مهرشهر بیرجند در انتظار اتوبوس/ وقتی دانش‌آموزان در ایستگاه جا می‌مانند

کمبود ناوگان حمل‌ونقل عمومی در بیرجند، به‌ویژه در محدوده مهرشهر، در آستانه بازگشایی مدارس بار دیگر به یکی از دغدغه‌های خانواده‌ها تبدیل شده است موضوعی که به گفته شهردار بیرجند، ریشه اصلی آن در فاصله قابل توجه میان تعداد اتوبوس‌های مورد نیاز و ناوگان فعال شهر است. خبرگزاری شبستان _خراسان‌جنوبی؛ فاطمه رحیم زاده- صبح هنوز کاملاً آغاز نشده است، دانش‌آموزان با کوله‌هایی بر دوش و چشم‌هایی که خواب صبحگاهی را هنوز کنار نگذاشته‌اند، خود را به ایستگاه اتوبوس می‌رسانند. مقصد، مدرسه‌ای خارج از مهرشهر است، چراکه نبود دبیرستان دوره دوم متوسطه دختران در این منطقه، بسیاری از دانش‌آموزان را ناچار کرده هر روز برای تحصیل مسیر مهرشهر تا سایر نقاط شهر را طی کنند. اما برای این دانش‌آموزان، رسیدن به مدرسه فقط به معنای برداشتن کوله و رفتن به ایستگاه نیست، مسئله، پیدا شدن اتوبوسی است که جا برای سوار شدن داشته باشد. کمبود اتوبوس در مهرشهر بیرجند، همزمان با بازگشایی مدارس، بار دیگر به یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌ها تبدیل شده است، دانش‌آموزانی که برای رسیدن به مدارس ناچار به خروج از مهرشهر هستند، گاهی در ایستگاه‌های شلوغ شاهد عبور اتوبوس‌های مملو از مسافرند و والدین نیز با نگرانی چشم‌انتظار بازگشت فرزندانشان می‌مانند، مشکلی که به گفته اهالی، محدود به چند روز اخیر نیست و سال گذشته نیز بارها تکرار شده است. یکی از شهروندان مهرشهر در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان با گلایه از وضعیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی این منطقه می‌گوید: بچه‌های ما به دلیل نبود دبیرستان دوره دوم در مهرشهر باید برای رفتن به مدرسه از منطقه خارج شوند و همین موضوع، کمبود اتوبوس را برای خانواده‌ها به یک دغدغه جدی تبدیل کرده است. رحیمی ادامه می‌دهد: هم صبح برای رفتن بچه‌ها به مدرسه مشکل داریم و هم ظهر برای برگشت، با اتوبوسرانی تماس گرفتیم و گفتند اتوبوس نیست و کاری از دستمان برنمی‌آید. این مشکل سال گذشته نیز وجود داشته و خانواده‌ها بارها برای دیر رسیدن دانش‌آموزان به مدرسه با مشکل جدی مواجه بودندگلایه این شهروند فقط مربوط به یک روز یا یک اتفاق نیست، او می‌گوید: این مشکل سال گذشته نیز وجود داشته و خانواده‌ها بارها برای دیر رسیدن دانش‌آموزان به مدرسه با مشکل جدی مواجه بودند و متعدد با شورای شهر و با اتوبوسرانی تماس گرفته‌اند. این شهروند می‌گوید: چهارشنبه در خیابان ولی‌عصر، از ساعت ۶:۴۰ تا ۷:۱۰ دو اتوبوس پر آمدند و حتی توقف نکردند و بچه‌های ما در ایستگاه ماندند. او از سوی دیگر به وضعیت ایستگاه آزادی در زمان تعطیلی مدارس اشاره می‌کند و می‌افزاید: روز چهارشنبه دانش‌آموزان ساعت ۱۲:۴۰ تعطیل شدند، اما تا ساعت ۱۳:۳۰ سه اتوبوس که از مسیرهای دیگر آمده بودند، پر بودند و توقف نکردند، بچه‌ها در آفتاب منتظر مانده بودند و ما خانواده‌ها هم نگران بودیم. این مادر مهرشهری تأکید می‌کند: چندین نوبت دختران ما دیر به مدرسه رسیدند و ما مجبور شدیم بابت دیر رسیدن فرزندانمان حضوری به مدرسه رفته و علت را توضیح دهیم. علی‌آبادی یکی دیگر از شهروندان مهرشهر نیز در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان‌جنوبی با اشاره به کمبود ناوگان مل و نقل عمومی در مهرشهر، می‌گوید: سه فرزندم محصل هستند و توانایی گرفتن سرویس ایاب و ذهاب برای فرزندانم را ندارم. وی افزود: صبح‌ها با موتور یکی از فرزندانم را به مدرسه می‌رسانم اما زمان برگشت باید با اتوبوس برگردد که به علت کمبود ناوگان حمل‌ونقل عمومی حدود یک ساعت در راه است. مشکل تنها کمبود نیست بلکه همین تعداد ا اتوبوس ها هم بارها هنگام جابه‌جایی مسافر خراب می‌شوند وی یادآور می‌شود: مشکل تنها کمبود نیست بلکه همین تعداد اتوبوس ها هم بارها هنگام جابه‌جایی مسافر خراب می‌شوند و تا اتوبوس دیکری جایگزین شود مردم و دانش آموزان ساعتی را از دست می‌دهند. محمدی، یکی دیگر از اهالی مهرشهر، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از وضعیت ناوگان عمومی این منطقه گلایه دارد و می‌گوید: با وجود اینکه برای ناوگان عمومی برنامه زمان‌بندی اعلام شده، در بیشتر مواقع اتوبوس‌ها با ۱۵ تا ۲۰ دقیقه تأخیر حرکت می‌کنند. وی ادامه می‌دهد: این تأخیر فقط برای دانش‌آموزان مشکل ایجاد نمی‌کند، ما هم برای رسیدن به محل کار دچار مشکل می‌شویم و گاهی دیر به سر کار می‌رسیم. حمایت از مهرشهر در حوزه حمل‌ونقل عمومی کم است و حالا که مدارس باز شده‌اند، مشکل دوچندان شده استمحمدی با اشاره به افزایش مشکلات همزمان با بازگشایی مدارس می‌گوید: حمایت از مهرشهر در حوزه حمل‌ونقل عمومی کم است و حالا که مدارس باز شده‌اند، مشکل دوچندان شده است، از شهرداری و مسئولان مربوطه انتظار داریم برای این منطقه فکری اساسی کنند. برای خانواده‌هایی که فرزندانشان هر روز باید مسیری طولانی را برای رسیدن به مدرسه طی کنند، اتوبوس فقط وسیله‌ای برای جابه‌جایی نیست، وسیله‌ای است که باید فرزندشان را صبح سالم و به‌موقع به مدرسه برساند و ظهر نیز او را به خانه بازگرداند. وقتی اتوبوس پر از مسافر از کنار ایستگاه عبور می‌کند و دانش‌آموزی با کوله مدرسه همچنان منتظر می‌ماند، مسئله برای خانواده فقط «۲۰ دقیقه تأخیر» نیست، پشت این انتظار، نگرانی یک مادر، اضطراب یک پدر و دغدغه دانش‌آموزی است که نمی‌داند بالاخره چه زمانی می‌تواند خود را به مدرسه یا خانه برساند. آنچه از صحبت‌های اهالی مهرشهر شنیده می‌شود، فراتر از گلایه درباره تأخیر یک اتوبوس است، مسئله، دسترسی شهروندان یک منطقه به یکی از ابتدایی‌ترین خدمات شهری یعنی حمل‌ونقل عمومی است. مهرشهر امروز بیش از آنکه به وعده‌های جدید نیاز داشته باشد، به راه‌حل عملی و پایدار نیاز دارد، افزایش یا بازتوزیع ناوگان در ساعات اوج، ساماندهی زمان حرکت اتوبوس‌ها و توجه ویژه به ساعات ورود و خروج مدارس می‌تواند بخشی از دغدغه خانواده‌ها را کاهش دهد. مطالبه شهروندان مهرشهر روشن است، وقتی دانش‌آموزی برای رسیدن به مدرسه به اتوبوس عمومی وابسته است، باید اتوبوس هم به‌موقع و به اندازه کافی در دسترس او باشد. حالا چشم اهالی مهرشهر به مسئولان شهری است تا این بار، صدای مسافرانی که پشت ایستگاه‌های شلوغ جا می‌مانند، شنیده شود و مشکل ناوگان عمومی این منطقه از یک گلایه تکراری به یک مسئله حل‌شده تبدیل شود. کمبود ناوگان اتوبوسرانی؛ از مهرشهر تا روستاهای اطراف بیرجند دکتر مهدی بهترین، شهردار بیرجند در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان‌جنوبی در پاسخ به مطالبه مطرح‌شده درباره کمبود اتوبوس در مهرشهر و تأخیر دانش‌آموزان برای رسیدن به مدارس، با اشاره به توسعه محدوده شهری بیرجند اظهار کرد: طبق آخرین طرح جامع ترافیک شهر بیرجند، بدون احتساب الحاقات فعلی، حدود ۷۰۰ هکتار به فضای شهر بیرجند الحاق شده است. وی افزود: حدود ۳۰۰ هکتار از این الحاقات در سنوات گذشته در محدوده مهرشهر بوده و تقریباً ۳۰۰ تا ۴۰۰ هکتار نیز به نهضت ملی مسکن در قسمت‌های مختلف اختصاص یافته است. شهردار بیرجند با بیان اینکه بر اساس طرح جامع ترافیک، برای ارائه خدمات مناسب به شهروندان قبل از این الحاقات برای خدمت رسانی به مردم باید ۱۶۴ دستگاه اتوبوس داشته باشیم، گفت: متأسفانه طی حدود دو دهه گذشته، همواره تعداد اتوبوس‌های فعال کمتر از تعداد مصوب و مورد نیاز بوده است. بهترین ادامه داد: در حال حاضر حدود ۴۷ دستگاه اتوبوس قبلی در ناوگان فعال بوده و ۱۰ دستگاه اتوبوس جدید نیز خریداری شده است، بنابراین در مجموع، شهر بیرجند با ۵۷ دستگاه اتوبوس از ۱۶۴ دستگاه مورد نیاز، در حال ارائه خدمات به شهروندان است. وی تصریح کرد: به‌شدت با کمبود ناوگان اتوبوس مواجه هستیم و از سوی دیگر، سن اتوبوس‌های موجود نیز از متوسط و استاندارد بالاتر است و گاهی به حدود دو برابر سن استاندارد می‌رسد. خرابی روزانه ۳ تا ۴ اتوبوس در حین خدمت شهردار بیرجند با اشاره به پیامدهای فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی گفت: فرسودگی اتوبوس‌ها علاوه بر ایجاد مشکلات زیست‌محیطی، موجب افزایش خرابی آنها نیز می‌شود، به‌گونه‌ای که به‌طور متوسط روزانه سه تا چهار دستگاه اتوبوس در حال خدمات دهی به مسافران دچار خرابی می‌شوند و باید برای آنها اتوبوس ترمیمی اعزام کنیم. بهترین، این موضوع را یکی دیگر از عوامل افزایش فاصله زمانی حرکت اتوبوس‌ها عنوان کرد و افزود: تمام این محدودیت‌ها در کنار یکدیگر باعث شده است که سرفصل حرکت اتوبوس‌ها طولانی شود. وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای نوسازی ناوگان اظهار کرد: خوشبختانه طی سه سال گذشته، تمام اوراق مشارکتی که توانسته‌ایم از دولت دریافت کنیم، برای خرید اتوبوس اختصاص داده‌ و هیچ مورد دیگری با این منابع خریداری نشده است. وی گفت: اوراق سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ در مجموع ۱۸۰ میلیارد تومان بوده که تمام این اعتبار برای خرید اتوبوس هزینه شده است و اتوبوس‌های خریداری‌شده نیز وارد چرخه خدمت‌رسانی شده است. کاهش سرفصل حرکت اتوبوس‌ها از ۵۰ دقیقه به ۲۰ تا ۳۰ دقیقه شهردار بیرجند با بیان اینکه مجموع این اقدامات موجب بهبود وضعیت خدمت‌رسانی شده است، گفت: حرکت اتوبوس‌ها را از حدود ۵۰ دقیقه به حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در سطح شهر کاهش داده‌ایم. بهترین افزود: این موضوع در مورد مهرشهر نیز با توجه به جمعیت زیاد این محدوده، به صورت ویژه دنبال می‌شود و تلاش می‌کنیم اتوبوس‌هایی را که در سایر خطوط مسافر کمتری دارند، به‌ویژه در ساعات پیک، به صورت ترمیمی و ویژه وارد خطوط مهرشهر کنیم. وی ادامه داد: به‌طور ویژه در ساعات ابتدایی صبح، زمانی که دانش‌آموزان به مدارس می‌روند و همچنین هنگام تعطیلی مدارس، تلاش می‌کنیم از این ظرفیت برای تقویت خطوط مهرشهر استفاده کنیم. وی با بیان اینکه با تمام بضاعت موجود در حال خدمت‌رسانی هستیم و به‌ویژه قسمت شمال شهر و مهرشهر را به صورت ویژه مورد توجه قرار می‌دهیم، یکی دیگر از عوامل محدودکننده ظرفیت ناوگان را نیاز دانشگاه‌ها به سرویس حمل‌ونقل عمومی عنوان کرد و گفت: با شروع مهرماه، دانشگاه‌های مستقر در بیرجند از جمله دانشگاه بیرجند و دانشگاه فرهنگیان نیز درخواست اتوبوس دارند. شهردار بیرجند افزود: دانشگاه بیرجند ۹ دستگاه اتوبوس و دانشگاه فرهنگیان پنج دستگاه اتوبوس درخواست کرده‌اند که در مجموع ۱۴ دستگاه اتوبوس می‌شود. بهترین ادامه داد: این موضوع نیز به دلیل حضور جمعیت قابل توجه دانشجویان، چه دانشجویان داخل استان و چه دانشجویان مهمان از خارج استان، ضرورت دارد و باید به آنها نیز سرویس‌دهی شود. علاوه بر کمبود تعداد اتوبوس‌ها و نیاز جامعه دانشجویی، موضوع شهرک‌ها و روستاهای اقماری بیرجند نیز مطرح است. شهردار بیرجند در ادامه با اشاره به یکی دیگر از مشکلات موجود در حوزه حمل‌ونقل عمومی اظهار کرد: علاوه بر کمبود تعداد اتوبوس‌ها و نیاز جامعه دانشجویی، موضوع شهرک‌ها و روستاهای اقماری بیرجند نیز مطرح است. بهترین افزود: شهرک‌ها و روستاهایی مانند حاجی‌آباد، امیرآباد، دستگرد، علی‌آباد لوله هنوز به شهر بیرجند ملحق نشده‌اند، اما خدمات اتوبوسرانی خود را از ناوگان اتوبوسرانی بیرجند دریافت می‌کنند. وی گفت: بارها این موضوع را به فرماندار اعلام کرده و با دهیاری‌ها نیز مکاتبه کرده‌ایم که باید خودشان پای کار بیایند و برای تأمین ناوگان مورد نیاز خود چاره‌ای بیندیشند تا اتوبوس‌های شهرداری بیرجند آزاد شوند و بتوانیم مناطقی مانند مهرشهر را بهتر پوشش دهیم. وی تصریح کرد: مصوبه شورای اسلامی شهر بیرجند نیز وجود دارد که شهرک‌ها و روستاهای اطراف برای خودشان چاره اندیشی کنند، اما متأسفانه این موضوع تاکنون به صورت عملیاتی انجام نشده است. درخواست جلسه فوری برای تعیین تکلیف ناوگان شهرک‌های اطراف شهردار بیرجند افزود: شورای اسلامی شهر مصوبه‌ای داشته که بر اساس آن شهرک‌های اطراف باید برای خودگردانی حمل‌ونقل و تأمین اتوبوس اقدام کنند و اتوبوسرانی بیرجند نباید به صورت مستمر خدمات‌رسانی به این مناطق را بر عهده داشته باشد. بهترین بیان کرد: این موضوع را به دهیاری‌ها، دفتر روستایی استانداری و فرمانداری بیرجند منعکس کرده‌ایم و درخواست جلسه فوری نیز داده‌ایم تا با تعیین ضرب‌الاجل، مسئولان مربوطه بنشینند، موضوع را بررسی کرده و به یک نتیجه مشخص برسند. اگر روند موجود ادامه پیدا کند، واقعاً امکان اینکه بتوانیم خدمات اتوبوسرانی شهرک‌های اطراف را با این وضعیت ادامه دهیم، وجود نداردوی هشدار داد: اگر روند موجود ادامه پیدا کند، واقعاً امکان اینکه بتوانیم خدمات اتوبوسرانی شهرک‌های اطراف را با این وضعیت ادامه دهیم، وجود ندارد. وی در پایان با جمع‌بندی مشکلات موجود در حوزه حمل‌ونقل عمومی بیرجند گفت: سه مشکل عمده در این زمینه داریم، نخست، کمبود تعداد اتوبوس‌ها، خدمات‌رسانی به شهرها، روستاها و شهرک‌های اطراف بیرجند و نیاز جامعه دانشجویی بیرجند به سرویس حمل‌ونقل عمومی است که مجموع این موارد فشار زیادی بر ناوگان موجود وارد می‌کند.