ادعای فایننشال تایمز: ایران برای دورزدن تحریم‌ها به رمزارزها رو آورد

منابع غربی مدعی شدند که ایران با تکیه بر رمزارزها می‌کوشد تجارت را زیر فشار جنگ و تحریم‌های آمریکا زنده نگه دارد. فایننشال تایمز در گزارشی ادعا کرد: ایران برای حفظ جریان تجارت در جریان جنگ و محاصره‌ آمریکا، به رمزارزها روی آورده و هم‌زمان کنترل‌های سختگیرانه‌ بر معاملات ارزهای خارجی را سبک‌تر کرده تا در برابر تشدید تحریم‌ها مقاومت کند. بنابر ادعای بازرگانان، کارشناسان و منابع نزدیک، بانک مرکزی در ماه‌های اخیر به‌طور غیررسمی صادرکنندگان و تجار را ترغیب کرده تا وجوه خود را از هر طریق ممکن به کشور بازگردانند. بر پایه این سازوکار، تراکنش‌های برون‌مرزی از طریق صرافی‌های رمزارزی داخلی و با بهره‌گیری از ارزهای دیجیتال، به‌ویژه تتر و بیت‌کوین تسویه می‌شوند. یکی از مدیران تجاری با اشاره به اینکه بانک مرکزی درباره چگونگی انتقال این پول‌ها پرس‌وجو نمی‌کند، ادعا کرد که این رویه از زمان آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه فراگیر شده و دریافت رمزارز برای صادرات حالا کاملا جا افتاده است. فایننشال تایمز در ادامه با اشاره به گزارش مؤسسه تحلیل داده‌ تی‌.آر.ام لبز، ادعا کرد که در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار رمزارز از طریق ایران جابه‌جا شده است. هرچند تهران سال‌هاست برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها سازوکاری طراحی کرده که دارایی‌های دیجیتال بخشی از آن به‌شمار می‌رود، اما در سایه‌ جنگ، لزوم یافتن راه‌های جدید برای انجام مبادلات برون‌مرزی بیش از پیش پررنگ شده است. هم‌زمان، ایالات متحده پس از ماه‌ها محاصره‌ بنادر ایران، تمرکز خود را بر افزایش فشارهای اقتصادی گذاشته و شرکای تجاری این کشور را تهدید کرده است؛ روندی که در قالب طرح تحریم بانک‌های ترکیه، مصر و نیز شرکت‌های مرتبط با بخش هوانوردی ایران نمایان شد. دونالد ترامپ که با وعده‌ تبدیل آمریکا به «ابرقدرت رمزارزی» کارزار انتخاباتی خود را پیش برد، خود بیش از ۱ میلیارد دلار از دارایی‌های دیجیتال درآمد داشته است. ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، گام‌هایی برای تقویت این صنعت برداشته و پسرانش نیز چند کسب‌وکار رمزارزی خانوادگی راه انداخته‌اند. این نشریه در بخش دیگری از این گزارش، با ادعای اینکه صرافی‌های فعال در کشورهای همسایه همچنان مجرای اصلی بازگشت درآمدهای کسب‌وکارها به شمار می‌روند، به نقل از منابع آگاه نوشته است که انعطاف اخیر بانک مرکزی قرار است راه‌های بیشتری را برای تسویه‌ دست‌کم بخشی از این تعهدات فراهم سازد. در این میان، پیوند تتر با دلار و ساختار آن برای حفظ ثبات ارزش در برابر پول ملی آمریکا، آن را به ابزاری بسیار کاربردی تبدیل کرده است. اگرچه مسئولان تتر از هرگونه اظهارنظر در این زمینه خودداری کردند، اما در ماه آوریل ۳۴۴ میلیون دلار از این استیبل‌کوین را در کیف‌پول‌هایی مسدود کردند که به‌گفته مقامات آمریکایی با بانک مرکزی ایران در ارتباط بوده‌اند. علیرضا بزرگمهری عضو انجمن تحول دیجیتال ایران تأیید کرد که بانک مرکزی نظارت بر صرافی‌های رمزارزی را کمتر کرده و «دیگر بر اجرای سختگیرانه‌ قواعد خود پافشاری نمی‌کند». با این حال، او تردید داشت که حجم مبادلات در صرافی‌های رمزارز ایران هرگز بتواند پاسخ‌گوی نیازهای کلان کشور باشد. یکی از صادرکنندگان صنعتی که یک کسب‌وکار فولادی متوسط دارد و با چین دادوستد می‌کند نیز مدعی شد که هنوز از رمزارز استفاده نکرده، اما حالا اجازه دارد درآمد صادراتی خود را مستقیما برای واردات مواد اولیه مصرف کند. فایننشال تایمز در بخش پایانی این گزارش نیز ادعا کرد که ایران در سال‌های گذشته با بهره‌گیری از بهای پایین انرژی در داخل، به درآمدزایی از طریق استخراج بیت‌کوین پرداخته است. این نشریه بر پایه برآورد شرکت تحلیل بلاک‌چین الپتیک مدعی شد که ۴.۵ درصد از کل استخراج بیت‌کوین در ایران صورت می‌گیرد و این امر به کشور فرصت می‌دهد تا «تحریم‌های تجاری را دور بزند و به صدها میلیون دلار دارایی رمزارزی دست یابد که می‌تواند برای خرید کالاهای وارداتی و دورزدن تحریم‌ها به کار رود». نظر شما درباره‌ نقش رمزارزها در تجارت ایران چیست؟