حمله به جزیره لارک؛ اولین تبادل آتش میان ایران و آمریکا پس از ۳۳ روز

حمله بامداد امروز آمریکا به جزیره لارک و پاسخ موشکی ایران، پس از یک ماه وقفه و افزایش فشارهای اقتصادی، بحران را بار دیگر وارد فاز نظامی کرد. حمله بامداد امروز آمریکا به جزیره لارک و پاسخ موشکی ایران، پس از گذشت بیش از یک ماه، بار دیگر درگیری مستقیم میان دو طرف را به صدر تحولات بازگرداند؛ اتفاقی که پس از چند هفته تمرکز بر فشارهای اقتصادی، رایزنی‌های دیپلماتیک و تلاش‌های منطقه‌ای برای کاهش تنش رخ داد. پیش از این حمله، آخرین بار که ارتش آمریکا به‌طور رسمی هدف قرار دادن مواضعی در ایران را تأیید کرده بود، به ۲۹ ژوئیه (۷ مرداد) بازمی‌گشت. در آن زمان سنتکام اعلام کرد به اهدافی در جنوب ایران حمله کرده است. پس از آن، نشانه‌هایی از کاهش موقت شدت درگیری‌های نظامی دیده شد و دونالد ترامپ در اول اوت (۱۰ مرداد) اعلام کرد به درخواست متحدان منطقه‌ای آمریکا، با توقف حملات علیه ایران موافقت کرده است؛ اقدامی که امیدهایی برای کاهش تنش‌ها ایجاد کرد. اما هم‌زمان، مسیر فشارهای اقتصادی علیه ایران ادامه پیدا کرد. دولت آمریکا اعلام کرد به جای تکیه صرف بر اقدامات نظامی، تلاش خواهد کرد فشار اقتصادی بر تهران را حفظ کند. اما در این بازه حدود یک ماهه، چه گذشت؟ در این فاصله، تمرکز تحولات بیشتر بر تلاش‌های منطقه‌ای برای مدیریت بحران بود. سفر عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و وزیر کشور این کشور به ایران در هفته گذشته، یکی از اتفاقات مورد توجه قرار گرفت؛ سفری که گمانه‌زنی‌هایی درباره پیام‌های سیاسی و امنیتی آن مطرح شد. هم‌زمان، تنگه هرمز همچنان یکی از اصلی‌ترین محورهای بحران باقی ماند. محدود شدن عبور و مرور در این آبراه، که پیش از آغاز درگیری‌ها یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان بود همچنان به عنوان یکی از مهم‌ترین موضوعات چالش برانیگز منطقه‌ای تبدیل شد. ایران و عمان در این مدت درباره سازوکارهای احتمالی برای ازسرگیری تردد دریایی در تنگه هرمز گفت‌وگو کردند و کشورهایی مانند قطر نیز از تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش حمایت کردند. مقام‌های ایرانی نیز بارها آینده کشتیرانی در این آبراه را به تحولات امنیتی منطقه و روند مذاکرات با آمریکا مرتبط دانستند. با وجود این رایزنی‌ها، مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا متوقف باقی ماند. عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد تهران همچنان برای بازگشت به مسیر دیپلماسی آماده است، اما پیشرفت در مذاکرات به تغییر رویکرد فشارهای واشنگتن بستگی دارد. در ادامه، آمریکا مسیر فشار اقتصادی را نیز پررنگ‌تر کرد. اسکات بسنت وزیر خزانه‌داری آمریکا هفته گذشته از آغاز دور جدید تحریم های آمریکا علیه ایران خبر داد و اعلام کرد واشنگتن قصد دارد تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران و شبکه تجاری مرتبط با آن اعمال کند و حتی احتمال وضع تحریم‌های ثانویه جدید به‌صورت هفتگی را مطرح کرد. بسنت همچنین از آنچه «حمله اقتصادی» علیه ایران خواند، سخن گفت و اعلام کرد آمریکا تلاش خواهد کرد کشورهایی که به تجارت با تهران ادامه می‌دهند، از جمله چین به‌عنوان یکی از خریداران اصلی نفت ایران، را تحت فشار قرار دهد. در همین چارچوب، وزارت خزانه‌داری آمریکا هفته گذشته پیشنهادی برای قطع دسترسی شعب اماراتی بانک مصر به سیستم مالی آمریکا ارائه کرد؛ اقدامی که بخشی از تلاش واشنگتن برای محدود کردن ارتباطات مالی مرتبط با ایران عنوان شد. اکنون با حمله به جزیره لارک و پاسخ موشکی ایران، بحرانی که در هفته‌های اخیر بیشتر در سطح فشار اقتصادی و رایزنی‌های سیاسی دنبال می‌شد، بار دیگر وارد مرحله نظامی شده؛ تحولی که می‌تواند بر سرنوشت مذاکرات، وضعیت تنگه هرمز و آینده جنگ تأثیر بگذارد.