بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ هزینه رانندگان اسنپ چقدر بالا می‌رود؟

افزایش نرخ سوم بنزین، برای راننده‌ای که ماهانه بیش از ۵۰۰ لیتر سوخت مصرف می‌کند، فقط یک تغییر قیمت نیست؛ آیا سهمیه حمایتی اوضاع او را بهتر می‌کند؟ رانندگان اسنپ در سال ۱۴۰۴ مسیرشان تغییر کرد: ساعت‌های سفر کمتر شد، اما مسافتی که طی شد به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسید. تغییر مسیر امسال اما پرهزینه بود. دولت سرانجام به دلایل گوناگون، از واردات هزینه‌بر بنزین گرفته تا فشار فزاینده بر کسری بودجه، تصمیم گرفت قیمت بنزین را افزایش دهد. حالا که نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان رسیده، این چرخش پرخرج دولت معنای تازه‌ای پیدا کرده است. افزایش هزینه سوخت رانندگان دیگر فقط به قیمت بنزین وابسته نیست. پرسش تعیین‌کننده دیگری نیز مطرح است که دولت با سهمیه حمایتی رانندگان تاکسی‌های اینترنتی چه خواهد کرد؟ به گزارش زومان،‌ در اوایل زمستان ۱۴۰۴، ساختار سهمیه بنزین به این شکل بود: ۶۰ لیتر با قیمت ۱,۵۰۰ تومان، ۱۰۰ لیتر با قیمت ۳,۰۰۰ تومان و مصرف مازاد با نرخ سوم، یعنی ۵,۰۰۰ تومان. برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی سازوکار دیگری نیز در نظر گرفته شده بود. قرار بود علاوه بر ۱۶۰ لیتر سهمیه معمول، مابه‌التفاوت قیمت بنزین ۵,۰۰۰ تومانی و نرخ ۳,۰۰۰ تومانی برای ۲۰۰ لیتر دیگر به حساب راننده واریز شود. این مبلغ برای هر لیتر ۲,۰۰۰ تومان بود. البته این حمایت برای همه رانندگان به یک شکل محقق نشد. برخی رانندگان اسنپ اعلام کردند که این مابه‌التفاوت هنوز به حسابشان واریز نشده است. اما اکنون نرخ سوم بنزین به ۱۰,۰۰۰ تومان رسیده و هنوز مشخص نیست که سازوکار حمایتی سال گذشته، در سال جاری نیز ادامه پیدا خواهد کرد یا نه. ضمن اینکه سهمیه سوم بنزین، یعنی بنزین ۳ هزار تومانی هم نصف شد و به ۵۰ لیتر رسید. داده‌های عملکرد اسنپ از سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ از تغییری قابل توجه حکایت دارد. در سال ۱۴۰۴، مجموع ساعات طی‌شده در سفرها به حدود ۴۰۷ میلیون و ۵۵۴ هزار ساعت رسید که پایین‌ترین رقم در میان چهار سال مورد بررسی بود. در همین سال، مجموع مسافت طی‌شده به حدود ۱۳ میلیارد و ۴۸۱ میلیون کیلومتر رسید که بالاترین سطح این دوره بود. این دو عدد نشان می‌دهد که رانندگان در سال گذشته به‌طور متوسط در هر ساعت حدود ۳۳ کیلومتر پیموده‌اند. بالا رفتن این میانگین به سفرهای بین شهری مربوط است. اگر یک راننده را با فرض ۲۰۰ ساعت کار در ماه (۲۵ روز در ماه و هر روز ۸ ساعت کار) در نظر بگیریم، این الگو به حدود ۶ هزار و ۶۱۵ کیلومتر پیمایش ماهانه می‌رسد. اسنپ مصرف متوسط را ۸ لیتر بنزین به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر تخمین زده است. با این فرض، مصرف ماهانه چنین راننده‌ای حدود ۵۲۹.۲ لیتر بنزین خواهد بود. اگر همان الگوی سهمیه سال گذشته را مبنا قرار دهیم، راننده ابتدا ۱۱۰ لیتر سهمیه معمول و سپس ۲۰۰ لیتر سهمیه حمایتی خواهد داشت؛ در مجموع ۳۱۰ لیتر. اما مصرف برآوردشده ماهانه ۵۲۹.۲ لیتر است. یعنی حدود ۲۱۹.۲ لیتر همچنان باقی می‌ماند که باید خارج از این سهمیه تهیه شود. با نرخ جدید ۱۰,۰۰۰ تومانی، همین بخش از مصرف می‌تواند فشار هزینه سوخت را به شکل محسوسی تغییر دهد. اما شدت این تغییر به سه سناریو بستگی دارد. بدین ترتیب، در بهترین سناریو مشاهده می‌شود راننده‌ای که ماهانه بیش از ۵۰۰ لیتر بنزین مصرف می‌کند، تنها بابت هزینه کار خود با افزایشی دست‌کم ۵۰ درصدی روبه‌رو خواهد بود. اما فاصله میان این سه سناریو نشان می‌دهد که برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، موضوع از «بنزین ۱۰ هزار تومانی» هم می‌تواند بزرگ‌تر باشد؛ چگونگی اجرای سیاست حمایتی تقریبا به اندازه خود افزایش قیمت تعیین‌کننده است. در همین حال،محمدصادق عظیمی‌فر معاون وزیر نفت، از دو اقدام حمایتی برای ناوگان تاکسی‌های اینترنتی خبر داده است. به گفته او، تاکسی‌هایی که بیش از ۳ هزار کیلومتر در ماه پیمایش دارند، می‌توانند مشمول گازسوزسازی رایگان شوند. همچنین قرار است مشابه تاکسی‌های شهری، سهمیه سوخت بر اساس میزان پیمایش به تاکسی‌های اینترنتی تخصیص داده شود. این طرح به‌صورت آزمایشی در استان کرمان در حال اجراست. هدف اعلام‌شده دولت نیز روشن است: جلوگیری از انتقال افزایش هزینه سوخت به کرایه تاکسی‌های اینترنتی. اما تا زمانی که جزئیات اجرای این سیاست و سرنوشت سهمیه ۲۰۰ لیتری مشخص نشود، رانندگان هنوز نمی‌دانند افزایش نرخ سوم بنزین برای آنها دقیقاً چه معنایی خواهد داشت؛ ۵۶.۶ درصد هزینه بیشتر، ۹۰ درصد یا حتی ۱۳۰ درصد؟