سلاحی که آمریکا برای اولین بار در جنگ علیه ایران استفاده کرد | سلاح مرگبار PRSM چیست؟

موشک «پریسیژن استرایک» یا PrSM، یکی از جدیدترین سلاح‌های دوربرد ارتش آمریکا، آنطور که آسوشیتدپرس گزارش داده برای نخستین‌بار در یک عملیات واقعی جنگی به کار گرفته شد؛ سلاحی که قرار است جایگزین موشک‌های قدیمی‌تر ATACMS شود. اما اکنون نام این موشک با حمله مرگبار به لامرد در ایران و کشته‌شدن غیرنظامیان گره خورده است. به گزارش ، گزارش تازه‌ای از گروه نظارت بر حملات نظامی و بررسی آسوشیتدپرس نشان می‌دهد ، ویژگی‌هایی سازگار با عملکرد PrSM داشته‌اند. بر اساس این بررسی، انفجارها در نزدیکی یک مجموعه ورزشی و مناطق مسکونی رخ داده و دست‌کم ۲۱ غیرنظامی، از جمله هفت کودک، کشته شده‌اند. با این حال، ارتش آمریکا تأیید کرده که در جنگ از PrSM استفاده کرده، اما ادعا می‌کند نیروهای آمریکایی شهر لامرد یا اهداف داخل آن را هدف قرار نداده‌اند! سلاحی برای حمله در عمق خاک نبرد PrSM مخفف Precision Strike Missile است؛ موشکی بالستیک زمین‌به‌زمین که شرکت لاکهید مارتین آن را برای ارتش آمریکا توسعه داده است. این موشک بخشی از برنامه نوسازی تسلیحات دوربرد نیروی زمینی آمریکا محسوب می‌شود و برای حمله به اهدافی در عمق میدان نبرد طراحی شده است. بیشتر بخوانید: برد اعلام‌شده نسخه پایه این موشک بیش از ۴۹۹ کیلومتر است و از سامانه‌هایی مانند HIMARS و پرتابگرهای خانواده MLRS قابل شلیک است. هر محفظه پرتاب نیز می‌تواند دو فروند PrSM را در خود جای دهد؛ قابلیتی که نسبت به سامانه‌های قبلی ظرفیت شلیک بیشتری در اختیار نیروهای آمریکایی قرار می‌دهد. جایگزین موشک‌های قبلی PrSM در اصل برای جایگزینی ATACMS، موشک تاکتیکی دوربرد ارتش آمریکا، طراحی شده است. آمریکا می‌خواهد با استفاده از این موشک، هم برد و هم انعطاف‌پذیری حملات زمینی خود را افزایش دهد. برخلاف بسیاری از موشک‌های کروز،PrSM برای شلیک از زمین و اجرای حملات دوربرد طراحی شده و می‌تواند به فرماندهان امکان دهد اهدافی را در فاصله‌ای بسیار دورتر از خطوط مقدم هدف قرار دهند. سامانه هدایت این موشک بر پایه ناوبری اینرسی و GPS است و طراحی آن به‌صورت ماژولار انجام شده تا در نسخه‌های آینده قابلیت‌های جدیدی به آن اضافه شود. نخستین آزمایش واقعی در جنگ اگرچه PrSM سال‌ها در میدان‌های آزمایشی آمریکا مورد آزمایش قرار گرفته بود، نخستین استفاده رزمی آن در جریان عملیات بزدلانه علیه ایران در اسفند سال پیش صورت گرفت. شرکت لاکهید مارتین اعلام کرده است که فرماندهی مرکزی آمریکا در این روز استفاده رزمی از این موشک را تأیید کرد؛ رخدادی که نخستین حضور عملیاتی PrSM در یک جنگ محسوب می‌شود. این موضوع از نظر نظامی اهمیت زیادی دارد، زیرا استفاده از یک سامانه جدید در جنگ واقعی، اطلاعاتی درباره عملکرد آن در شرایطی ارائه می‌کند که آزمایش‌های کنترل‌شده قادر به بازسازی کامل آن نیستند. چرا حمله لامرد جنجالی شد؟ آنچه درباره لامرد توجه کارشناسان را جلب کرده، تنها قدرت انفجاری موشک نیست. بررسی‌ها نشان می‌دهد آثار برخورد و خسارت‌های ایجادشده در منطقه با نوع خاص مهمات مورد استفاده در PrSM سازگاری دارد. بر اساس این بررسی، آثار آسیب در فاصله‌ای تا حدود ۱۷۰ متر از نقاط انفجار مشاهده شده و غیرنظامیان در فاصله حدود ۵۰ متری محل انفجارها جان باخته‌اند. تصاویر ماهواره‌ای، ویدئوها و تصاویر منتشرشده از محل نیز برای بازسازی مسیر و محدوده خسارت مورد استفاده قرار گرفته‌اند. برخی کارشناسان تسلیحات گفته‌اند الگوی خسارت‌ها با مهماتی که قادر به پراکنده‌کردن تعداد زیادی قطعات فلزی پرسرعت هستند، سازگاری دارد. همین مسئله پرسش‌هایی را درباره استفاده از چنین مهماتی در نزدیکی مناطق مسکونی مطرح کرده است. «دقیق» بودن به معنای بی‌خطر بودن نیست PrSM در تبلیغات نظامی آمریکا به‌عنوان موشکی دقیق و دوربرد معرفی می‌شود. اما تجربه لامرد نشان می‌دهد مفهوم «دقت» الزاما به معنای نبود خطر برای افراد خارج از نقطه هدف نیست. هرچه یک سلاح قدرت بیشتری برای واردکردن خسارت در میدان نبرد داشته باشد، انتخاب هدف و ارزیابی محیط اطراف آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر یک سلاح در نزدیکی مناطق مسکونی استفاده شود، حتی یک خطای کوچک در شناسایی هدف یا محل انفجار می‌تواند پیامدهای انسانی گسترده‌ای داشته باشد. هزینه میلیاردی برای نسل جدید موشک‌ها آمریکا سرمایه‌گذاری سنگینی روی توسعه و تولید PrSM انجام داده است. لاکهید مارتین در سال ۲۰۲۵ قراردادی به ارزش ۴.۹۴ میلیارد دلار برای این برنامه دریافت کرد و در سال ۲۰۲۶ از برنامه افزایش ظرفیت تولید خبر داد. اما جنگ علیه ایران هزینه دیگری نیز برای این برنامه داشته است. رویترز همین هفته پیش گزارش داد آمریکا بخش بسیار بزرگی از ذخایر موشک‌های دوربرد دقیق خود، از جمله ATACMS و PrSM، را در جریان جنگ مصرف کرده است. سلاح آینده یا هشدار جنگ‌های آینده؟ PrSM اگرچه برای آمریکا نماد نسل تازه‌ای از جنگ دوربرد است؛ موشکی که می‌تواند از صدها کیلومتر دورتر، اهدافی را در میدان نبرد هدف قرار دهد و بدون نزدیک‌شدن هواپیماهای سرنشین‌دار به منطقه، قدرت آتش سنگینی ایجاد کند. اما پرونده لامرد نشان می‌دهد فناوری پیشرفته الزاما خطرات جنگ را از میان نمی‌برد. پرسش اصلی اکنون این نیست که PrSM تا چه اندازه دور می‌رود، بلکه این است که در چه شرایطی و در نزدیکی چه اهدافی استفاده می‌شود.