رقیب تازه آموزش‌ و پرورش؛ مدارس خارجی از داخل ایران دانش‌آموز می‌گیرند | شهریه ۵ میلیارد تومانی برای دیپلم آنلاین!

گسترش مدارس آنلاین خارجی در ایران که این روزها میان برخی از خانواده‌ها دیده شده می‌تواند به شکل‌گیری یک مسیر موازی در آموزش منجر شود؛ مسیری که در آن دانش‌آموز ایرانی، بدون خروج از کشور، برنامه درسی، معلم و حتی مدرک آموزشی خود را از یک نظام آموزشی خارجی دریافت می‌کند. به گزارش ، سید محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، با اشاره به همین روند گفته است مدارس آنلاین خارجی در تمامی مقاطع در داخل کشور در حال جذب دانش‌آموزان ایرانی هستند و حتی مدارک رسمی و بین‌المللی ارائه می‌کنند. او هشدار داده است که احتمالا در سال‌های آینده ماهیت مدارس و آموزش تغییر خواهد کرد و باید از هم‌اکنون درباره شکل حکمرانی بر مدارس و دانشگاه‌ها در این زیست جدید اندیشید. مدرسه‌ای بدون مرز مدارس آنلاین خارجی با حذف الزام حضور فیزیکی، مرز جغرافیایی نظام آموزشی را کم‌رنگ کرده‌اند. دانش‌آموز می‌تواند در ایران زندگی کند، اما در یک مدرسه بریتانیایی یا آمریکایی تحصیل کند و در پایان مسیر، مدرکی دریافت کند که متعلق به نظام آموزشی کشور دیگری است. بیشتر بخوانید: برای نمونه، مدرسه بریتانیایی King's InterHigh دانش‌آموزان بین‌المللی را از مقاطع مختلف می‌پذیرد و شهریه سالانه آن بسته به مقطع از چند هزار پوند تا بیش از ۱۰ هزار پوند می‌رسد. برخی مدارس آنلاین دیگر نیز شهریه‌هایی در محدوده ۱۵ تا ۱۸ هزار دلار در سال دریافت می‌کنند. این بازار البته تنها به بریتانیا و آمریکا محدود نیست و مدارس آنلاین بین‌المللی با برنامه‌های درسی مختلف، امکان تحصیل دانش‌آموزان خارج از کشور خود را فراهم کرده‌اند. خطر شکل‌گیری «نظام آموزشی موازی» مهم‌ترین پیامد این روند برای ایران می‌تواند ایجاد یک نظام آموزشی موازی باشد؛ نظامی که خارج از ساختار رسمی آموزش‌وپرورش فعالیت می‌کند و در عین حال، دانش‌آموزان ایرانی را به خود جذب می‌کند. اگر این روند گسترده شود، مدرسه داخلی دیگر تنها گزینه خانواده برای آموزش فرزند نخواهد بود. خانواده‌هایی که توان مالی بیشتری دارند، ممکن است به‌تدریج بخشی از آموزش رسمی داخلی را کنار گذاشته و مسیرهای خارجی را انتخاب کنند. نتیجه چنین وضعیتی می‌تواند تشدید شکاف آموزشی باشد؛ زیرا دسترسی به مدارس خارجی آنلاین و پرداخت شهریه‌های چند هزار پوندی یا دلاری، برای همه خانواده‌ها امکان‌پذیر نیست. در چنین شرایطی، آموزش با کیفیت بالاتر ممکن است بیش از گذشته به یک کالای قابل خرید برای گروه‌های برخوردار تبدیل شود. تضعیف مدرسه و معلم داخلی پیامد دیگر، احتمال کاهش جذابیت مدارس داخلی برای بخشی از خانواده‌هاست. اگر یک مدرسه خارجی بتواند برنامه آموزشی بین‌المللی، آموزش انگلیسی، معلم خارجی و مدرک قابل استفاده در خارج از کشور ارائه کند، بخشی از خانواده‌های دارای توان مالی ممکن است آن را به مدارس داخلی ترجیح دهند. در بلندمدت، چنین روندی می‌تواند به خروج منابع مالی و حتی بخشی از سرمایه انسانی از نظام آموزش داخلی منجر شود. دانش‌آموزانی که پیش‌تر مخاطب مستقیم مدرسه ایرانی بودند، ممکن است به مصرف‌کننده خدمات آموزشی شرکت‌ها و مؤسسات خارجی تبدیل شوند. مسئله مدرک و محتوای آموزشی موضوع فقط خروج دانش‌آموز از چارچوب آموزشی رسمی نیست. محتوای درسی، ارزش‌ها، تاریخ، فرهنگ و تصویری که دانش‌آموز از جامعه و جهان دریافت می‌کند نیز بخشی از این تغییر است. وقتی برنامه آموزشی توسط یک مؤسسه خارجی طراحی و اجرا می‌شود، سیاست‌گذار داخلی کنترل کمتری بر محتوای آموزشی، شیوه تربیت و حتی استانداردهای آموزشی خواهد داشت. از سوی دیگر، اعتبار مدرک چنین مدارسی نیز ممکن است در داخل کشور با محدودیت‌ها و ابهام‌هایی روبه‌رو باشد. چالش تازه برای حکمرانی آموزشی در گذشته، نظارت بر مدرسه عمدتا با کنترل ساختمان، مدیر، معلم و برنامه درسی امکان‌پذیر بود؛ اما مدرسه آنلاین خارجی اساساً در فضای دیگری فعالیت می‌کند. ممکن است معلم در یک کشور، پلتفرم در کشور دوم، شرکت ثبت‌شده در کشور سوم و دانش‌آموز در ایران باشد. این وضعیت، نظارت بر کیفیت آموزش، حفاظت از اطلاعات دانش‌آموزان، شیوه دریافت شهریه، محتوای درسی و اعتبار مدارک را پیچیده می‌کند. زنگ خطری که نباید نادیده گرفته شود ورود مدارس خارجی آنلاین به بازار ایران را نمی‌توان صرفاً یک فناوری جدید آموزشی دانست. اگر این روند بدون سیاست‌گذاری روشن گسترش یابد، ممکن است شکاف میان آموزش داخلی و آموزش بین‌المللی را عمیق‌تر کند و بخشی از خانواده‌های برخوردار را از نظام آموزشی رسمی جدا سازد.