بازگشت بی‌سر‌وصدای نفتکش‌های عربستان به تنگه هرمز؛ صادرات در بالاترین سطح از آغاز جنگ ایران

صادرات نفت عربستان پس از حمله به خط لوله‌ی شرق به غرب افزایش یافت و به بالاترین سطح از آغاز جنگ ایران رسید. صادرات نفت خام عربستان در ماه سپتامبر به بیشترین میزان خود از زمان آغاز جنگ ایران رسید. این کشور در پی حمله به خط لوله کلیدی و جایگزین شرق به غرب، انتقال نفت از مسیر تنگه هرمز را با شتاب افزایش داد. با توجه به اینکه عربستان با فاصله‌ای چشمگیر بزرگ‌ترین عرضه‌کننده نفت دریابرد در جهان محسوب می‌شود، فعالان بازار آمار صادرات آن را با دقت زیر نظر دارند. بر اساس گزارش بلومبرگ، در حالی که همسایگان منطقه‌ای عربستان محموله‌های نفتی بیشتری روانه بازار می‌کردند، ریاض ماه‌ها از صادرات نفت از خلیج فارس پرهیز می‌کرد. اکنون اما این وضعیت دگرگون شده و عربستان در سکوت خبری، بار دیگر ترانزیت نفت از تنگه هرمز را افزایش داده است؛ روندی که پس از حمله دو هفته پیش به خط لوله شرق به غرب شتاب گرفت. داده‌های رهگیری نفتکش‌ها که بلومبرگ گردآوری کرده، نشان می‌دهد مجموع صادرات عربستان از ابتدای سپتامبر تاکنون به روزانه ۵٫۲۸ میلیون بشکه رسیده که بالاترین نرخ از فوریه محسوب می‌شود. صادرات در مقایسه با ماه اوت رشدی چشمگیر را ثبت کرده است؛ دوره‌ای که تشدید خطرات کشتیرانی در شرق کشور و بروز مشکل در تاسیسات غربی، روند ارسال محموله‌ها را مختل کرده بود. این جهش صادراتی هم‌زمان با رونق فروش رقم خورده و عربستان از اواسط هفته گذشته تاکنون، نزدیک به ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام را برای تحویل در ماه‌های اکتبر و نوامبر فروخته است. به گفته معامله‌گران، این محموله‌ها از مسیر هرمز به خریداران آسیایی تحویل داده می‌شود و به جلوگیری از کمبود قریب‌الوقوع عرضه در منطقه کمک می‌کند. تصاویر ماهواره‌ای گردآوری‌شده از مرورگر کوپرنیک اتحادیه‌ اروپا، پایانه‌ نفتی کلیدی عربستان در خلیج فارس را در شلوغ‌ترین وضعیت از آغاز جنگ با ایران نشان می‌دهند. در سه تصویری که در یک بازه چهارروزه ثبت شده‌اند، پهلوگیری چندین نفتکش در این تاسیسات به چشم می‌خورد. با وجود هم‌پوشانی بخشی از تصاویر و ثبت برخی شناورها در روزهای پیاپی، داده‌ها حاکی از آن است که از روز یکشنبه تاکنون، نفتکش‌هایی با مجموع ظرفیت حمل دست‌کم ۲۶ میلیون بشکه نفت خام عربستان به این پایانه وارد شده‌اند. چنانچه تمام شناورهای دیده‌شده در آخرین تصویر تا پنجشنبه حرکت کنند، میانگین جریان روزانه نفت به بیش از ۵ میلیون بشکه خواهد رسید. پیش از جنگ، حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام عربستان از خلیج فارس عبور می‌کرد، اما سهم مسیر مزبور در آوریل و مه به صفر سقوط کرد. بلومبرگ برای پایش جریان محموله‌ها، تصاویر ماهواره‌ای و سیگنال‌های سامانه‌ی شناسایی خودکار کشتی‌ها را بررسی می‌کند. اخلال یا تداخل در سیگنال‌ها می‌تواند رهگیری جریان صادرات را دشوارتر سازد. استفاده از خط لوله‌ شرق به غرب به عربستان امکان داد اثر بسته‌شدن هرمز را با انتقال صادرات به ساحل دریای سرخ کاهش دهد. مسیر جایگزین کمک کرد پادشاهی سعودی بیش از نیمی از صادرات پیش از جنگ خود را ادامه دهد؛ عملکردی بسیار بهتر از کشورهایی مانند عراق و کویت که گزینه‌ مشابهی در اختیار ندارند. خط لوله‌ شرق به غرب توان انتقال روزانه حداکثر ۷ میلیون بشکه را دارد، اما جریان نفت در اوایل ماه جاری پس از حمله‌ پهپادی کاملا متوقف شد. ظاهرا با احداث مسیر فرعی برای تاسیسات آسیب‌دیده، جریان انتقال و بارگیری نفت از ینبع پس از وقفه‌ای نزدیک به دو هفته دوباره برقرار شده است. بر اساس داده‌های رهگیری شناورها که بلومبرگ گردآوری کرده، در فاصله ۱۰ تا ۲۱ سپتامبر هیچ نفتکشی از پایانه‌های دریای سرخ خارج نشده است. ارزیابی دقیق ماجرا با چالش روبه‌روست، زیرا اکثر کشتی‌ها در بخش عمده این بازه سامانه‌های اطلاعات خودکار خود را-که موقعیت شناور را تقریبا به‌صورت لحظه‌ای ارسال می‌کند-خاموش کرده بودند. علاوه بر این، تصاویر ماهواره‌ای دریای سرخ نیز با فواصل زمانی طولانی ثبت شده و بین ۱۰ تا ۲۰ سپتامبر هیچ نمای واضحی از پایانه‌های بارگیری وجود ندارد. توقف محموله‌های عربستان از دریای سرخ، پیامدهایی زنجیره‌ای در مدیترانه ایجاد کرده و ناوگانی متشکل از دست‌کم ۱۸ نفتکش اکنون در نزدیکی پایانه‌ سیدی کریر مصر تجمع کرده است. بندر سیدی کریر در انتهای شمالی خط لوله‌ سومد قرار دارد؛ مسیری که دریای سرخ را به مدیترانه متصل می‌کند. داده‌های رهگیری کشتی‌های گردآوری‌شده از سوی بلومبرگ نشان می‌دهد صادرات از سیدی کریر نیز مانند ینبع، اندکی پس از بسته‌شدن خط لوله‌ شرق به غرب متوقف شد. انتظار می‌رود جریان محموله‌ها چند روز پس از آغاز دوباره‌ی بارگیری در ینبع از سر گرفته شود. دیدگاه شما درباره‌ تاثیر بازگشت نفت عربستان به تنگه‌ هرمز بر بازار انرژی چیست؟