کاهش سهمیه بنزین قطعی شد؛ خبر مهم رئیس دفتر پزشکیان

رئیس دفتر رئیس‌جمهور با اشاره به ناترازی مصرف و تولید سوخت اعلام کرد کاهش سهمیه‌های بنزین قطعی است اما نرخ نهایی مصرف مازاد هنوز مشخص نیست. بحث تغییر سهمیه و قیمت بنزین دوباره به یکی از موضوعات داغ اقتصادی تبدیل شده؛ موضوعی که در روزهای اخیر با انتشار اعداد مختلف درباره نرخ‌های احتمالی، ابهام‌های زیادی ایجاد کرده است. در همین راستا، محسن حاجی‌میرزایی رئیس دفتر رئیس‌جمهور به باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرده که کاهش سهمیه‌های بنزین قطعی است و در صورت خرید بیش از سهمیه تعیین‌شده، مصرف‌کنندگان باید هزینه بیشتری پرداخت کنند. به گفته او، هنوز قیمت این بخش از مصرف مشخص نشده، اما فاصله میان قیمت بنزین در ایران و کشورهای اطراف به حدی رسیده که نیاز به مداخله در این حوزه را افزایش داده است. حاجی‌میرزایی با اشاره به کاهش تولید در نتیجه شرایط اخیر کشور گفت: اما موضوع تغییر قیمت بنزین چرا دوباره بر سر زبان ها افتاد؟ ریشه این موضوع به ناترازی بازمی‌گردد؛ چراکه مجموع تولید و واردات بنزین با حجم مصرف همخوانی ندارد. از طرفی، واردات بنزین نیازمند منابع ارزی قابل توجهی است که گذشته از محاصره اخیر، تامین آن در وضعیت اقتصادی کنونی چالش مهمی پیش روی دولت به شمار می‌رود. آمارهای رسمی می‌گویند که در اوج جنگ ۱۲ روزه، مصرف بنزین تا ۲۰۰ میلیون لیتر در روز جهش کرد؛ در حالی که تولید فقط ۱۰۲ میلیون لیتر بود. گزارش زومان در این زمینه هم نشان می‌دهد که بعد از جنگ نیز عطش مصرف فروکش نکرد؛ شهریور پارسال مصرف به ۱۴۱.۷ میلیون لیتر رسید و کسری به حدود ۴۰ میلیون لیتر در روز افزایش یافت. از سوی دیگر امسال هم باوجود جنگ، اگرچه تولید به ۱۲۱ میلیون لیتر رسیده، اما مصرف همچنان ۱۲۹ میلیون لیتر است؛ یعنی ۸ میلیون لیتر کسری. تنها در تیر ماه امسال، مصرف با ثبت رشد ۸ درصدی نسبت به ماه مشابه سال قبل، به ۱۳۴ میلیون لیتر در روز رسید. برخی می‌گویند دولت قصد دارد این ناترازی را با اعمال تغییرات در قیمت و همچنین اصلاح سهمیه‌بندی کاهش دهد. اما این سناریوها چیست؟ در ماه‌های گذشته، یکی از سناریوهای مطرح درباره اصلاح نظام بنزین، ایجاد یک نرخ چهارم بود؛ نرخی بالاتر از سه نرخ فعلی که می‌توانست برای مصرف مازاد یا استفاده از کارت جایگاه اعمال شود. در برخی گمانه‌زنی‌ها، رقم حدود ۱۰ هزار تومان به عنوان یکی از نرخ‌های احتمالی مطرح شد. اما ماجرای اجرای آزمایشی طرحی در کرمان، بحث قیمت‌های جدید را وارد مرحله تازه‌ای کرد. در این طرح قرار بود سهمیه‌های معمول حفظ شود، اما مصرف بیشتر از سقف تعیین‌شده با نرخ دیگری عرضه شود. عددی که برای این نوع بنزین اعلام شد، ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان بود؛ رقمی که واکنش‌های زیادی به همراه داشت و باعث افزایش حساسیت‌ها نسبت به آینده قیمت سوخت شد. البته این طرح متوقف شد و دولت اعلام کرد که تصمیم نهایی درباره قیمت بنزین گرفته نشده است. با این حال، عددهای مختلف همچنان در فضای عمومی مطرح شدند و به نگرانی‌ها درباره تغییرات احتمالی دامن زدند. آنچه تاکنون مشخص شده، این است که دولت به دنبال تغییر در شیوه مدیریت مصرف سوخت است؛ کاهش سهمیه‌ها قطعی اعلام شده، اما درباره نرخ‌های جدید و نحوه اجرای سیاست قیمتی هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است. در شرایطی که هر عدد جدید درباره قیمت بنزین می‌تواند واکنش‌های گسترده‌ای ایجاد کند، دولت تلاش دارد پیش از اجرای هر طرحی، ابعاد اقتصادی و اجتماعی آن را بررسی کند.