چین نفت روسیه را از هند قاپید؛ خطر کمبود بنزین در آسیا

بحران خاورمیانه مسیر نفت را تغییر داد. پکن برای جبران بشکه‌های ایران به سمت روسیه چرخیده و در این میان، سهمیه نفتی هند در حال بلعیده شدن است. با اختلال در جریان نفت خاورمیانه، به گزارش زومان به نقل از اویل پرایس، پکن برای جبران جای خالی بشکه‌های ایران، خریدهای خود از مسکو را شدت بخشیده است؛ اتفاقی که مستقیماً سهمیه سنتی دهلی‌نو را می‌بلعد. آمارهای موسسه کپلر که رویترز آن را بازتاب داده، نشان می‌دهد واردات دریایی روسیه توسط چین در ماه اوت به ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه در روز می‌رسد. هرچند این رقم نسبت به ۱ میلیون و ۴۲۳ هزار بشکه در ماه ژوئیه کمی عقب‌نشینی کرده، اما این دو ماه همچنان پررونق‌ترین دوره خرید نفت از روسیه برای چین از آوریل به این سو بوده‌اند. این چرخش استراتژیک ریشه در خاورمیانه دارد. جنگ و تشدید تحریم‌های آمریکا جریان ورود نفت ایران به چین را به‌شدت کُند کرده است. برآورد می‌شود پکن در ماه جاری تنها ۳۴۰ هزار بشکه در روز از ایران دریافت کند. این عدد تنها یک‌سومِ ۱ میلیون و ۱۴۰ هزار بشکه‌ای است که در ماه مارس وارد می‌کرد. پالایشگاه‌های چینی پیش از این، نفت خام موسوم به «اسپو» (ESPO) را عمدتاً از بنادر شرقی روسیه می‌خریدند. با این حال، نیاز روزافزون، آن‌ها را به سمت غرب این کشور کشانده است. داده‌ها نشان می‌دهند سهم بنادر اروپایی روسیه از کل واردات دریایی چین در ماه اوت به ۳۱ درصد رسیده است، در حالی که این رقم در ماه ژوئن تنها ۲۲ درصد بود. این جابه‌جایی جغرافیایی، چین را مستقیماً وارد بازار محبوب و سنتی هند کرده است. هند همیشه خریدار اصلی نفت خام از بنادر غربی روسیه بود، اما اکنون با افت شدیدی روبه‌رو است. واردات هند از مسکو در ماه اوت، ۱ میلیون و ۸۷۰ هزار بشکه در روز ارزیابی شده است. این عدد در برابر رکورد ۲ میلیون و ۷۹۰ هزار بشکه در ژوئیه و ۲ میلیون و ۷۳۰ هزار بشکه در ژوئن، یک سقوط آشکار به شمار می‌رود. تنها در بنادر اروپایی روسیه، سهم هند در ماه جاری حدود ۷۷۰ هزار بشکه در روز، معادل نزدیک به ۳۰ درصد، آب رفته است. مجموع واردات نفت خام هند در ماه اوت به ۴ میلیون و ۱۷۰ هزار بشکه در روز رسیده است. این کمترین میزان از زمان آغاز درگیری‌ها پیرامون ایران است و در قیاس با ۵ میلیون و ۶۰ هزار بشکه‌ی ماه گذشته، کاهش چشمگیری محسوب می‌شود؛ هرچند کپلر ممکن است با رهگیری نفتکش‌های جدید، این رقم را به سمت بالا اصلاح کند. اما پیامد اصلی این ماجرا احتمالاً در هفته‌های آینده خود را نشان خواهد داد. هند یکی از تامین‌کنندگان کلیدی بنزین و گازوئیل در بازار فرآورده‌های نفتی آسیا است؛ بازاری که همین حالا هم با عطش و کمبود عرضه دست‌وپنجه نرم می‌کند. صادرات تقطیرات سبک و میانی هند — یعنی فرآورده‌های نهایی پالایشگاهی مانند بنزین و سوخت دیزل — در ماه اوت روی عدد ۱ میلیون و ۲۹۰ هزار بشکه در روز ثابت مانده است. با این وجود، نفت خامی که امروز وارد پالایشگاه می‌شود، سوخت فردا را می‌سازد. اگر دهلی‌نو نتواند منبع تازه‌ای به جای بشکه‌های روسیِ تغییرمسیرداده به سوی پکن پیدا کند، افت صادرات سوخت هند در ماه سپتامبر، حلقه بعدی این زنجیره خواهد بود.