قرآن در نگاه امام علی(ع)؛ نسخه‌ای برای زندگی، نه فقط تلاوت

حجت الاسلام ریحانی نیا با بیان اینکه در نگاه امام علی(ع)، قرآن تنها کتابی برای تلاوت و برنامه‌های مناسبتی نیست، گفت: نهج‌البلاغه قرآن را نسخه‌ای برای هدایت، درمان دردهای فردی و اجتماعی و رسیدن به سعادت معرفی می‌کند و امروز بیش از هر زمان دیگری باید ارتباط با قرآن را از مرحله خواندن و شعار به فهم، تدبر و عمل در زندگی فردی و اجتماعی رساند. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-در روزگاری که انسان میان انبوهی از اطلاعات، انتخاب‌ها و دغدغه‌های روزمره گرفتار شده و برای بسیاری از پرسش‌های فکری، اخلاقی و اجتماعی خود به دنبال پاسخ می‌گردد، شاید بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک «قطب‌نما» برای پیدا کردن مسیر درست زندگی باشد؛ کتابی که تنها برای تلاوت در مناسبت‌ها نباشد، بلکه در تصمیم‌ها، روابط، اخلاق و سبک زندگی انسان حضور داشته باشد. قرآن کریم از نگاه امیرالمؤمنین(ع) دقیقاً چنین جایگاهی دارد؛ کتابی برای زندگی، درمان دردها، روشن‌کننده مسیر و سامان‌دهنده روابط انسان‌ها. نهج‌البلاغه، در کنار توصیف‌های عمیق امام علی(ع) از قرآن، یک پیام روشن برای انسان امروز دارد؛ اینکه فاصله گرفتن از قرآن تنها دور شدن از یک متن مقدس نیست، بلکه می‌تواند به دور شدن از معیارهای اخلاقی، عدالت، مسئولیت‌پذیری و معنویت در زندگی منجر شود. از همین منظر، پرسش مهم این است که قرآن در زندگی امروز ما چه جایگاهی دارد و چگونه می‌توان از تلاوت و حفظ آیات عبور کرد و به مرحله فهم، تدبر و عمل رسید؟ حجت‌الاسلام محمدعلی ریحانی‌نیا، استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان با اشاره به جایگاه قرآن کریم در اندیشه و سیره امام علی(ع)، اظهار کرد: حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه توجه ویژه‌ای به معرفی قرآن کریم و تبیین جایگاه این کتاب آسمانی داشته‌اند و بخش قابل توجهی از سخنان ایشان به معرفی قرآن، نقش آن در زندگی انسان و وظایف مسلمانان در برابر این کتاب الهی اختصاص یافته است. وی با بیان اینکه در نگاه امام علی(ع)، قرآن کریم تنها کتابی برای تلاوت نیست، افزود: قرآن کتابی برای هدایت، تربیت، درمان دردهای فردی و اجتماعی و رساندن انسان به سعادت است و اگر جامعه بخواهد از ظرفیت‌های این کتاب آسمانی بهره ببرد، باید ارتباط خود را با قرآن از مرحله قرائت و شعار فراتر برده و آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود جاری کند. نهج‌البلاغه؛ قرآن را نسخه شفابخش دردهای انسان معرفی می‌کند حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به نگاه امیرالمؤمنین(ع) به قرآن کریم، ادامه داد: حضرت علی(ع) قرآن را کتاب حیات و زندگی معرفی می‌کنند و در سخنان خود بر این نکته تأکید دارند که انسان برای رسیدن به یک زندگی حقیقی و برخوردار از حیات طیبه باید به قرآن مراجعه کندحضرت علی(ع) قرآن را کتاب حیات و زندگی معرفی می‌کنند و در سخنان خود بر این نکته تأکید دارند که انسان برای رسیدن به یک زندگی حقیقی و برخوردار از حیات طیبه باید به قرآن مراجعه کند. وی افزود: در نهج‌البلاغه، قرآن به عنوان کتابی معرفی شده که برای دردهای انسان درمان دارد و می‌تواند مشکلات و گرفتاری‌های او را برطرف کند. امام علی(ع) در خطبه ۱۹۸ نهج‌البلاغه، قرآن را درمانی معرفی می‌کنند که پس از آن بیماری و دردی باقی نمی‌ماند و می‌فرمایند: «وَ دَواءً لَیْسَ بَعْدَهُ داءٌ». استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بیان کرد: این تعبیر نشان می‌دهد که از منظر امام علی(ع)، قرآن فقط برای زمان‌های خاص و مناسبت‌های دینی نیست، بلکه در همه عرصه‌های زندگی انسان قابلیت راهگشایی دارد. وی ادامه داد: همان‌گونه که انسان در هنگام بیماری جسمی به پزشک و دارو مراجعه می‌کند، در برابر بسیاری از مشکلات روحی، اخلاقی و اجتماعی نیز باید به قرآن مراجعه کند همان‌گونه که انسان در هنگام بیماری جسمی به پزشک و دارو مراجعه می‌کند، در برابر بسیاری از مشکلات روحی، اخلاقی و اجتماعی نیز باید به قرآن مراجعه کند؛ چراکه قرآن می‌تواند مسیر درست را به انسان نشان دهد و او را از گرفتار شدن در بسیاری از آسیب‌ها نجات دهد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به اینکه بسیاری از مشکلات انسان امروز ریشه در فاصله گرفتن از آموزه‌های الهی دارد، گفت: بازگشت به قرآن می‌تواند زمینه اصلاح رفتار فردی، خانوادگی و اجتماعی را فراهم کند و انسان را به سمت ارزش‌هایی همچون عدالت، اخلاق، معنویت، مسئولیت‌پذیری و رعایت حقوق دیگران سوق دهد. وی با اشاره به خطبه ۱۵۸ نهج‌البلاغه اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در این خطبه می‌فرمایند: «این قرآن است، از آن بخواهید تا برای شما سخن بگوید»، بنابراین قرآن کتابی است که باید به سراغ آن رفت و از آن پرسش کرد و پاسخ مسائل زندگی را در آن جست‌وجو کرد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: البته برای فهم درست قرآن باید به تبیین پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) نیز توجه داشت؛ چراکه آنان مفسران و تبیین‌کنندگان حقیقی معارف قرآن هستند و نهج‌البلاغه نیز در همین مسیر، جایگاه قرآن و شیوه بهره‌گیری صحیح از آن را برای انسان روشن می‌کند. نهج‌البلاغه؛ بازگشت به قرآن را راه عبور از مشکلات اجتماعی می‌داند حجت الاسلام ریحانی‌نیا در ادامه با تأکید بر نقش قرآن در حل مشکلات جامعه گفت: اگر قرآن را تنها در سطح فردی ببینیم، بخشی از ظرفیت آن را نادیده گرفته‌ایم؛ در حالی که از نگاه امام علی(ع)، قرآن می‌تواند در اصلاح جامعه، ایجاد همبستگی میان مردم و حل مشکلات اجتماعی نیز نقش‌آفرین باشد.از نگاه امام علی(ع)، قرآن می‌تواند در اصلاح جامعه، ایجاد همبستگی میان مردم و حل مشکلات اجتماعی نیز نقش‌آفرین باشد. وی افزود: جامعه‌ای که به قرآن مراجعه می‌کند، می‌تواند برای مسائل خود راه‌حل‌هایی مبتنی بر عدالت، اخلاق و ارزش‌های انسانی پیدا کند و در برابر مشکلات و بحران‌ها از آموزه‌های این کتاب الهی بهره بگیرد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بیان کرد: قرآن به انسان امید می‌دهد و او را از ناامیدی و احساس بن‌بست خارج می‌کند؛ از این رو در شرایطی که انسان با مشکلات مختلف فردی و اجتماعی مواجه است، ارتباط با قرآن می‌تواند موجب تقویت روحیه، افزایش امید و پیدا کردن مسیر صحیح برای عبور از مشکلات شود. وی ادامه داد: در نگاه امام علی(ع)، قرآن همچنین می‌تواند زمینه استقلال فکری و فرهنگی جامعه اسلامی را فراهم کند در نگاه امام علی(ع)، قرآن همچنین می‌تواند زمینه استقلال فکری و فرهنگی جامعه اسلامی را فراهم کند؛ زیرا جامعه‌ای که بر مبنای آموزه‌های قرآن حرکت می‌کند، معیارهای خود را از ارزش‌های الهی می‌گیرد و در برابر الگوهای نادرست و آسیب‌های فرهنگی مصونیت بیشتری پیدا می‌کند. حجت الاسلام ریحانی‌نیا تصریح کرد: امروز نیز اگر بخواهیم بسیاری از مشکلات اجتماعی را کاهش دهیم، باید ارتباط جامعه با قرآن را از سطح برنامه‌های مناسبتی به زندگی واقعی مردم منتقل کنیم و نشان دهیم که آموزه‌های قرآن برای مسائل امروز نیز حرف و راهکار دارد. وی گفت: باید قرآن را به عنوان کتابی زنده و راهگشا به نسل جدید معرفی کنیم و این باور را در جامعه ایجاد کنیم که مراجعه به قرآن صرفاً برای کسب ثواب تلاوت نیست، بلکه برای پیدا کردن مسیر درست زندگی نیز باید به این کتاب الهی مراجعه کرد. در نهج‌البلاغه، قرآن محور نظم و سامان روابط اجتماعی است استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با اشاره به یکی دیگر از تعابیر مهم نهج‌البلاغه درباره قرآن اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) قرآن را عامل نظم و سامان‌بخشی به روابط اجتماعی معرفی می‌کنند و تعبیر «وَ نَظْمَ ما بَیْنَکُمْ» از اهمیت قرآن در ایجاد نظم میان مردم حکایت دارد. امیرالمؤمنین(ع) قرآن را عامل نظم و سامان‌بخشی به روابط اجتماعی معرفی می‌کنند و تعبیر «وَ نَظْمَ ما بَیْنَکُمْ» از اهمیت قرآن در ایجاد نظم میان مردم حکایت دارد. وی افزود: این تعبیر بسیار مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد قرآن تنها به رابطه انسان با خدا توجه ندارد، بلکه برای رابطه انسان‌ها با یکدیگر نیز برنامه دارد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا ادامه داد: زمانی که آموزه‌های قرآن در جامعه مورد توجه قرار گیرد، مفاهیمی همچون عدالت، رعایت حق دیگران، امانت‌داری، وفای به عهد، کمک به نیازمندان، احترام به والدین، توجه به خانواده و پرهیز از ظلم و تجاوز به حقوق دیگران تقویت می‌شود و همین مسائل می‌تواند به سامان یافتن روابط اجتماعی کمک کند. وی بیان کرد: بسیاری از اختلافات و آسیب‌های اجتماعی ناشی از آن است که افراد تنها حقوق خود را می‌بینند و نسبت به حقوق دیگران بی‌توجه هستند؛ در حالی که قرآن انسان را به رعایت حق و مسئولیت در برابر دیگران دعوت می‌کند. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی گفت: اگر قرآن در خانواده‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و محیط‌های اجتماعی به شکل صحیح ترویج شود، می‌تواند در تربیت نسلی مؤثر باشد که مسئولیت اجتماعی بیشتری احساس کند. وی با بیان اینکه ترویج قرآن نباید فقط به آموزش قرائت محدود شود، افزود: باید در کنار آموزش روخوانی و روان‌خوانی و حفظ، مفاهیم قرآن و کاربرد آنها در زندگی نیز مورد توجه قرار گیرد تا مخاطب احساس کند قرآن با مسائل واقعی زندگی او ارتباط دارد. نهج‌البلاغه؛ جامعه بدون قرآن را بی‌نیاز نمی‌داند حجت الاسلام ریحانی‌نیا در ادامه اظهار کرد: یکی دیگر از نکاتی که در نگاه امام علی(ع) به قرآن قابل توجه است، این است که انسان و جامعه هیچ‌گاه از قرآن بی‌نیاز نیستند. وی افزود: انسان ممکن است در حوزه‌های مختلف علمی و فناوری پیشرفت کند و امکانات گسترده‌ای در اختیار داشته باشد، اما این پیشرفت‌ها به معنای بی‌نیازی از هدایت الهی نیست. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بیان کرد: اتفاقاً هرچه زندگی انسان پیچیده‌تر می‌شود، نیاز او به معیارهای اخلاقی و معنوی نیز بیشتر خواهد شد؛ زیرا علم و فناوری به تنهایی نمی‌توانند به انسان بگویند که چگونه از امکانات خود به شکل درست استفاده کند. وی ادامه داد: قرآن معیارهایی را در اختیار انسان قرار می‌دهد که به وسیله آنها می‌تواند میان درست و نادرست، حق و باطل و خیر و شر تمایز قائل شود. حجت الاسلام ریحانی‌نیا تصریح کرد: بنابراین نباید تصور کنیم که قرآن متعلق به گذشته است یا تنها برای دوره‌ای خاص از تاریخ بشر سخن دارد؛ بلکه معارف قرآن ظرفیت پاسخگویی به نیازهای انسان در دوره‌های مختلف را دارد. وی با اشاره به جایگاه قرآن در نهج‌البلاغه گفت:حضرت علی(ع) بارها انسان‌ها را به قرآن متوجه می‌کنند و از آنان می‌خواهند که به این کتاب الهی مراجعه کنند حضرت علی(ع) بارها انسان‌ها را به قرآن متوجه می‌کنند و از آنان می‌خواهند که به این کتاب الهی مراجعه کنند؛ چراکه قرآن می‌تواند راه را به انسان نشان دهد و او را از گمراهی نجات دهد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: امروز نیز باید این نگاه در جامعه تقویت شود که قرآن یک کتاب تشریفاتی یا صرفاً مناسبتی نیست و ارتباط با آن نباید محدود به ماه رمضان، مجالس ختم یا برنامه‌های قرآنی باشد؛ بلکه قرآن باید در تمام طول زندگی همراه انسان باشد. نهج‌البلاغه؛ قرآن را نوری خاموش‌نشدنی و دریایی بی‌انتها معرفی می‌کند حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به توصیف‌های زیبای امیرالمؤمنین(ع) از قرآن در نهج‌البلاغه گفت: حضرت در خطبه ۱۹۸، قرآن را با تعابیری همچون نور و دریا معرفی می‌کنند؛ تعابیری که عمق و گستردگی معارف قرآن را نشان می‌دهد.حضرت در خطبه ۱۹۸، قرآن را با تعابیری همچون نور و دریا معرفی می‌کنند؛ تعابیری که عمق و گستردگی معارف قرآن را نشان می‌دهد. وی افزود: قرآن نوری است که خاموش نمی‌شود و راه را برای انسان روشن می‌کند؛ بنابراین هر اندازه انسان در مسیر زندگی با تاریکی، ابهام و سرگردانی مواجه شود، می‌تواند با مراجعه به آموزه‌های الهی مسیر خود را پیدا کند. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: همچنین قرآن مانند دریایی است که عمق و گستردگی فراوان دارد و انسان نمی‌تواند ادعا کند که همه معارف آن را در یک مرحله فراگرفته است. وی بیان کرد: هرچه انسان بیشتر در قرآن تدبر کند، نکات تازه‌تری برای او آشکار می‌شود و همین ویژگی باعث شده است که قرآن در طول قرن‌ها همچنان برای انسان‌ها حرف تازه داشته باشد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا گفت: از نگاه امام علی(ع)، قرآن کتابی محدود به زمان و مکان خاص نیست و همین مسئله یکی از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود.از نگاه امام علی(ع)، قرآن کتابی محدود به زمان و مکان خاص نیست و همین مسئله یکی از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود. وی افزود: باید این نگاه را در نسل جوان نیز ایجاد کنیم که قرآن کتابی برای زندگی است و نه صرفاً کتابی که باید آن را در قفسه خانه نگهداری کرد یا در مناسبت‌های خاص تلاوت کرد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی تصریح کرد: اگر نوجوان و جوان امروز با زبان و شیوه مناسب با قرآن ارتباط برقرار کند، می‌تواند پاسخ بسیاری از نیازهای فکری، اخلاقی و معنوی خود را در این کتاب پیدا کند. وی خاطرنشان کرد: در این زمینه استفاده از ظرفیت فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی، پادکست‌ها، برنامه‌های آموزشی، نرم‌افزارها و مسابقات خلاقانه قرآنی می‌تواند مؤثر باشد؛ البته به شرط آنکه محتوای تولیدشده متناسب با نیاز و زبان نسل جدید باشد. نهج‌البلاغه؛ عمل به قرآن را مسیر رستگاری انسان می‌داند حجت الاسلام ریحانی‌نیا در ادامه با تأکید بر ضرورت عمل به قرآن اظهار کرد: یکی از آسیب‌هایی که ممکن است در حوزه فعالیت‌های قرآنی ایجاد شود، این است که تلاوت و حفظ قرآن از عمل به آموزه‌های آن جدا شود. وی افزود: قرآن زمانی می‌تواند در زندگی انسان اثرگذار باشد که آموزه‌های آن به رفتار و عمل تبدیل شود قرآن زمانی می‌تواند در زندگی انسان اثرگذار باشد که آموزه‌های آن به رفتار و عمل تبدیل شود؛ در غیر این صورت، صرفاً دانستن آیات و مفاهیم قرآن نمی‌تواند هدف نهایی نزول این کتاب آسمانی باشد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با اشاره به خطبه ۱۷۶ نهج‌البلاغه گفت: امام علی(ع) قرآن را راهنمای انسان به سوی رستگاری معرفی می‌کنند و بر نقش آن در هدایت انسان تأکید دارند. وی ادامه داد: قرآن همچنین می‌تواند برای انسان نقش ناصح و خیرخواه را داشته باشد؛ یعنی انسان در مواجهه با مسائل مختلف زندگی باید به آموزه‌های آن توجه کند و از قرآن برای اصلاح رفتار و تصمیم‌های خود بهره بگیرد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا بیان کرد: امام علی(ع) در سخنان خود بر تدبر در قرآن نیز تأکید دارند؛ بنابراین نباید رابطه ما با قرآن تنها به خواندن الفاظ محدود شود.امام علی(ع) در سخنان خود بر تدبر در قرآن نیز تأکید دارند؛ بنابراین نباید رابطه ما با قرآن تنها به خواندن الفاظ محدود شود. وی افزود: تلاوت مقدمه ارتباط با قرآن است، اما پس از تلاوت باید فهم، تدبر و عمل قرار گیرد. انسان باید ببیند آیه‌ای که می‌خواند چه پیامی برای زندگی او دارد و چگونه می‌تواند آن پیام را در رفتار خود پیاده کند. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی تصریح کرد: اگر آموزه‌های قرآن وارد سبک زندگی خانواده‌ها شود، آثار آن را می‌توان در اخلاق، روابط خانوادگی، تربیت فرزندان، نوع تعامل با دیگران، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و حتی شیوه مواجهه با مشکلات مشاهده کرد. وی گفت: ایمان زمانی کامل‌تر می‌شود که با عمل همراه باشد و قرآن نیز باید از سطح تلاوت و شعار به عرصه زندگی فردی و اجتماعی انسان وارد شود. نهج‌البلاغه؛ از تلاوت قرآن تا تدبر و تبدیل آن به سبک زندگی حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به نقش خانواده در ایجاد انس با قرآن اظهار کرد: خانواده نخستین محیطی است که کودک در آن با قرآن و مفاهیم دینی آشنا می‌شود؛ بنابراین رفتار والدین می‌تواند تأثیر زیادی بر نوع ارتباط فرزندان با قرآن داشته باشد. وی افزود:اگر کودک ببیند پدر و مادر خودشان با قرآن مأنوس هستند، قرآن را می‌خوانند و در رفتارهای روزمره به آموزه‌های آن توجه می‌کنند، این ارتباط برای او نیز طبیعی‌تر خواهد بود. اگر کودک ببیند پدر و مادر خودشان با قرآن مأنوس هستند، قرآن را می‌خوانند و در رفتارهای روزمره به آموزه‌های آن توجه می‌کنند، این ارتباط برای او نیز طبیعی‌تر خواهد بود. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: برای ایجاد انس با قرآن نباید تنها از روش‌های دستوری استفاده کرد؛ بلکه باید زمینه‌ای ایجاد شود که کودک و نوجوان قرآن را دوست داشته باشد و احساس کند این کتاب با زندگی او ارتباط دارد. وی بیان کرد: برگزاری برنامه‌های قرآنی جذاب، مسابقات خلاقانه، استفاده از ظرفیت جوانان و نوجوانان قرآنی، تربیت مربیان جوان، بهره‌گیری از فضای مجازی و ارائه پاسخ به پرسش‌های روز نسل جدید می‌تواند در این مسیر مؤثر باشد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا گفت: باید برای جوان امروز توضیح دهیم که قرآن درباره موضوعاتی همچون اخلاق، روابط اجتماعی، خانواده، مسئولیت‌پذیری، عدالت، امید، صبر، مقابله با ظلم و بسیاری از مسائل روز زندگی سخن دارد. وی افزود: اگر فعالیت‌های قرآنی بتواند به پرسش‌های واقعی جوانان پاسخ دهد، ارتباط آنان با قرآن عمیق‌تر خواهد شد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت استفاده از ابزارهای جدید برای ترویج قرآن اظهار کرد: فضای مجازی یک فرصت مهم برای توسعه فعالیت‌های قرآنی است و می‌توان از شبکه‌های اجتماعی، پادکست‌ها، محتوای کوتاه و جذاب، نرم‌افزارهای قرآنی و برنامه‌های تعاملی برای معرفی معارف قرآن به نسل جوان استفاده کرد. وی ادامه داد: در کنار این موارد، حضور جوانان در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی با محوریت قرآن نیز می‌تواند باعث شود که قرآن از یک موضوع صرفاً آموزشی به یک جریان اجتماعی تبدیل شود. حجت الاسلام ریحانی‌نیا خاطرنشان کرد: باید کاری کنیم که قرآن در زندگی مردم دیده شود؛ نه فقط در جلسات قرآنی و برنامه‌های رسمی، بلکه در رفتار، اخلاق، خانواده، مدرسه، دانشگاه و روابط اجتماعی. وی با اشاره به تأکید امام علی(ع) بر عمل به قرآن گفت: یکی از پیام‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که انسان نباید در عمل به قرآن از دیگران عقب بماند و حضرت می‌فرمایند: «الله الله فی القرآن، لا یسبقکم بالعمل به غیرکم». یکی از پیام‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که انسان نباید در عمل به قرآن از دیگران عقب بماند و حضرت می‌فرمایند: «الله الله فی القرآن، لا یسبقکم بالعمل به غیرکم». استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: این سخن یک هشدار جدی برای جامعه اسلامی است؛ یعنی نباید اجازه دهیم دیگران در عمل به ارزش‌هایی که قرآن بر آنها تأکید کرده است، از ما جلوتر باشند. وی تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم که میان ایمان، معرفت و عمل پیوند ایجاد کنیم و قرآن را از جایگاه یک متن مقدس صرف به کتابی برای ساختن زندگی فردی و اجتماعی تبدیل کنیم. حجت الاسلام ریحانی‌نیا گفت: اگر قرآن را همان‌گونه که امام علی(ع) در نهج‌البلاغه معرفی کرده‌اند بشناسیم، آن را نور، درمان، راهنما، خیرخواه، مایه نظم اجتماعی و مسیر رستگاری خواهیم یافت؛ بنابراین وظیفه ما این است که این کتاب آسمانی را درست بشناسیم، در آن تدبر کنیم و آموزه‌های آن را در زندگی خود به کار ببندیم. وی افزود: ترویج قرآن زمانی به نتیجه واقعی می‌رسد که از مرحله تلاوت و حفظ فراتر رود و به معرفت، تدبر و عمل برسد؛ چراکه جامعه قرآنی جامعه‌ای نیست که فقط آیات قرآن را بخواند، بلکه جامعه‌ای است که ارزش‌های قرآن را در زندگی خود اجرا کند. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-در روزگاری که انسان میان انبوهی از اطلاعات، انتخاب‌ها و دغدغه‌های روزمره گرفتار شده و برای بسیاری از پرسش‌های فکری، اخلاقی و اجتماعی خود به دنبال پاسخ می‌گردد، شاید بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک «قطب‌نما» برای پیدا کردن مسیر درست زندگی باشد؛ کتابی که تنها برای تلاوت در مناسبت‌ها نباشد، بلکه در تصمیم‌ها، روابط، اخلاق و سبک زندگی انسان حضور داشته باشد. قرآن کریم از نگاه امیرالمؤمنین(ع) دقیقاً چنین جایگاهی دارد؛ کتابی برای زندگی، درمان دردها، روشن‌کننده مسیر و سامان‌دهنده روابط انسان‌ها. نهج‌البلاغه، در کنار توصیف‌های عمیق امام علی(ع) از قرآن، یک پیام روشن برای انسان امروز دارد؛ اینکه فاصله گرفتن از قرآن تنها دور شدن از یک متن مقدس نیست، بلکه می‌تواند به دور شدن از معیارهای اخلاقی، عدالت، مسئولیت‌پذیری و معنویت در زندگی منجر شود. از همین منظر، پرسش مهم این است که قرآن در زندگی امروز ما چه جایگاهی دارد و چگونه می‌توان از تلاوت و حفظ آیات عبور کرد و به مرحله فهم، تدبر و عمل رسید؟ حجت‌الاسلام محمدعلی ریحانی‌نیا، استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان با اشاره به جایگاه قرآن کریم در اندیشه و سیره امام علی(ع)، اظهار کرد: حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه توجه ویژه‌ای به معرفی قرآن کریم و تبیین جایگاه این کتاب آسمانی داشته‌اند و بخش قابل توجهی از سخنان ایشان به معرفی قرآن، نقش آن در زندگی انسان و وظایف مسلمانان در برابر این کتاب الهی اختصاص یافته است. وی با بیان اینکه در نگاه امام علی(ع)، قرآن کریم تنها کتابی برای تلاوت نیست، افزود: قرآن کتابی برای هدایت، تربیت، درمان دردهای فردی و اجتماعی و رساندن انسان به سعادت است و اگر جامعه بخواهد از ظرفیت‌های این کتاب آسمانی بهره ببرد، باید ارتباط خود را با قرآن از مرحله قرائت و شعار فراتر برده و آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود جاری کند. نهج‌البلاغه؛ قرآن را نسخه شفابخش دردهای انسان معرفی می‌کند حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به نگاه امیرالمؤمنین(ع) به قرآن کریم، ادامه داد: حضرت علی(ع) قرآن را کتاب حیات و زندگی معرفی می‌کنند و در سخنان خود بر این نکته تأکید دارند که انسان برای رسیدن به یک زندگی حقیقی و برخوردار از حیات طیبه باید به قرآن مراجعه کندحضرت علی(ع) قرآن را کتاب حیات و زندگی معرفی می‌کنند و در سخنان خود بر این نکته تأکید دارند که انسان برای رسیدن به یک زندگی حقیقی و برخوردار از حیات طیبه باید به قرآن مراجعه کند. وی افزود: در نهج‌البلاغه، قرآن به عنوان کتابی معرفی شده که برای دردهای انسان درمان دارد و می‌تواند مشکلات و گرفتاری‌های او را برطرف کند. امام علی(ع) در خطبه ۱۹۸ نهج‌البلاغه، قرآن را درمانی معرفی می‌کنند که پس از آن بیماری و دردی باقی نمی‌ماند و می‌فرمایند: «وَ دَواءً لَیْسَ بَعْدَهُ داءٌ». استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بیان کرد: این تعبیر نشان می‌دهد که از منظر امام علی(ع)، قرآن فقط برای زمان‌های خاص و مناسبت‌های دینی نیست، بلکه در همه عرصه‌های زندگی انسان قابلیت راهگشایی دارد. وی ادامه داد: همان‌گونه که انسان در هنگام بیماری جسمی به پزشک و دارو مراجعه می‌کند، در برابر بسیاری از مشکلات روحی، اخلاقی و اجتماعی نیز باید به قرآن مراجعه کند همان‌گونه که انسان در هنگام بیماری جسمی به پزشک و دارو مراجعه می‌کند، در برابر بسیاری از مشکلات روحی، اخلاقی و اجتماعی نیز باید به قرآن مراجعه کند؛ چراکه قرآن می‌تواند مسیر درست را به انسان نشان دهد و او را از گرفتار شدن در بسیاری از آسیب‌ها نجات دهد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به اینکه بسیاری از مشکلات انسان امروز ریشه در فاصله گرفتن از آموزه‌های الهی دارد، گفت: بازگشت به قرآن می‌تواند زمینه اصلاح رفتار فردی، خانوادگی و اجتماعی را فراهم کند و انسان را به سمت ارزش‌هایی همچون عدالت، اخلاق، معنویت، مسئولیت‌پذیری و رعایت حقوق دیگران سوق دهد. وی با اشاره به خطبه ۱۵۸ نهج‌البلاغه اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در این خطبه می‌فرمایند: «این قرآن است، از آن بخواهید تا برای شما سخن بگوید»، بنابراین قرآن کتابی است که باید به سراغ آن رفت و از آن پرسش کرد و پاسخ مسائل زندگی را در آن جست‌وجو کرد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: البته برای فهم درست قرآن باید به تبیین پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) نیز توجه داشت؛ چراکه آنان مفسران و تبیین‌کنندگان حقیقی معارف قرآن هستند و نهج‌البلاغه نیز در همین مسیر، جایگاه قرآن و شیوه بهره‌گیری صحیح از آن را برای انسان روشن می‌کند. نهج‌البلاغه؛ بازگشت به قرآن را راه عبور از مشکلات اجتماعی می‌داند حجت الاسلام ریحانی‌نیا در ادامه با تأکید بر نقش قرآن در حل مشکلات جامعه گفت: اگر قرآن را تنها در سطح فردی ببینیم، بخشی از ظرفیت آن را نادیده گرفته‌ایم؛ در حالی که از نگاه امام علی(ع)، قرآن می‌تواند در اصلاح جامعه، ایجاد همبستگی میان مردم و حل مشکلات اجتماعی نیز نقش‌آفرین باشد.از نگاه امام علی(ع)، قرآن می‌تواند در اصلاح جامعه، ایجاد همبستگی میان مردم و حل مشکلات اجتماعی نیز نقش‌آفرین باشد. وی افزود: جامعه‌ای که به قرآن مراجعه می‌کند، می‌تواند برای مسائل خود راه‌حل‌هایی مبتنی بر عدالت، اخلاق و ارزش‌های انسانی پیدا کند و در برابر مشکلات و بحران‌ها از آموزه‌های این کتاب الهی بهره بگیرد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بیان کرد: قرآن به انسان امید می‌دهد و او را از ناامیدی و احساس بن‌بست خارج می‌کند؛ از این رو در شرایطی که انسان با مشکلات مختلف فردی و اجتماعی مواجه است، ارتباط با قرآن می‌تواند موجب تقویت روحیه، افزایش امید و پیدا کردن مسیر صحیح برای عبور از مشکلات شود. وی ادامه داد: در نگاه امام علی(ع)، قرآن همچنین می‌تواند زمینه استقلال فکری و فرهنگی جامعه اسلامی را فراهم کند در نگاه امام علی(ع)، قرآن همچنین می‌تواند زمینه استقلال فکری و فرهنگی جامعه اسلامی را فراهم کند؛ زیرا جامعه‌ای که بر مبنای آموزه‌های قرآن حرکت می‌کند، معیارهای خود را از ارزش‌های الهی می‌گیرد و در برابر الگوهای نادرست و آسیب‌های فرهنگی مصونیت بیشتری پیدا می‌کند. حجت الاسلام ریحانی‌نیا تصریح کرد: امروز نیز اگر بخواهیم بسیاری از مشکلات اجتماعی را کاهش دهیم، باید ارتباط جامعه با قرآن را از سطح برنامه‌های مناسبتی به زندگی واقعی مردم منتقل کنیم و نشان دهیم که آموزه‌های قرآن برای مسائل امروز نیز حرف و راهکار دارد. وی گفت: باید قرآن را به عنوان کتابی زنده و راهگشا به نسل جدید معرفی کنیم و این باور را در جامعه ایجاد کنیم که مراجعه به قرآن صرفاً برای کسب ثواب تلاوت نیست، بلکه برای پیدا کردن مسیر درست زندگی نیز باید به این کتاب الهی مراجعه کرد. در نهج‌البلاغه، قرآن محور نظم و سامان روابط اجتماعی است استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با اشاره به یکی دیگر از تعابیر مهم نهج‌البلاغه درباره قرآن اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) قرآن را عامل نظم و سامان‌بخشی به روابط اجتماعی معرفی می‌کنند و تعبیر «وَ نَظْمَ ما بَیْنَکُمْ» از اهمیت قرآن در ایجاد نظم میان مردم حکایت دارد. امیرالمؤمنین(ع) قرآن را عامل نظم و سامان‌بخشی به روابط اجتماعی معرفی می‌کنند و تعبیر «وَ نَظْمَ ما بَیْنَکُمْ» از اهمیت قرآن در ایجاد نظم میان مردم حکایت دارد. وی افزود: این تعبیر بسیار مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد قرآن تنها به رابطه انسان با خدا توجه ندارد، بلکه برای رابطه انسان‌ها با یکدیگر نیز برنامه دارد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا ادامه داد: زمانی که آموزه‌های قرآن در جامعه مورد توجه قرار گیرد، مفاهیمی همچون عدالت، رعایت حق دیگران، امانت‌داری، وفای به عهد، کمک به نیازمندان، احترام به والدین، توجه به خانواده و پرهیز از ظلم و تجاوز به حقوق دیگران تقویت می‌شود و همین مسائل می‌تواند به سامان یافتن روابط اجتماعی کمک کند. وی بیان کرد: بسیاری از اختلافات و آسیب‌های اجتماعی ناشی از آن است که افراد تنها حقوق خود را می‌بینند و نسبت به حقوق دیگران بی‌توجه هستند؛ در حالی که قرآن انسان را به رعایت حق و مسئولیت در برابر دیگران دعوت می‌کند. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی گفت: اگر قرآن در خانواده‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و محیط‌های اجتماعی به شکل صحیح ترویج شود، می‌تواند در تربیت نسلی مؤثر باشد که مسئولیت اجتماعی بیشتری احساس کند. وی با بیان اینکه ترویج قرآن نباید فقط به آموزش قرائت محدود شود، افزود: باید در کنار آموزش روخوانی و روان‌خوانی و حفظ، مفاهیم قرآن و کاربرد آنها در زندگی نیز مورد توجه قرار گیرد تا مخاطب احساس کند قرآن با مسائل واقعی زندگی او ارتباط دارد. نهج‌البلاغه؛ جامعه بدون قرآن را بی‌نیاز نمی‌داند حجت الاسلام ریحانی‌نیا در ادامه اظهار کرد: یکی دیگر از نکاتی که در نگاه امام علی(ع) به قرآن قابل توجه است، این است که انسان و جامعه هیچ‌گاه از قرآن بی‌نیاز نیستند. وی افزود: انسان ممکن است در حوزه‌های مختلف علمی و فناوری پیشرفت کند و امکانات گسترده‌ای در اختیار داشته باشد، اما این پیشرفت‌ها به معنای بی‌نیازی از هدایت الهی نیست. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بیان کرد: اتفاقاً هرچه زندگی انسان پیچیده‌تر می‌شود، نیاز او به معیارهای اخلاقی و معنوی نیز بیشتر خواهد شد؛ زیرا علم و فناوری به تنهایی نمی‌توانند به انسان بگویند که چگونه از امکانات خود به شکل درست استفاده کند. وی ادامه داد: قرآن معیارهایی را در اختیار انسان قرار می‌دهد که به وسیله آنها می‌تواند میان درست و نادرست، حق و باطل و خیر و شر تمایز قائل شود. حجت الاسلام ریحانی‌نیا تصریح کرد: بنابراین نباید تصور کنیم که قرآن متعلق به گذشته است یا تنها برای دوره‌ای خاص از تاریخ بشر سخن دارد؛ بلکه معارف قرآن ظرفیت پاسخگویی به نیازهای انسان در دوره‌های مختلف را دارد. وی با اشاره به جایگاه قرآن در نهج‌البلاغه گفت:حضرت علی(ع) بارها انسان‌ها را به قرآن متوجه می‌کنند و از آنان می‌خواهند که به این کتاب الهی مراجعه کنند حضرت علی(ع) بارها انسان‌ها را به قرآن متوجه می‌کنند و از آنان می‌خواهند که به این کتاب الهی مراجعه کنند؛ چراکه قرآن می‌تواند راه را به انسان نشان دهد و او را از گمراهی نجات دهد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: امروز نیز باید این نگاه در جامعه تقویت شود که قرآن یک کتاب تشریفاتی یا صرفاً مناسبتی نیست و ارتباط با آن نباید محدود به ماه رمضان، مجالس ختم یا برنامه‌های قرآنی باشد؛ بلکه قرآن باید در تمام طول زندگی همراه انسان باشد. نهج‌البلاغه؛ قرآن را نوری خاموش‌نشدنی و دریایی بی‌انتها معرفی می‌کند حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به توصیف‌های زیبای امیرالمؤمنین(ع) از قرآن در نهج‌البلاغه گفت: حضرت در خطبه ۱۹۸، قرآن را با تعابیری همچون نور و دریا معرفی می‌کنند؛ تعابیری که عمق و گستردگی معارف قرآن را نشان می‌دهد.حضرت در خطبه ۱۹۸، قرآن را با تعابیری همچون نور و دریا معرفی می‌کنند؛ تعابیری که عمق و گستردگی معارف قرآن را نشان می‌دهد. وی افزود: قرآن نوری است که خاموش نمی‌شود و راه را برای انسان روشن می‌کند؛ بنابراین هر اندازه انسان در مسیر زندگی با تاریکی، ابهام و سرگردانی مواجه شود، می‌تواند با مراجعه به آموزه‌های الهی مسیر خود را پیدا کند. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: همچنین قرآن مانند دریایی است که عمق و گستردگی فراوان دارد و انسان نمی‌تواند ادعا کند که همه معارف آن را در یک مرحله فراگرفته است. وی بیان کرد: هرچه انسان بیشتر در قرآن تدبر کند، نکات تازه‌تری برای او آشکار می‌شود و همین ویژگی باعث شده است که قرآن در طول قرن‌ها همچنان برای انسان‌ها حرف تازه داشته باشد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا گفت: از نگاه امام علی(ع)، قرآن کتابی محدود به زمان و مکان خاص نیست و همین مسئله یکی از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود.از نگاه امام علی(ع)، قرآن کتابی محدود به زمان و مکان خاص نیست و همین مسئله یکی از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود. وی افزود: باید این نگاه را در نسل جوان نیز ایجاد کنیم که قرآن کتابی برای زندگی است و نه صرفاً کتابی که باید آن را در قفسه خانه نگهداری کرد یا در مناسبت‌های خاص تلاوت کرد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی تصریح کرد: اگر نوجوان و جوان امروز با زبان و شیوه مناسب با قرآن ارتباط برقرار کند، می‌تواند پاسخ بسیاری از نیازهای فکری، اخلاقی و معنوی خود را در این کتاب پیدا کند. وی خاطرنشان کرد: در این زمینه استفاده از ظرفیت فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی، پادکست‌ها، برنامه‌های آموزشی، نرم‌افزارها و مسابقات خلاقانه قرآنی می‌تواند مؤثر باشد؛ البته به شرط آنکه محتوای تولیدشده متناسب با نیاز و زبان نسل جدید باشد. نهج‌البلاغه؛ عمل به قرآن را مسیر رستگاری انسان می‌داند حجت الاسلام ریحانی‌نیا در ادامه با تأکید بر ضرورت عمل به قرآن اظهار کرد: یکی از آسیب‌هایی که ممکن است در حوزه فعالیت‌های قرآنی ایجاد شود، این است که تلاوت و حفظ قرآن از عمل به آموزه‌های آن جدا شود. وی افزود: قرآن زمانی می‌تواند در زندگی انسان اثرگذار باشد که آموزه‌های آن به رفتار و عمل تبدیل شود قرآن زمانی می‌تواند در زندگی انسان اثرگذار باشد که آموزه‌های آن به رفتار و عمل تبدیل شود؛ در غیر این صورت، صرفاً دانستن آیات و مفاهیم قرآن نمی‌تواند هدف نهایی نزول این کتاب آسمانی باشد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با اشاره به خطبه ۱۷۶ نهج‌البلاغه گفت: امام علی(ع) قرآن را راهنمای انسان به سوی رستگاری معرفی می‌کنند و بر نقش آن در هدایت انسان تأکید دارند. وی ادامه داد: قرآن همچنین می‌تواند برای انسان نقش ناصح و خیرخواه را داشته باشد؛ یعنی انسان در مواجهه با مسائل مختلف زندگی باید به آموزه‌های آن توجه کند و از قرآن برای اصلاح رفتار و تصمیم‌های خود بهره بگیرد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا بیان کرد: امام علی(ع) در سخنان خود بر تدبر در قرآن نیز تأکید دارند؛ بنابراین نباید رابطه ما با قرآن تنها به خواندن الفاظ محدود شود.امام علی(ع) در سخنان خود بر تدبر در قرآن نیز تأکید دارند؛ بنابراین نباید رابطه ما با قرآن تنها به خواندن الفاظ محدود شود. وی افزود: تلاوت مقدمه ارتباط با قرآن است، اما پس از تلاوت باید فهم، تدبر و عمل قرار گیرد. انسان باید ببیند آیه‌ای که می‌خواند چه پیامی برای زندگی او دارد و چگونه می‌تواند آن پیام را در رفتار خود پیاده کند. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی تصریح کرد: اگر آموزه‌های قرآن وارد سبک زندگی خانواده‌ها شود، آثار آن را می‌توان در اخلاق، روابط خانوادگی، تربیت فرزندان، نوع تعامل با دیگران، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و حتی شیوه مواجهه با مشکلات مشاهده کرد. وی گفت: ایمان زمانی کامل‌تر می‌شود که با عمل همراه باشد و قرآن نیز باید از سطح تلاوت و شعار به عرصه زندگی فردی و اجتماعی انسان وارد شود. نهج‌البلاغه؛ از تلاوت قرآن تا تدبر و تبدیل آن به سبک زندگی حجت الاسلام ریحانی‌نیا با اشاره به نقش خانواده در ایجاد انس با قرآن اظهار کرد: خانواده نخستین محیطی است که کودک در آن با قرآن و مفاهیم دینی آشنا می‌شود؛ بنابراین رفتار والدین می‌تواند تأثیر زیادی بر نوع ارتباط فرزندان با قرآن داشته باشد. وی افزود:اگر کودک ببیند پدر و مادر خودشان با قرآن مأنوس هستند، قرآن را می‌خوانند و در رفتارهای روزمره به آموزه‌های آن توجه می‌کنند، این ارتباط برای او نیز طبیعی‌تر خواهد بود. اگر کودک ببیند پدر و مادر خودشان با قرآن مأنوس هستند، قرآن را می‌خوانند و در رفتارهای روزمره به آموزه‌های آن توجه می‌کنند، این ارتباط برای او نیز طبیعی‌تر خواهد بود. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: برای ایجاد انس با قرآن نباید تنها از روش‌های دستوری استفاده کرد؛ بلکه باید زمینه‌ای ایجاد شود که کودک و نوجوان قرآن را دوست داشته باشد و احساس کند این کتاب با زندگی او ارتباط دارد. وی بیان کرد: برگزاری برنامه‌های قرآنی جذاب، مسابقات خلاقانه، استفاده از ظرفیت جوانان و نوجوانان قرآنی، تربیت مربیان جوان، بهره‌گیری از فضای مجازی و ارائه پاسخ به پرسش‌های روز نسل جدید می‌تواند در این مسیر مؤثر باشد. حجت الاسلام ریحانی‌نیا گفت: باید برای جوان امروز توضیح دهیم که قرآن درباره موضوعاتی همچون اخلاق، روابط اجتماعی، خانواده، مسئولیت‌پذیری، عدالت، امید، صبر، مقابله با ظلم و بسیاری از مسائل روز زندگی سخن دارد. وی افزود: اگر فعالیت‌های قرآنی بتواند به پرسش‌های واقعی جوانان پاسخ دهد، ارتباط آنان با قرآن عمیق‌تر خواهد شد. استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت استفاده از ابزارهای جدید برای ترویج قرآن اظهار کرد: فضای مجازی یک فرصت مهم برای توسعه فعالیت‌های قرآنی است و می‌توان از شبکه‌های اجتماعی، پادکست‌ها، محتوای کوتاه و جذاب، نرم‌افزارهای قرآنی و برنامه‌های تعاملی برای معرفی معارف قرآن به نسل جوان استفاده کرد. وی ادامه داد: در کنار این موارد، حضور جوانان در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی با محوریت قرآن نیز می‌تواند باعث شود که قرآن از یک موضوع صرفاً آموزشی به یک جریان اجتماعی تبدیل شود. حجت الاسلام ریحانی‌نیا خاطرنشان کرد: باید کاری کنیم که قرآن در زندگی مردم دیده شود؛ نه فقط در جلسات قرآنی و برنامه‌های رسمی، بلکه در رفتار، اخلاق، خانواده، مدرسه، دانشگاه و روابط اجتماعی. وی با اشاره به تأکید امام علی(ع) بر عمل به قرآن گفت: یکی از پیام‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که انسان نباید در عمل به قرآن از دیگران عقب بماند و حضرت می‌فرمایند: «الله الله فی القرآن، لا یسبقکم بالعمل به غیرکم». یکی از پیام‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که انسان نباید در عمل به قرآن از دیگران عقب بماند و حضرت می‌فرمایند: «الله الله فی القرآن، لا یسبقکم بالعمل به غیرکم». استادیار دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی افزود: این سخن یک هشدار جدی برای جامعه اسلامی است؛ یعنی نباید اجازه دهیم دیگران در عمل به ارزش‌هایی که قرآن بر آنها تأکید کرده است، از ما جلوتر باشند. وی تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم که میان ایمان، معرفت و عمل پیوند ایجاد کنیم و قرآن را از جایگاه یک متن مقدس صرف به کتابی برای ساختن زندگی فردی و اجتماعی تبدیل کنیم. حجت الاسلام ریحانی‌نیا گفت: اگر قرآن را همان‌گونه که امام علی(ع) در نهج‌البلاغه معرفی کرده‌اند بشناسیم، آن را نور، درمان، راهنما، خیرخواه، مایه نظم اجتماعی و مسیر رستگاری خواهیم یافت؛ بنابراین وظیفه ما این است که این کتاب آسمانی را درست بشناسیم، در آن تدبر کنیم و آموزه‌های آن را در زندگی خود به کار ببندیم. وی افزود: ترویج قرآن زمانی به نتیجه واقعی می‌رسد که از مرحله تلاوت و حفظ فراتر رود و به معرفت، تدبر و عمل برسد؛ چراکه جامعه قرآنی جامعه‌ای نیست که فقط آیات قرآن را بخواند، بلکه جامعه‌ای است که ارزش‌های قرآن را در زندگی خود اجرا کند.