آماده‌باش امنیتی در اروپا؛ یک اخطار محرمانه درباره حمله روسیه

پهپادهای روسی ممکن است از دل کشتی‌های تجاری به جنوب اروپا برسند؛ هشداری که پای ایتالیا، فرانسه و اسپانیا را به یک سناریوی تازه باز کرده است. به گزارش زومان روزنامه بریتانیایی تلگراف به نقل از ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا گزارش داده که روسیه در حال بررسی امکان اجرای حملات پهپادی از دریا علیه ایتالیا، فرانسه و اسپانیاست. بر اساس این گزارش، هدف مسکو می‌تواند گسترش فشار از اروپای شرقی و منطقه بالتیک به سمت مدیترانه و جنوب اروپا باشد؛ جایی که بنادر، فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های حیاتی در تیررس قرار می‌گیرند. این گزارش نخستین‌بار بر پایه اطلاعاتی که روزنامه اسپانیایی ال‌موندو منتشر کرده، مطرح شد. منابع مرتبط با وزارت دفاع لیتوانی گفته‌اند پهپادهای مورد نظر روسیه احتمالاً از نوع «گربرا» (Gerbera) هستند؛ پهپادهایی کوچک که می‌توان آنها را داخل کانتینرهای تجاری پنهان کرد. منابع دیگری نیز همین سناریو را به رسانه‌های اروپایی توضیح داده‌اند. اینجا بخش مهم ماجرا شروع می‌شود. اگر پهپاد از خاک روسیه یا یک پایگاه نظامی پرتاب شود، مسیر حرکت و نقطه پرتاب آن قابل ردیابی‌تر است. اما استفاده از یک کشتی تجاری، معادله را پیچیده می‌کند. طبق اطلاعات منتشرشده، گربرا حدود دو متر طول دارد، با سرعتی نزدیک به ۱۶۰ کیلومتر در ساعت پرواز می‌کند و برد آن به حدود ۶۰۰ کیلومتر می‌رسد. این پهپاد می‌تواند با یک سامانه منجنیق از داخل کانتینر به پرواز درآید و یک کشتی تجاری نیز قادر است چند فروند از آن را حمل کند. اما گربرا قرار نیست یک پایگاه نظامی بزرگ را با یک انفجار نابود کند. محموله انفجاری آن محدود است و بیشتر برای ایجاد خسارت، آتش‌سوزی یا مختل کردن موقت فعالیت یک فرودگاه یا بندر مناسب است. به همین دلیل، اهمیت این سناریو بیشتر در «اختلال» و ایجاد ناامنی است تا تخریب گسترده. بر اساس این ارزیابی، برد این پهپاد می‌تواند بخش‌هایی از شرق اسپانیا، بیشتر مناطق ایتالیا و قسمت‌هایی از جنوب فرانسه را پوشش دهد. به همین دلیل، پاریس، رم و مادرید درباره احتمال افزایش فعالیت‌های شناسایی و اقدامات خصمانه علیه جناح جنوبی ناتو در جریان قرار گرفته‌اند. با این حال، باید یک نکته مهم را هم در نظر گرفت: این گزارش هنوز به معنای اثبات وجود یک عملیات قطعی یا قریب‌الوقوع نیست. ایتالیا درباره این ادعا ابراز تردید کرده و وزیر دفاع این کشور هشدار داده که نباید با گزارش‌های تأییدنشده به تنش‌ها دامن زد. امانوئل مکرون نیز گفته فرانسه هشدار مستقیمی از سیا درباره چنین حمله‌ای دریافت نکرده است. پس چرا این هشدار تا این اندازه جدی گرفته شده است؟ تلگراف این سناریو را در چارچوب چیزی قرار می‌دهد که ناتو از آن با عنوان «جنگ ترکیبی» یاد می‌کند؛ مجموعه‌ای از خرابکاری، حملات سایبری، عملیات اطلاعاتی و اقدامات محدود خشونت‌آمیز که بدون ورود رسمی به یک جنگ تمام‌عیار می‌تواند فشار بر کشورهای اروپایی را افزایش دهد. یک مقام ارشد ناتو به تلگراف گفته متحدان غربی خود را برای تشدید این کارزار آماده می‌کنند. از نگاه او، فشار سنگینی که روسیه در نتیجه جنگ و حمایت گسترده غرب از اوکراین تحمل می‌کند، می‌تواند کرملین را به استفاده بیشتر از ابزارهای غیرمتعارف ترغیب کند. گزارش‌های دیگری نیز از افزایش نگرانی‌های اروپایی درباره اقدامات ترکیبی روسیه حکایت دارند. فرانسه در روزهای اخیر برنامه‌هایی برای تقویت حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی در برابر حملات پهپادی و سایبری مطرح کرده و مقام‌های اروپایی درباره احتمال اقدامات محدود علیه اعضای ناتو هشدار داده‌اند. در روایت تلگراف، اگر روسیه واقعاً چنین سناریویی را دنبال کند، هدف صرفاً آسیب زدن به یک بندر یا فرودگاه نخواهد بود. یک حمله محدود اما پرسر‌وصدا می‌تواند ترس عمومی ایجاد کند و بحث درباره ادامه حمایت از اوکراین را به مسئله‌ای داخلی در کشورهای اروپایی تبدیل کند. این موضوع برای ایتالیا، فرانسه و اسپانیا حساس‌تر است؛ هر سه کشور در سال ۲۰۲۷ انتخابات مهمی پیش رو دارند و در هر سه، درباره هزینه‌های ادامه جنگ اوکراین و میزان حمایت از کی‌یف اختلاف سیاسی وجود دارد. در فرانسه، مکرون پس از افزایش نگرانی‌ها درباره تهدیدهای روسیه، دستور تهیه برنامه‌ای برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و مراکز صنایع دفاعی در برابر حملات پهپادی و سایبری را صادر کرده است. او همچنین گفته ماهیت تهدید روسیه تغییر کرده و اروپا باید برای شرایط جدید آماده باشد. هم‌زمان با این هشدارها، نشانه‌های دیگری هم به نگرانی‌ها اضافه شده‌اند. روز پنجشنبه چهار پهپاد روسی وارد حریم هوایی مولداوی شدند و مقام‌های این کشور نسبت به گسترش ناامنی در اروپا هشدار دادند. کیر گیلز، کارشناس بریتانیایی امور نظامی روسیه، به ال‌موندو گفته فاصله جغرافیایی دیگر لزوماً به معنای امنیت نیست؛ زیرا مسکو می‌تواند بر اساس میزان آسیب‌پذیری، اهداف خود را انتخاب کند. در نهایت، سؤال اصلی فقط این نیست که آیا روسیه واقعاً قصد دارد از کشتی‌های تجاری برای پرتاب پهپاد استفاده کند یا نه. مسئله بزرگ‌تر این است که جنگ اوکراین چگونه شکل تهدیدهای اروپا را تغییر داده و آیا زیرساخت‌های اروپایی برای مقابله با حملاتی که از مسیرهای غیرمنتظره می‌آیند، آماده‌اند یا نه.