تغییر سازوکار خرید و فروش ارز؛ تصمیم جدید بانک مرکزی چیست؟

بانک مرکزی اعلام کرده امکان معامله آن با نرخ توافقی میان واردکنندگان و صادرکنندگان فراهم شده است. در شرایطی که تأمین ارز و بازگشت ارز حاصل از صادرات به یکی از چالش‌های مهم فعالان اقتصادی تبدیل شده، بانک مرکزی از تغییر رویکرد خود در بازار اسکناس خبر داده است. در نشست مجمع کارآفرینان ایران با حضور عبدالناصر همتی رئیس‌کل بانک مرکزی و اعضای هیات عامل این بانک، کارآفرینان دغدغه‌های خود درباره تجارت، بازگشت ارز صادراتی، دریافت تسهیلات و روند تخصیص ارز را مطرح کردند. یکی از موضوعات مهم این نشست، نحوه بازگشت ارز به چرخه اقتصادی کشور و سازوکار خرید و فروش اسکناس بود؛ موضوعی که همواره یکی از نقاط اختلاف میان سیاست‌گذار و فعالان اقتصادی بوده است. براساس گزارش ایسنا، حسین تاجیک مدیر اداره تخصیص ارز بانک مرکزی در این نشست اعلام کرد که بانک مرکزی دیگر خرید اسکناس انجام نمی‌دهد. با این حال، او تأکید کرد این به معنای توقف معاملات اسکناس نیست؛ بلکه بانک‌ها و واردکنندگان می‌توانند اسکناس مورد نیاز خود را با نرخ توافقی خریداری کنند. به گفته تاجیک، بانک مرکزی تلاش کرده مسیرهای جدیدی برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی ایجاد کند؛ از جمله توافق مستقیم میان صادرکننده و واردکننده و حذف برخی واسطه‌ها از فرآیند انتقال ارز. یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، مدت اعتبار تخصیص ارز بود. برخی فعالان اقتصادی خواستار افزایش این مهلت بودند، اما مدیر اداره تخصیص ارز بانک مرکزی اعلام کرد افزایش زمان اعتبار تخصیص ارز از یک ماه به دو یا سه ماه، بدون در نظر گرفتن تبعات آن امکان‌پذیر نیست. به گفته او، افزایش این زمان به معنای نگهداری طولانی‌تر ارز و در نتیجه طولانی‌تر شدن صف تخصیص خواهد بود. بانک مرکزی برای حل این مسئله، امکانی در سامانه ایجاد کرده که متقاضی اعلام کند ریال مورد نیاز برای خرید ارز را در اختیار دارد و پس از آن فرآیند تخصیص انجام شود. در نهایت، پیام بانک مرکزی این بود که سیاست‌گذار به دنبال کوتاه‌تر کردن مسیر بازگشت ارز و کاهش موانع اداری است؛ اما هم‌زمان تلاش می‌کند کنترل منابع ارزی و مدیریت صف تخصیص نیز حفظ شود.