهران با تغییر تاکتیک‌های هجومی در تنگه هرمز و ثبت دست‌کم ۵ حمله تازه، سازوکار عبور از این آبراه را تغییر داده است. رویترز به نقل از دو مقام ارشد ایرانی نوشت: ایران برای بالا نگه‌داشتن قیمت نفت و تاثیرگذاری بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، تاکتیک‌های تازه‌ای را برای هدف قراردادن کشتی‌های عبوری از تنگه‌ هرمز به‌کار گرفته است. تهران از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه کوشیده کنترل تنگه را در دست بگیرد و عبور از آبراهی را محدود کند که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از آن می‌گذشت. هدف ایران از محدودکردن تردد، به‌دست‌آوردن اهرم فشار در برابر واشنگتن عنوان شده است. تهدیدها و حملات ایران ترافیک دریایی در تنگه را به‌شدت کاهش داده و قیمت نفت را افزایش داده‌اند، هرچند مقداری نفت همچنان از مسیر هرمز عبور می‌کند. دو مقام ایرانی از ارائه‌ جزئیات راهبرد تازه خودداری کردند، اما یکی از آنان گفت: «تهران حدود ۱۰ روز پیش استفاده از تاکتیک‌های تهاجمی متفاوت علیه کشتی‌هایی که ناقض محدودیت‌های وضع‌شده بودند آغاز کرده است. به‌گفته‌ او، تغییر رویکرد به افزایش شمار حملات علیه چنین کشتی‌هایی انجامیده است. مقام‌ها گفتند راهبرد تازه هم نوع حملات و هم سرعت اجرای آن‌ها را تغییر داده و یکی از اهدافش اثرگذاری بر نتیجه‌ انتخابات آمریکا بوده است. یکی از دو مقام ارشد ایرانی گفت «هدف، خنثی‌کردن تلاش‌های ایالات متحده و متحدانش برای کاهش قیمت جهانی نفت است.» تصمیم به اتخاذ راهبرد تازه در بالاترین سطوح گرفته شده و به‌گفته‌ مقام‌ها، اجرای آن در سراسر ساختار حاکم بر کشور کاملا هماهنگ شده است. یک مقام نظامی آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، تغییر قابل‌توجه تاکتیک‌های ایران را تأیید کرد. پس از آسیب بخشی از قابلیت‌های راداری ایران به‌دست آمریکا، ایران استفاده از دیده‌بان‌های غیرمسلح مستقر در قایق‌های کوچک را برای شناسایی اهداف بالقوه آغاز کرده است. کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا نیز در میان اهداف احتمالی قرار دارند. هفته‌ گذشته و در حادثه‌ای که پیش‌تر گزارش نشده بود، ارتش آمریکا تشخیص داد دیده‌بان‌های ایرانی از یک لنج فعالیت می‌کنند و اطلاعات اهداف را به مرکز می‌فرستند. براساس ادعای همان مقام، ایران به‌دلیل عدم تمایل‌ به به‌خطر انداختن قایق‌های تندروی باقی‌مانده‌ خود نتوانسته از افزایش صادرات نفت از طریق تنگه جلوگیری کند. هم‌زمان، جنگ و هزینه‌ ماهانه‌ ۳ میلیارد دلاری آن به یکی از موضوعات کلیدی کارزار انتخاباتی آمریکا برای انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر تبدیل شده؛ انتخاباتی که سرنوشت کنترل کنگره را تعیین می‌کند. دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در حال بررسی گام‌های بعدی علیه ایران است، اما گفته پیش از رای‌گیری دوباره حمله نخواهد کرد. آمریکا هم‌زمان برای افزایش فشار اقتصادی بر تهران و رسیدن به توافقی با هدف پایان‌ دادن به درگیری، محاصره‌ دریایی بنادر ایران را تشدید و تحریم‌ها را تمدید کرده است. بن‌بست تنگه‌ هرمز بازارهای جهانی انرژی را در معرض اختلال‌های بیشتر قرار داده، زیرا تهدید حملات و هزینه‌های سنگین حمل‌ونقل و بیمه، بازگرداندن ترافیک عادی را دشوار می‌کند. داده‌های مستقل نشان می‌دهند حملات روزهای اخیر به کشتی‌های تجاری که هنوز از تنگه عبور می‌کنند، به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ رسیده است. تحلیل اطلاعات منابع امنیت دریایی و حوادث گزارش‌شده به آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا، از وقوع دست‌کم پنج حادثه در ۴۸ ساعت گذشته حکایت دارد. نفتکش‌ها و دیگر کشتی‌های تجاری در اطراف منطقه‌ هرمز هدف قرار گرفته‌اند و حملات پهپادی نیز بخشی از حوادث بوده است. طبق داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی، آژانس کشتیرانی سازمان ملل متحد، تعداد حوادث تقریبا با میزان حملات ثبت‌ شده در فاصله‌ ۳ تا ۵ اکتبر برابری می‌کند و از تشدید دوباره‌ تنش‌ها خبر می‌دهد. یک منبع امنیت دریایی گفت «افزایش سرعت حملات وجود دارد که به نظر می‌رسد عمدی باشد.» روند تازه با گفته‌های مقام‌های ایرانی درباره‌ تغییر سرعت عملیات هم‌خوانی دارد. مقام‌های ایرانی گفتند تهران در چارچوب راهبرد تازه، دامنه‌ جغرافیایی عملیات را از تنگه‌ هرمز فراتر خواهد برد. خلیج عمان و آب‌های دورتر نیز در محدوده‌ عملیات قرار خواهند گرفت. تحلیل منابع امنیت دریایی بر پایه‌ حملات گزارش‌شده به سازمان عملیات دریایی بریتانیا و شرکت‌های امنیت دریایی فعال در منطقه نشان می‌دهد گسترش جغرافیایی عملیات ممکن است از هم‌اکنون آغاز شده باشد. داده‌ها نشان می‌دهند ایران در روزهای اخیر کشتی‌ها را در مناطقی بیرون از تنگه‌ هرمز -از جمله آب‌های ساحلی قطر و امارات متحده‌ عربی- هدف قرار داده است. دومین مقام ایرانی افزود تهران اجازه نخواهد داد ترامپ پیش از انتخابات نوامبر قیمت نفت را کاهش دهد. بر پایه‌ هشدار مطرح‌ شده، کشتی‌هایی که محدودیت‌های ایران را نقض کنند، حتی بیرون از تنگه‌ هرمز نیز در هیچ مکانی در امان نخواهند بود. پنتاگون و وزارت امور خارجه‌ ایران بلافاصله به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند. موضع اعلام‌شده نشان می‌دهد تهران فشار بر کشتیرانی تجاری را به محدوده‌ خود تنگه منحصر نمی‌داند. هر دو مقام ایرانی گفتند تهران به‌سمت وضعیتی حرکت می‌کند که در آن هیچ کشتی ناقض محدودیت‌های ایران قادر به عبور از تنگه نخواهد بود. یکی از مقام‌های ایرانی گفت: «به‌زودی تنگه به‌طور کامل بسته خواهد شد.» بسته‌ شدن کامل مسیر می‌تواند فشار کنونی بر بازار انرژی، حمل‌ونقل دریایی و بیمه‌ کشتی‌ها را افزایش دهد. مرکز اطلاعات دریایی مشترک یا JMIC به رهبری نیروی دریایی آمریکا، در تازه‌ترین گزارش خود که روز یکشنبه منتشر شد، سطح تهدید علیه کشتی‌های تجاری در تنگه‌ هرمز را همچنان «شدید» ارزیابی کرد. سطح شدید دومین رده‌ بالای نظام ارزیابی تهدید محسوب می‌شود. نظر شما درباره‌ پیامدهای گسترش حملات دریایی چیست؟