جنگ قدرت در «هفت تیر»

پس از دو بار لغو پیاپی، مجمع هلدینگ خلیج فارس ۲۵ شهریور در سایه رقابت وزارت نفت و سهامداران عمده برای تعیین هیئت‌مدیره برگزار می‌شود. مجمع هلدینگ خلیج فارس در هفته‌های اخیر دو بار به مقصد نرسیده است. حالا قرار است ۲۵ شهریور دوباره سهامداران دور یک میز بنشینند؛ اما پشت این میز، دعوایی بزرگ‌تر میان وزیر نفت و مدیرعامل هلدینگ جریان دارد. به گزارش زومان، داستان دیگر شباهتی به یک مجمع معمولی بورسی ندارد. قرار بود ۵ مرداد تکلیف هیئت‌مدیره شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس روشن شود. نشد؛ مجمع به حد نصاب نرسید. چند هفته بعد، نوبت مجمع سالانه رسید و جلسه ۱۴ شهریور هم به دلیل نرسیدن حاضران به حد نصاب قانونی تشکیل نشد. حالا همه‌چیز به ۲۵ شهریور رسیده است. مجمع سالانه باید دوباره تشکیل شود و از طرف دیگر، مجمع انتخاب اعضای حقوقی هیئت‌مدیره نیز برای ۲۵ شهریور برنامه‌ریزی شده است. اما آنچه روی میز قرار دارد، فقط چند صندلی هیئت‌مدیره نیست. یک طرف محمد شریعتمداری، مدیرعامل هلدینگ ایستاده و در سوی دیگر محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت. ظاهرا جنگ برای بقای شریعتمداری است. داستان ۵ مرداد جالب‌تر از یک لغو ساده بود. آن روز ابتدا مجمع فوق‌العاده فارس با حضور ۷۷.۴ درصد سهامداران تشکیل شد و افزایش سرمایه هلدینگ هم به تصویب رسید. اما وقتی نوبت به تعیین هیئت‌مدیره رسید، ورق برگشت و مجمع مربوط به انتخاب اعضای هیئت‌مدیره به نصاب نرسید. چند هفته گذشت و این بار مجمع سالانه به دردسر خورد. طبق اطلاعیه کدال، قرار بود مجمع عمومی عادی سالانه در ۱۴ شهریور برای بررسی صورت‌های مالی برگزار شود. اطلاعیه برگزاری مجمع ۱۴ شهریور روز موعود رسید، اما تنها ۴۲.۸۹ درصد سهامداران حاضر شدند و مجمع رسمیت پیدا نکرد. گزارش‌های منتشرشده، غیبت مجموعه صندوق بازنشستگی صنعت نفت را یکی از عوامل اصلی نرسیدن جلسه به نصاب عنوان کردند. نتیجه عجیب است: طی کمتر از دو ماه، دو مجمع مهم «فارس» که یکی قرار بود تکلیف هیئت‌مدیره را روشن کند و دیگری صورت‌های مالی و سود سالانه را، به دلیل نرسیدن به نصاب برگزار نشدند. برای فهمیدن ماجرا باید اول سراغ صاحبان هلدینگ رفت. «فارس» نه یک شرکت دولتی به معنای ساده کلمه است و نه یک بنگاه خصوصی معمولی. ترکیب مالکیت آن بین چند بلوک بزرگ تقسیم شده است. در داده‌های بورسی مربوط به «فارس»، شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت یکی از مهم‌ترین بلوک‌ها را در اختیار دارند و تاپیکو نیز از سهامداران عمده شرکت است. ترکیب سهامداران فارس در سوی دیگر، مجموعه صندوق بازنشستگی صنعت نفت نیز وزن بالایی در مالکیت هلدینگ دارد؛ همان بلوکی که عدم حضورش در مجمع ۱۴ شهریور خبرساز شد. حتی تاپیکو در هفته‌های اخیر خرید سهام «فارس» را در قالب افشای اطلاعات بااهمیت به بازار اعلام کرده است؛ نشانه‌ای از اینکه ترکیب سهامداری هلدینگ همچنان در حال تغییر است. همین ساختار، مجمع فارس را به یک صفحه شطرنج تبدیل کرده است. به نظر تاپیکو در تیم مخالف وزیر بازی می‌کند. یک سوی ماجرا محمد شریعتمداری است؛ وزیر سابق و مدیرعامل فعلی هلدینگ خلیج فارس. سوی دیگر محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت. اختلاف دو طرف دیگر چندان پنهان نیست. در ماه‌های گذشته گزارش‌هایی از تلاش برای تغییر مدیریت هلدینگ منتشر شده و هم‌زمان مقاومت در برابر تغییر شریعتمداری نیز بالا گرفته است. این کشمکش حالا به جایی رسیده که ترکیب هیئت‌مدیره اهمیت بسیار بیشتری از یک انتخابات معمولی پیدا کرده است. هیئت‌مدیره جدید در نهایت می‌تواند درباره ادامه مدیریت هلدینگ تصمیم بگیرد. بنابراین هر بلوکی که بتواند وزن بیشتری در هیئت‌مدیره به دست بیاورد، یک قدم به تعیین تکلیف صندلی مدیرعامل نزدیک‌تر شده است. مسئله پاک‌نژاد فقط شریعتمداری نیست. پای مسعود پزشکیان هم به ماجرا باز شده است. در هفته‌های گذشته روایت‌هایی از اختلاف نظر وزیر نفت با دفتر رئیس‌جمهوری درباره مدیریت هلدینگ منتشر شده است. آنچه این دعوا را مهم‌تر می‌کند این است که طبق این روایت‌ها، پاک‌نژاد تصور می‌کرد بخشی از مداخلات از دفتر رئیس‌جمهور انجام می‌شود، در حالی که پزشکیان ظاهرا مسئولیت موضع گرفته‌شده را متوجه شخص خودش کرده است. و همین، کار پاک‌نژاد را سخت می‌کند. حالا به ۲۵ شهریور رسیده‌ایم. اگر ترکیب جدید هیئت‌مدیره به سمتی برود که پاک‌نژاد می‌خواهد، وزیر نفت یک مانع بزرگ را از مقابل خود کنار زده است. اما یک سؤال بلافاصله باقی می‌ماند: بعد از آن رابطه وزیری که برخلاف خواست رئیس‌جمهور توانسته معادله مدیریتی هلدینگ را تغییر دهد، با پزشکیان چگونه ادامه پیدا خواهد کرد؟ و رئیس جمهور در برابر این وزیر چه موضعی می‌گیرد؟ سناریوی دیگر شاید حتی جالب‌تر باشد. اگر پاک‌نژاد نتواند ترکیب مورد نظر خود را در هیئت‌مدیره شکل دهد و شریعتمداری بماند، وزیر نفت باید با مدیری ادامه دهد که نه‌تنها نتوانسته او را تغییر دهد، بلکه پشتوانه رئیس‌جمهور را هم با خود دارد. آن وقت سؤال از صندلی شریعتمداری به صندلی پاک‌نژاد منتقل می‌شود: وزیر نفت حاضر است در چنین شرایطی بماند؟ «فارس» فقط یک نماد بورسی نیست. صحبت از بزرگ‌ترین مجموعه پتروشیمی ایران و یکی از مهم‌ترین بنگاه‌های اقتصادی کشور است. برای همین کنترل هیئت‌مدیره آن چیزی فراتر از جابه‌جایی چند مدیر است. فردا رأی‌ها مشخص می‌کنند کدام بلوک دست بالاتر را پیدا کرده است. یک طرف وزیر نفت قرار دارد. طرف دیگر مدیری که فعلاً نشانه‌ها می‌گوید رئیس‌جمهور حاضر نشده پشتش را خالی کند. وسط میدان هم سهامداران بزرگی هستند که گاهی حضورشان و گاهی حتی غیبتشان می‌تواند نتیجه بازی را تغییر دهد. مجمع محل رأی‌گیری است؛ اما جنگ واقعی بر سر کلید هفت‌تیر است.