ماجرای پیامک‌های جدید کالابرگ و حذف پردرآمدها

کالابرگ قرار است بیشتر شود؛ اما یک سؤال مهم: این مبلغ اضافه قرار است اعتبار چه کسانی را بیشتر کند؟ چه کسانی از فهرست مشمولان کنار بروند؟ پاسخ هنوز روشن نیست. اما آنچه از اظهارات رسمی و اطلاعات رسیده به زومان به دست آمده، می‌گوید که دولت در حال بررسی مدلی است که با حذف بخشی از مشمولان پردرآمد، اعتبار بیشتری را میان افراد باقی‌مانده توزیع کند. به گزارش زومان، حرف و حدیث‌ها درباره افزایش مبلغ کالابرگ از دوم مهرماه جدی‌تر شد؛ زمانی که سیدحمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه، از افزایش مبلغ کالابرگ برای حدود ۴۴ میلیون نفر در مهرماه خبر داد و گفت که شناسایی این افراد آغاز شده و قرار است بخشی از آنها برای تکمیل اطلاعات خود پیامک دریافت کنند. اما پشت این عدد ۴۴ میلیونی، یک فرآیند مهم‌تر در جریان است. دولت فعلاً از یکسان بودن افزایش اعتبار برای همه صحبت نکرده است. پورمحمدی گفته حدود ۴۴ میلیون نفر در گروه‌های نیازمند حمایت شناسایی شده‌اند. برای بخشی از این افراد پیامک ارسال می‌شود تا با تکمیل اظهارنامه، وضعیت آنها برای دریافت کالابرگ با مبلغ بیشتر بررسی شود. با این حال قرار نیست همه فرم پر کنند. افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی بدون نیاز به اقدام جداگانه، افزایش اعتبار را دریافت می‌کنند. کسانی هم که از سوی این دو نهاد در فهرست انتظار قرار دارند یا مستحق دریافت حمایت بیشتر شناخته شده‌اند، در همین گروه قرار می‌گیرند. برای سایر افراد، مسیر متفاوت است: پیامک دریافت می‌کنند، اطلاعاتشان تکمیل می‌شود و بعد درباره برخورداری از اعتبار بیشتر تصمیم‌گیری خواهد شد. در کنار این روایت رسمی، یک عدد دیگر هم مطرح شده است. فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، گفته اعتبار کالابرگ برای ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفر می‌تواند بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کند. البته این بخش هنوز از سوی نهادهای رسمی دیگر تأیید نشده است. فارغ از رقم مازاد که می‌گویند اضافه می‌شود، نحوه توزیع این مبلغ مازاد بخش مهم ماجراست. طبق پیگیری زومان، در مدل‌های موجود، قرار نیست دولت اعتبار جدیدی را به همه ۸۷.۵ میلیون مشمول فعلی اضافه کند. یک مدل این است که ابتدا افراد بر اساس ۲۵ شاخص وسع‌سنجی بررسی شوند. کسانی که در این شاخص‌ها در گروه برخوردارتر قرار بگیرند، احتمالا از فهرست دریافت کالابرگ حذف شوند. در مرحله بعد، منابع آزادشده از این حذف، میان کسانی که باقی می‌مانند توزیع شود. یعنی اگر این مدل اجرا شود، افزایش مبلغ کالابرگ تا حدی از مسیر کوچک‌تر شدن فهرست مشمولان تأمین خواهد شد. البته هنوز تصمیم نهایی برای اجرای این مدل گرفته نشده و حتی درباره شیوه اجرای آن هم بحث ادامه دارد. در مدل مورد بررسی، محور اصلی شناسایی مشمولان وزارت امور اقتصادی و دارایی است؛ به‌خصوص سازمان امور مالیاتی. منطق ساده است: دولت می‌خواهد تصویر دقیق‌تری از وضعیت مالی خانوارها داشته باشد تا مشخص شود چه کسی واقعاً نیازمند حمایت بیشتر است و چه کسی نه. البته قرار نیست فقط به اطلاعات مالیاتی تکیه شود. از پایگاه‌های اطلاعاتی وزارت رفاه نیز استفاده خواهد شد. به این ترتیب، قرار است چند بخش از اطلاعات کنار هم قرار بگیرد و یک تصویر جامع‌تر از وضعیت اقتصادی خانوار ساخته شود. فعلاً می‌توان دو عدد را کنار هم گذاشت: حدود ۸۶ میلیون نفر مشمول فعلی و حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفری که احتمال افزایش اعتبارشان مطرح شده است. این فاصله نشان می‌دهد بحث فقط «افزایش کالابرگ» نیست؛ بحث اصلی، تغییر جامعه دریافت‌کنندگان آن است. دولت می‌خواهد منابع را از بخشی از خانوارها بردارد و به گروه دیگری که نیازمندتر تشخیص داده می‌شوند، اعتبار بیشتری بدهد. اینکه این مدل دقیقاً چگونه اجرا شود، چه کسانی از فهرست حذف شوند و مبلغ نهایی افزایش چقدر باشد، هنوز نهایی نشده است. پورمحمدی گفته اقدامات اولیه آغاز شده و افزایش اعتبار برای افراد واجد شرایط قرار است در مهرماه اعمال شود. از سوی دیگر، رنجبر گفته فرآیند شناسایی و تخصیص مبالغ جدید طبق برنامه‌ریزی‌ها تا ۱۵ مهرماه انجام می‌شود. بنابراین فعلاً یک چیز روشن است: کالابرگ در حال ورود به مرحله تازه‌ای است؛ مرحله‌ای که در آن سؤال فقط «چقدر بیشتر می‌گیریم؟» نیست، بلکه «چه کسی همچنان در فهرست می‌ماند؟» هم هست.