قتل پدر، ترک مادر، مهاجرت و بی‌پناهی | اولین زن افغان که به کنگره آمریکا رسید | عایشه وهاب کیست؟

عایشه وهاب، سیاستمدار دموکرات ایالت کالیفرنیا، در تازه‌ترین مرحله از مسیر سیاسی خود به یکی از مهم‌ترین نقاط زندگی‌اش رسید؛ او با پیروزی در انتخابات ویژه حوزه چهاردهم کالیفرنیا، راهی مجلس نمایندگان آمریکا شد و به نخستین آمریکایی افغان‌تبار در تاریخ کنگره ایالات متحده تبدیل شد. به گزارش ، وهاب که پیش از این نیز نخستین زن افغان‌تبار و نخستین زن مسلمان افغان‌تبار منتخب در قوه مقننه کالیفرنیا بود، اکنون در واشنگتن نماینده حوزه‌ای در منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو خواهد بود. پیروزی او در انتخاباتی به دست آمد که تنها یک رقابت معمول میان دو دموکرات نبود. عایشه وهاب در برابر ملیسا هرناندز، عضو هیئت مدیره سامانه حمل‌ونقل عمومی منطقه خلیج، قرار گرفت و در نهایت با کسب بیش از ۵۳ درصد آرا پیروز شد. این انتخابات برای پر کردن کرسی اریک سوالول برگزار شد که پس از استعفا از مجلس نمایندگان، کرسی خود را خالی گذاشته بود. عایشه وهاب کیست؟ وهاب در سال ۱۹۸۷ در نیویورک و در خانواده‌ای افغان متولد شد. والدین او از مهاجرانی بودند که افغانستان را ترک کرده و در آمریکا به دنبال ساختن زندگی تازه‌ای بودند. اما کودکی او برخلاف تصویری که معمولا از «رویای آمریکایی» ارائه می‌شود، با تراژدی‌های سنگین همراه شد. ویدئویی درباره عایشه وهاب را اینجا ببینید: وهاب بارها گفته است که تجربه مستقیم فقر، بی‌ثباتی خانوادگی و مشکلات اقتصادی باعث شد خیلی زود با دشواری‌هایی آشنا شود که بسیاری از خانواده‌های کم‌درآمد با آن روبه‌رو هستند. این تجربه‌ها بعدها جهت‌گیری سیاسی او را نیز شکل داد؛ از مسکن و حمایت از مستأجران گرفته تا کاهش نابرابری اقتصادی و حمایت از کودکان و زنان. سال‌های سخت و شکل‌گیری نگاه سیاسی یکی از نقاط عطف زندگی وهاب سال ۲۰۱۱ بود؛ زمانی که بحران اقتصادی ناشی از رکود بزرگ آمریکا به خانواده او نیز ضربه زد. کسب‌وکار والدینش از بین رفت، خانه خانواده در فریمونت در معرض سلب مالکیت قرار گرفت و خود عایشه نیز شغلش را از دست داد. خانواده ناچار شد از فریمونت خارج شود و به هایوارد نقل مکان کند؛ شهری که وهاب بعدها فعالیت سیاسی خود را از آنجا آغاز کرد. بیشتر بخوانید:‌ او در همین دوره بیشتر در جلسات شورای شهر شرکت کرد و درباره مشکلات مسکن و هزینه زندگی فعال شد. تجربه شخصی او از اجاره‌نشینی و از دست دادن خانه، موضوع مسکن مقرون‌به‌صرفه را به یکی از محورهای اصلی فعالیت سیاسی‌اش تبدیل کرد. در کنار فعالیت اجتماعی، وهاب مسیر تحصیلی خود را نیز ادامه داد. او مدرک کارشناسی علوم سیاسی را از دانشگاه ایالتی سن‌خوزه گرفت، سپس در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در ایست‌بی مدرک MBA دریافت کرد و در ادامه دکترای مددکاری اجتماعی خود را از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی به پایان رساند. پیش از ورود رسمی به سیاست نیز در حوزه‌های فناوری، مدیریت و فعالیت‌های اجتماعی کار کرده بود. او همچنین در نهادهایی مانند کمیسیون روابط انسانی شهرستان آلامیدا فعالیت کرد و با سازمان‌های غیردولتی همکاری داشت. این فعالیت‌ها به تدریج او را از یک فعال اجتماعی به چهره‌ای شناخته‌شده در سیاست محلی تبدیل کرد. از شورای شهر هایوارد تا سنای کالیفرنیا نقطه آغاز رسمی مسیر انتخاباتی وهاب سال ۲۰۱۸ بود. او در انتخابات شورای شهر هایوارد پیروز شد و به نخستین زن افغان‌تبار تبدیل شد که در آمریکا به یک مقام دولتی انتخاب می‌شد. بعدها نیز به عنوان شهردار موقت هایوارد فعالیت کرد. فعالیت او در شورای شهر بیشتر بر مسکن، کاهش نابرابری، حمایت از کسب‌وکارهای کوچک، افزایش حمایت‌های اجتماعی و مسائل مربوط به خانواده‌های کم‌درآمد متمرکز بود. چهار سال بعد، وهاب گام بزرگ‌تری برداشت. در سال ۲۰۲۲ به سنای ایالت کالیفرنیا راه یافت و بار دیگر تاریخ‌ساز شد؛ این بار به عنوان نخستین آمریکایی افغان‌تبار که به مجلس قانونگذاری ایالت کالیفرنیا انتخاب شده بود. او در سنا نیز بر موضوعاتی مانند هزینه مسکن، مشارکت مدنی، آموزش و نابرابری اقتصادی تمرکز کرد. یکی از جنجالی‌ترین اقدامات او ارائه طرحی برای ممنوعیت تبعیض مبتنی بر «کاست» در کالیفرنیا بود. این طرح پس از تصویب در مجلس قانونگذاری ایالت، در سال ۲۰۲۳ از سوی فرماندار گاوین نیوسام وتو شد و وهاب در پی این اقدام با واکنش‌های سیاسی و حتی تهدیدهایی روبه‌رو شد. چگونه به کنگره رسید؟ ورود وهاب به کنگره نتیجه یک مسیر چندمرحله‌ای بود. پس از خالی شدن کرسی اریک سوالول، انتخابات ویژه‌ای برای تعیین جانشین او برگزار شد. وهاب در این رقابت در برابر ملیسا هرناندز قرار گرفت؛ رقابتی که به‌سرعت به میدان رویارویی جریان مترقی و میانه‌رو حزب دموکرات تبدیل شد. گروه‌های سیاسی و سوپرپک‌های مختلف میلیون‌ها دلار برای حمایت یا مخالفت با نامزدها هزینه کردند. گروه‌های وابسته به لابی طرفدار اسرائیل، بخش قابل توجهی از منابع مالی خود را برای حمایت از هرناندز و حمله تبلیغاتی به وهاب اختصاص دادند. با این حال، وهاب با تکیه بر شبکه‌ای از فعالان محلی، اتحادیه‌ها، گروه‌های مترقی و حمایت بخشی از حزب دموکرات توانست پیروز شود. او اکنون قرار است باقی‌مانده دوره سوالول را در مجلس نمایندگان سپری کند؛ دوره‌ای که تا ژانویه ادامه دارد. اما این پایان رقابت او نیست. وهاب و هرناندز قرار است در ماه نوامبر بار دیگر برای یک دوره کامل دو ساله با یکدیگر رقابت کنند. داستان عایشه وهاب، در نهایت، فقط روایت صعود یک سیاستمدار مهاجر نیست. مسیر او از کودکی در سیستم سرپرستی، از دست دادن خانه خانوادگی و فعالیت در جلسات شورای شهر تا رسیدن به مجلس نمایندگان آمریکا، تصویری از مسیری است که او آن را «رویای آمریکایی» می‌داند؛ رؤیایی که برای وهاب نه از مسیر قدرت و ثروت، بلکه از دل تجربه فقر، مهاجرت، کار اجتماعی و سازمان‌دهی سیاسی شکل گرفته است. پیروزی اخیر او نیز از همین منظر اهمیت نمادین دارد: یک زن افغان‌تبار که زمانی در سیستم سرپرستی کودکان آمریکا زندگی می‌کرد، اکنون قرار است در کنگره این کشور قانون‌گذاری کند.