مرزهای قدرت‌نمایی ترامپ

ترامپ در سازمان ملل از قدرت بی‌رقیب آمریکا گفت؛ بلومبرگ می‌گوید: از پکن تا تهران اما، رقبای واشنگتن نشانه‌ای از عقب‌نشینی نشان نمی‌دهند. دونالد ترامپ عاشق بازی در نقش مرد قدرتمند است. این هفته نیز پشت تریبون سازمان ملل همین تصویر را به نمایش گذاشت؛ حکومت ایران را تهدید کرد که آن را «به جهنم می‌فرستد» و درباره تصاحب نفت ونزوئلا با افتخار گفت: «غنائم به فاتح تعلق دارد.» این آغاز یک گزارش از بلومبرگاست؛ گزارشی که اینطور ادامه می‌یابد: اما شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین که دو روز بعد با ترامپ دیدار کرد، احتمالاً چندان تحت تأثیر این قدرت‌نمایی قرار نگرفت. فارغ از لفاظی‌های ترامپ، او در برابر چین به بن‌بست رسیده و هم‌زمان با رقبایی مصمم روبه‌روست که حاضر نیستند در برابر قدرت آمریکا کوتاه بیایند. بلومبرگ می‌نویسد: ترامپ در سازمان ملل از تسلط آمریکا بر نیمکره غربی سخن گفت و مدعی شد پیشرفت هوش مصنوعی عصر تازه‌ای از برتری ایالات متحده را رقم خواهد زد. اما پس از آن به واشنگتن برگشت تا با رهبری دیدار کند که در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش نتوانسته او را مرعوب کند؛ دیداری که بیش از آنکه دستاورد عملی داشته باشد، سرشار از نمادها بود. به گزارش بلومبرگ، شی در جنگ تجاری سال گذشته، ترامپ را به بن‌بست کشاند. پکن در برابر موج تعرفه‌های آمریکا، تعرفه‌های متقابل وضع کرد و صادرات عناصر خاکی کمیاب را محدود ساخت. اقتصاد چین شاید ضعیف باشد، اما ابزارهای فشارش قدرتمند باقی مانده‌اند. در برابر این تهدیدها، ترامپ تشدید محدودیت‌های صادرات فناوری آمریکا را برای مدتی طولانی متوقف کرد و فروش تسلیحات به تایوان نیز کند شد. شی اکنون خود را هم‌سطح ترامپ و رابطه دو کشور را مبتنی بر «ثبات راهبردی سازنده» می‌بیند. در واشنگتن نیز با احترام فراوان، از جمله استقبال شخصی ترامپ در فرودگاه، روبه‌رو شد. البته این نمایش دوستی همیشگی نخواهد بود. زیر این سطح آرام، رقابت ادامه دارد: از جنگ تجاری و هوش مصنوعی تا برتری در غرب اقیانوس آرام. چین همچنین به تهران کمک می‌کند و در جریان تقابل واشنگتن و ایران، عملاً درگیر نوعی جنگ نیابتی با آمریکا شده است. دستیاران ترامپ می‌گویند او صرفاً زمان می‌خرد تا برای دور تازه رقابت آماده شود. با این حال، اکنون چین جسورتر شده، تعریف خود از ثبات را دنبال می‌کند و حاضر نیست واشنگتن به آن زور بگوید. این مشکل به چین محدود نیست. متحدان آمریکا از بی‌اعتنایی ترامپ به بخش‌هایی از نظم جهانی ساخته‌شده به دست آمریکا نگران‌اند و دشمنان واشنگتن نیز ظاهراً چندان تحت تأثیر قدرتی که ترامپ تبلیغ می‌کند قرار ندارند. ولادیمیر پوتین تلاش ترامپ برای صلح در اوکراین را رد کرده است. با وجود تلفات فاجعه‌بار و افزایش هزینه‌های اقتصادی روسیه، پوتین همچنان باور دارد می‌تواند صلحی مطابق خواست طرف پیروز را به کی‌یف تحمیل کند. مسکو همچنین هشدارهایی را که احتمالاً جان رتکلیف، رئیس سیا، در سفر ماه گذشته‌اش منتقل کرده بود نادیده گرفته است. روسیه خرابکاری‌های خشونت‌آمیز و تهدیدهای نظامی علیه اروپا را افزایش داده؛ اقداماتی که به گفته رئیس اطلاعات دانمارک با هدف ایجاد شکاف در ناتو و بی‌اعتبار کردن آن انجام می‌شود. بلومبرگ می‌گوید که در همین حال، واشنگتن پیام‌های متناقضی می‌فرستد: پنتاگون برای تقویت بازدارندگی نیرو و تجهیزات اعزام می‌کند، اما ترامپ آشکارا با اتحادیه اروپا درگیر می‌شود؛ تناقضی که به باور نویسنده احتمالاً به ادامه کارزار پوتین کمک می‌کند. بلومبرگ در ادامه به ایران اشاره می‌کند و می‌نویسد که ایران نیز آسیب دیده، اما سر فرود نیاورده است. تهران در پاسخ به راهبرد محاصره اقتصادی ترامپ، تنش نظامی را افزایش داده؛ کشتی‌رانی در تنگه هرمز را هدف گرفته و موشک‌های پیشرفته‌ای به سوی ناوها و پایگاه‌های آمریکا در منطقه شلیک کرده است. ایران و متحدانش جغرافیای تقابل را هم گسترش داده‌اند؛ از حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان، مهم‌ترین مسیر جایگزین هرمز، تا اقدامات حوثی‌های یمن. به گزارش بلومبرگ، حوثی‌ها پیش‌تر نیز در سال ۲۰۲۵ ترامپ را به بن‌بست رسانده بودند. ارتش آمریکا ضربات سنگینی به آنها وارد کرد، اما نتوانست این گروه را درهم بشکند. ترامپ سرانجام تنش را کاهش داد؛ حوثی‌ها حمله به کشتی‌های آمریکایی را متوقف کردند، اما دیگر کشتی‌ها همچنان آسیب‌پذیر ماندند. این تابستان، حوثی‌ها کشتی‌رانی عربستان را محاصره کردند، نقاط مهمی نزدیک باب‌المندب را در اختیار گرفتند و موشک و پهپاد به عمق خاک عربستان فرستادند. ترامپ احتمالاً از ترس گرفتار شدن در دومین جنگ فرسایشی، در شرایطی که مناقشه ایران هنوز حل نشده، از مداخله مستقیم خودداری کرده است. در نتیجه، آمریکای تحت فشار عملاً اجازه می‌دهد حوثی‌ها اهرم خود را در یک آبراه حیاتی تقویت کنند. از چین و روسیه تا ایران و یمن، واشنگتن برای تحمیل خواسته‌هایش با مشکل روبه‌روست. البته بلومبرگ تاکید می‌کند که این به معنای ضعیف بودن آمریکا نیست. توانایی‌های ایالات متحده همچنان بی‌رقیب‌اند و رقبایش مشکلات جدی‌تری دارند: چین با رکود اقتصادی، روسیه با فرسایش ناشی از جنگ و ایران با پیامدهای ضربات سنگین روبه‌روست. مشکل این است که قدرت آمریکا هم‌زمان در چند جبهه بیش از حد کش آمده، در جنگ‌های تجاری و درگیری‌های نظامی با برنامه‌ریزی ضعیف تحلیل رفته و تنش با متحدان نیز آن را محدود کرده است. مهم‌تر اینکه واشنگتن با گروهی از بازیگران تجدیدنظرطلب روبه‌روست که می‌خواهند نفوذ جهانی آمریکا را فرسوده کنند و معتقدند روند تحولات به سود آنهاست. قدرت‌نمایی در ترتل‌بی، مقر سازمان ملل در نیویورک، یک چیز است؛ مواجهه با رقبا در خطوط مقدم چیز دیگری. در آنجا، قدرت آمریکا دیگر به اندازه گذشته مرعوب‌کننده به نظر نمی‌رسد.